Khám phá đền Mõ với cây gạo cổ thụ hơn 700 năm

Đền Mõ tọa lạc tại huyện Kiến Thụy, Hải Phòng, nơi thờ công chúa Quỳnh Trân - con gái của vua Trần Thánh Tông. Đặc biệt, sân đền có cây gạo hiện đã sống hơn 738 năm (trồng từ năm Giáp Thân 1284).

Khám phá đền Mõ với cây gạo cổ thụ hơn 700 năm

Đền Mõ tôn vinh công chúa Quỳnh Trân, người đã đóng góp lớn cho cộng đồng. Cô công chúa xinh đẹp và hiền lành, mặc dù sống trong giàu có nhưng luôn chia sẻ với người dân. Thường xuyên cùng hầu cận thay trang phục bình thường, thưởng thức cuộc sống giản dị.

Một ngày, khi đi qua làng Nghi Dương, thuộc phủ Kinh Môn (hiện là xã Ngũ Phúc, huyện Kiến Thụy), cô thấy vùng đất này có núi non, sông rừng hùng vĩ. Cô đề xuất với vua lập am tại đây và được chấp thuận vào năm Quý Mùi (1283). Công chúa rời xa cuộc sống sang trọng, xuất gia tu hành tại đền Mõ, tôn thờ Phật pháp. Dù vô cùng yêu quý con gái, vua cũng chấp nhận quyết định của cô.

Tại Nghi Dương, công chúa Quỳnh Trân không chỉ lập am mà còn tập trung kêu gọi dân đến khai hoang, xây ấp, cung ứng lương thực và tiền bạc cho người nghèo. Bằng sự nỗ lực này, cô đã góp phần làm phồn thịnh cho vùng đất này.

Trải qua năm thiên tai khiến mất mùa, công chúa yêu cầu miễn thuế cho 5 xã trong vùng, làm cho người dân biết ơn sâu sắc. Để đảm bảo cuộc sống hàng ngày êm đềm, công chúa sáng tạo ra việc sử dụng tiếng mõ. Khi nghe tiếng mõ ở chùa, mọi người biết là đến lúc ăn uống, tiếng mõ ở quán là dấu hiệu có việc làm. Từ đó, người dân trong vùng thường gọi công chúa với cái tên thân quen: bà Chúa Mõ.

Công chúa Quỳnh Trân không chỉ trồng cây gạo ở đền Mõ để tạo bóng mát cho người dân nghỉ ngơi mà còn cầu mong mọi người đều có đủ gạo ăn. Sau khi công chúa qua đời, người dân xung quanh lập đền thờ và đặt tên là đền Mõ để tưởng nhớ công đức của bà. Ngôi chùa cổ Hồng Phúc, nơi công chúa Quỳnh Trân tu hành, và ngôi đền sau khi bà qua đời cũng được gọi là đền, chùa Mõ.

Hiện tại, cây gạo có chiều cao 30m, với 2 thân: một thân chính có đường kính hơn 2m và thân phụ có đường kính 0,5m. Diện tích của tán cây khoảng 1.200 mét vuông. Sau 738 năm, cây gạo vẫn xanh tươi, nở hoa đỏ rực vào khoảng tháng 2 và tháng 3 âm lịch. Mỗi mùa hoa nở, đền Mõ trở nên rực rỡ với sắc đỏ của hoa gạo.

Nhìn từ xa, cây gạo giống như hình ảnh người mẹ ôm ấp, che chở cho đứa con. Người dân tin rằng nếu vợ chồng đến chạm vào phần gốc cây, hoặc cầu nguyện với bà Chúa Mõ và lấy ít vỏ cây về đặt dưới đầu gối, sẽ nhanh chóng được phúc đức với con cháu.

Đặc biệt, qua hàng trăm năm, cây gạo vẫn liên tục phát triển, cành lá rộn ràng mở ra theo hướng tứ phía. Điều đặc biệt là không có cành cây nào làm hại đến mái đình, vì nếu mọc quá gần mái đền, cành cây gạo sẽ tự khô héo, mục nát.

Lễ hội đền Mõ hàng năm được tổ chức từ ngày 12 đến 14 tháng 2 âm lịch. Ngoài các nghi lễ truyền thống như rước thánh, cầu mưa thuận gió hòa, và cầu an cho mùa màng thịnh vượng, lễ hội còn có nhiều trò chơi dân gian thú vị.

Năm 1991, đền Mõ chính thức nhận danh hiệu Di tích Lịch sử Văn hóa Quốc gia. Năm 2011, trong lễ hội đền Mõ, cây gạo cổ thụ hơn 700 tuổi đã được Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam công nhận là Cây Di sản Quốc gia.

Với cư dân vùng lân cận, đền Mõ và cây gạo trong sân đền trở thành biểu tượng tâm linh quen thuộc. Sự quyến rũ mộng mơ của cây gạo và vẻ đẹp huyền bí mỗi khi hoa gạo nở rực rỡ vào mùa xuân luôn hiện diện trong tâm trí người con quê và những du khách phiêu lưu.

Theo Mytour.com

***

Tham khảo: Hướng dẫn du lịch của Mytour.com