Buzz
(Tổ Quốc) - Cách đây rất lâu, Sao Hỏa có thể giống như Trái Đất ngày nay.
Chúng ta biết rằng Sao Hỏa đã từng có các khối nước trên bề mặt của nó; thậm chí có nước lỏng tồn tại trên hành tinh này hàng tỷ năm trước. Tuy nhiên, vấn đề về lượng nước và vị trí cụ thể vẫn đang gây tranh cãi.
Dựa trên dữ liệu địa hình của Sao Hỏa và so sánh với Trái Đất, các nhà nghiên cứu đã có thể xác định được rằng khoảng 3,5 tỷ năm trước, Hành tinh Đỏ có một đại dương kéo dài hàng trăm nghìn km và sâu ít nhất 900 mét.
Theo Science Alert, Sao Hỏa là một hành tinh khô cằn, luôn bị bão bụi bao phủ toàn cầu. Đây cũng là một thế giới băng giá, nơi nhiệt độ ban đêm vào mùa đông có thể giảm xuống âm 140 độ C ở các cực.
Một điểm lợi thế khi nghiên cứu Sao Hỏa là chúng ta không phải bắt đầu từ đầu: chúng ta có sẵn dữ liệu quý báu từ hành tinh khác - Trái Đất. Ví dụ, chúng ta hiểu được các cấu trúc và địa chất mà nước tạo ra với đá trên Trái Đất, do đó, nếu chúng ta tìm thấy các dạng địa chất tương tự trên Sao Hỏa, chúng ta có thể suy luận rằng nước cũng đã từng tồn tại ở đó.
Tất cả không phải là dễ dàng, nhưng nguyên tắc để tìm kiếm dấu hiệu của nước cổ đại trên Sao Hỏa có nhiều điểm tương đồng với Trái Đất, đó là tìm kiếm các cấu trúc hoặc đá mà chúng ta biết đã được tạo ra bởi nước. Trong trường hợp này, các nhà nghiên cứu đã sử dụng phần mềm phát triển bởi Cơ quan Khảo sát Địa chất Hoa Kỳ để phân tích dữ liệu từ Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Quốc gia (NASA) và Máy đo độ cao Laser Orbiter của Sao Hỏa. Họ đã phát hiện ra hơn 6.500 km gờ phù sa, và sau đó chia chúng thành 20 hệ thống, chỉ ra rằng những hệ thống này rất có thể là tàn tích của các bờ biển cổ đại, như đồng bằng sông hoặc các vùng đất thấp ngập nước.
Benjamin Cardenas, trợ lý giáo sư khoa học địa chất tại Đại học Penn State và là tác giả chính của nghiên cứu gần đây, cho biết: 'Một trong những điều quan trọng nhất ở đây là việc tồn tại của một đại dương cực lớn, điều này có nghĩa là có khả năng sống cao hơn'.
Ông nói thêm: 'Những tảng đá ở Aeolis Dorsa lưu giữ những thông tin đặc biệt về đại dương cổ đại. Đây là một hình thức vô cùng động. Mực nước biển đã từng dâng lên đáng kể. Các tảng đá được lắng đọng dọc theo các thung lũng với tốc độ nhanh chóng. Có nhiều thay đổi lớn xảy ra ở đây'.
Những bản đồ này là minh chứng cho sự tồn tại của một đại dương cổ đại ở phía bắc Sao Hỏa. Các nhà nghiên cứu đã lập bản đồ vị trí, độ dày và độ cao của hệ thống sườn núi để hiểu rõ hơn về địa lý cổ của khu vực.
Về cơ bản, khu vực gọi là Aeolis Dorsa trước kia là một đại dương lớn được nuôi dưỡng bởi một mạng lưới sông ngòi rất mật độ. Kết quả này cũng được hỗ trợ bởi một nghiên cứu khác đã so sánh các địa hình trên Sao Hỏa với các địa hình dưới đáy biển của Vịnh Mexico. Các nhà nghiên cứu đã tạo ra một mô hình xói mòn lưu vực tương tự như trên Sao Hỏa, chú ý rằng những gì chúng ta thấy trên Sao Hỏa là rõ ràng là dấu hiệu của một hệ thống nước lớn.
'Địa tầng mà chúng tôi giải thích ở đây rất giống với địa tầng trên Trái Đất', Cardenas nói. 'Thực sự, nghe có vẻ như đây sẽ là một tuyên bố lớn khi nói rằng chúng tôi đã phát hiện ra hồ sơ của các con đường thủy lớn trên Sao Hỏa'.
Nhìn vào quá khứ, Sao Hỏa từng là một nơi ấm áp, ẩm ướt, nơi nước lỏng chảy khắp bề mặt, llen lấp các hồ, kênh rạch và tạo ra các châu thổ. Sao Hỏa sau đó mất đi từ trường của nó. Mất đi lớp bảo vệ từ trường, Mặt Trời đã tước đi bầu khí quyển của hành tinh. Thiếu bầu khí quyển, nước lỏng sau đó dần dần biến mất.
Cardenas cũng nhấn mạnh rằng hồ sơ trầm tích này không chỉ chứa thông tin về nước trên Sao Hỏa mà còn về khí hậu. Kết quả của nghiên cứu cũng chỉ ra rằng hành tinh này đã trải qua mực nước biển dâng phù hợp với thời kỳ ấm và ẩm ướt kéo dài.
'Nó cũng cho chúng ta hiểu về khí hậu cổ điển và quá trình tiến hóa của nó. Dựa trên các phát hiện này, chúng tôi biết rằng đã có một giai đoạn khi môi trường đủ ấm và có bầu khí quyển đủ dày để hỗ trợ một lượng nước lỏng lớn như vậy cùng một lúc'.
Vì thế, bên cạnh việc tìm hiểu về lịch sử cổ xưa của Sao Hỏa, chúng ta cũng có những gợi ý mới để tìm kiếm dấu hiệu của sự sống. Nếu sự sống từng tồn tại trên Sao Hỏa, và nếu bất kỳ dấu hiệu nào của nó vẫn còn tồn tại, đại dương này sẽ là một nơi lý tưởng để bắt đầu tìm kiếm. Thực tế, theo Cardenas, một số di tích mà rover Curiosity đang xem xét là một phần của hệ thống sông này.
Cardenas nói: 'Mục tiêu chính của các sứ mệnh thám hiểm Sao Hỏa của Curiosity là tìm kiếm dấu hiệu của sự sống. Nó luôn tìm kiếm nguồn nước và bất kỳ dấu vết nào của sự sống có thể tồn tại'.
Tham khảo: Earthlymission; Nature; NASA
