
Năm 1989, khi là sinh viên pháp luật tại Harvard, Barack Obama đang ngồi một mình trong tầng hầm của một căn hộ, dán mắt vào chiếc tivi cũ để theo dõi một cuộc biểu tình.
'Tôi nhớ rằng tôi đã bị cuốn hút bởi những người biểu tình ấy và truyền cảm hứng mãnh liệt', ông kể lại.
Cụ thể hơn, cựu tổng thống thứ 44 của Hoa Kỳ đã bị cuốn hút bởi 'những con người trẻ tuổi dám mạo hiểm tất cả chỉ để có quyền tự quyết về cuộc sống của mình, để cởi bỏ thế giới của sự tàn bạo, sự phân biệt đẳng cấp, sự chia rẽ, sự lừa dối và sự bất công'.
Đêm đó, thay vì đọc sách để chuẩn bị cho ngày học tiếp theo, Obama đã thức khuya để viết nhật ký, tâm trí sôi sục với những suy nghĩ cấp thiết, dù chưa hoàn thiện hoặc rõ ràng, về việc thay đổi thế giới.
Tôi tham gia vào chính trường để giúp trẻ em học tập tốt hơn, giúp gia đình tiếp cận dịch vụ y tế, giúp các nước nghèo sản xuất thêm lương thực - đó là loại quyền lực mà tôi sử dụng như một thước đo cho bản thân.
- Cựu tổng thống thứ 44 của Hoa Kỳ, Barack Obama, chia sẻ trong cuốn tự truyện 'Miền đất hứa' -
Miền đất hứa (tựa gốc A Promised Land).
Ít nhất, qua cuốn sách, Barack Obama cũng làm cho chúng ta tin rằng lý tưởng đó là nguồn động viên và là một nguồn sức mạnh trong hành trình tranh cử vào Nhà Trắng cũng như 8 năm giữ vị trí tổng thống Mỹ.
Trải qua tuổi thơ ở Indonesia, Obama đã nhìn thấy những đứa trẻ Đông Nam Á thiếu sách và trường học, là minh chứng cho 'khoảng cách lớn giữa cuộc sống của tầng lớp tinh hoa giàu có và đám đông nghèo túng'.
Khi học luật tại Harvard và chứng kiến các phong trào đấu tranh, ông dần nhận ra rằng 'hành nghề luật chỉ là một điểm dừng tạm thời', và ý chí thay đổi xã hội sẽ đưa ông đến một nơi khác.
Sau khi tốt nghiệp và đi làm qua nhiều công ty, Barack Obama định hướng sự nghiệp vào một công việc xã hội tại Chicago để giúp ổn định cuộc sống cho các cộng đồng bị ảnh hưởng sau khi nhà máy thép đóng cửa.
'Dường như mỗi khi gặp phải một vấn đề, chúng tôi đều gặp phải một ai đó - một chính trị gia, một quan chức, một giám đốc nào đó - những người có quyền lực để làm cho mọi thứ trở nên tốt đẹp hơn, nhưng họ đã không làm', ông chia sẻ về thách thức ấy.
Từ đó, Obama đã nuôi ước mơ bước vào chính trị để tạo ra những thay đổi nhanh chóng và thiết thực hơn.
Trong Miền đất hứa, Obama trở thành nhân vật chính trong một câu chuyện phiêu lưu đầy kịch tính, nơi người anh hùng hướng thiện phải vượt qua những kẻ ác phản diện có nhiều bộ mặt: thói quen chuyên quyền, tư duy phân biệt, bảo thủ, sự chia rẽ, nỗi sợ, và đôi khi chỉ là sự ích kỷ của một số người.
Nhân vật chính không ngừng đặt câu hỏi về phần mơ ước trong lý tưởng của mình. Ngày càng sâu vào chính trường và đối mặt với những vấn đề phức tạp, những quyết định quan trọng hơn, sự tự hỏi của Obama trở nên ngày càng quan trọng.
Tuy nhiên, thực tế không phải lúc nào cũng đi theo ý muốn của chúng ta. Ví dụ, ông thú nhận rằng 'Có lẽ sự hỗn loạn ở Trung Đông sẽ tiếp tục và kết thúc mà không mảy may tôi có làm gì'.
Qua từng trang sách, Obama cho chúng ta thấy mình đã suy nghĩ rất nhiều về cuộc khủng hoảng kinh tế năm 2008, về chiến tranh ở Iraq và Afghanistan, hay về Đạo luật Chăm sóc Sức khỏe Obamacare…
Cựu tổng thống Mỹ cũng nhắc lại những cam kết trong các bài phát biểu tranh cử của mình, nhưng sau đó lại không thực hiện được, hoặc thẳng thắn đối mặt với những chỉ trích rằng ông chỉ giỏi xây dựng hình ảnh hơn là có khả năng thực sự thay đổi.
Khi đã ngồi trong Nhà Trắng với quyền lực trong tay, liệu Obama có thể làm cho thế giới trở nên tốt đẹp hơn, giảm thiểu sự bất hạnh, hay làm cho chiến tranh ít diễn ra hơn như ông từng mơ ước không?
Liệu 'dù ta nói hay làm gì đi chăng nữa, lịch sử sẽ tiếp tục theo đúng quỹ đạo của nó, một chu kỳ không có điểm kết thúc của nỗi sợ hãi, đói khát và xung đột, của sự thống trị và sự yếu đuối'?
Trước áp lực của bản thân và các mối quan hệ, con người sẽ thỏa hiệp đến đâu? Và có lúc nào, sâu trong tâm hồn, chúng ta cũng khao khát quyền lực và muốn chứng minh bản thân?
Đó là những câu hỏi mà cựu tổng thống Mỹ không ngừng đặt ra cho bản thân, và qua cuốn tự truyện, ông cũng khuyến khích độc giả tự suy ngẫm để trở nên tốt hơn.
Khi đóng sách lại, ta nhận ra một ý niệm mơ hồ cần phải được rèn luyện như thế nào để trở thành một mục tiêu đáng mơ ước để theo đuổi. Ta nhận biết rằng những người 'bị mắc kẹt trong nghèo đói và tuyệt vọng' vẫn tồn tại ở khắp mọi nơi, khiến ta có thể một lần muốn làm như Obama: quyết tâm thực hiện một hành động nào đó để thay đổi thế giới.
Qua cuốn tự truyện của cựu tổng thống Mỹ, ta ít nhất học được cách chọn lựa niềm tin để giữ cho bản thân luôn tiến về phía trước.
Cuối cùng, ông viết với niềm lạc quan 'Lịch sử của chúng ta chính là tổng hòa của những quyết định và hành động mà mỗi cá nhân thực hiện', rằng 'tất cả đều phụ thuộc vào chính bản thân chúng ta'.
