Buzz
(Tổ Quốc) - Hành tinh PSR J1748−2446ad nằm cách Trái Đất khoảng 18.000 năm ánh sáng, hiện đang là vật thể quay nhanh nhất trong vũ trụ được biết đến.
PSR J1748−2446ad hiện là vật thể quay nhanh nhất trong vũ trụ được ghi nhận. Tốc độ quay trên trục tại xích đạo khoảng 24% tốc độ ánh sáng, hay 70.000 km mỗi giây. Với thời gian để hoàn thành một vòng quay chỉ 0,0014 giây, nó có khả năng quay 716 lần mỗi giây, tương đương với khoảng 42.000 lần mỗi phút. Trong khi đó, Trái Đất quay chậm hơn nhiều, mất khoảng 24 giờ để hoàn thành một vòng quay.
PSR J1748−2446ad là một sao neutron quay nhanh nhất được biết đến, với tần số quay 716 Hz hoặc 716 lần mỗi giây. Nó được phát hiện bởi Jason W. T. Hessels của Đại học McGill vào ngày 10 tháng 11 năm 2004 và được xác nhận vào ngày 8 tháng 1 năm 2005.
PSR J1748−2446ad là một sao neutron quay tốc độ cao, còn được biết đến với tên gọi là sao xung, thường phát ra tín hiệu vô tuyến và từng được cho là tín hiệu từ một nền văn minh ngoài hành tinh trong quá khứ.
Lý do khiến nó quay nhanh như vậy là do nó được hình thành bởi sự sụp đổ của vật chất trong lõi của một ngôi sao lớn sau một vụ nổ siêu tân tinh. Do bảo toàn momen động lượng, quá trình co lại này khiến cho tốc độ quay của sao neutron tăng lên một cách phi thường.
Có nghiên cứu cho rằng ngôi sao neutron quay nhanh nhất trong vũ trụ có thể quay với tốc độ 1.200 vòng mỗi giây, nhưng điều này chỉ là lý thuyết và chưa có quan sát nào về một ngôi sao neutron quay nhanh như vậy. Do tốc độ quay theo trục không thể vượt quá tốc độ ánh sáng, nên tốc độ quay nhanh nhất được dự đoán cho một ngôi sao neutron có đường kính 30 km không thể vượt quá 3.180 vòng mỗi giây.
PSR J1748–2446ad là một ngôi sao có bề mặt cứng như kim cương. Mật độ của nó lớn hơn 50 nghìn tỷ lần so với chì. Trường từ của nó cực mạnh, mạnh hơn hàng tỷ lần so với Mặt Trời của chúng ta.
Theo báo cáo, PSR J1748−2446ad cách trái đất khoảng 18.000 năm ánh sáng, đường kính của ngôi sao này chỉ khoảng 30 km nhưng lại có khối lượng gấp đôi Mặt Trời.
Khối lượng của hai Mặt Trời tập trung vào một khối với đường kính khoảng 30 km, điều này gây ra mật độ vật chất của PSR J1748−2446ad cực kỳ cao, đạt 100 triệu tấn trên mỗi cm khối, và gây ra trọng lực mạnh, làm cho bề mặt của nó rất phẳng. Nếu có 'ngọn núi' trên sao neutron này, cao chưa đến một milimét.
PSR J1748−2446ad nằm trong cụm Terzan 5 của các ngôi sao, cách Trái Đất khoảng 18.000 năm ánh sáng trong chòm sao Nhân mã. Nó là một hệ sao đôi và thường xuyên trải qua hiện tượng nguyệt thực với cường độ khoảng 40%.
Lý do các vật thể quay nhanh không bị tan rã là do chúng bị liên kết bởi trường hấp dẫn mạnh. Nếu Trái Đất quay nhanh hơn, nó đã bị tách thành nhiều phần từ lâu.
Quan sát cho thấy PSR J1748−2446ad là một hệ sao đôi, với ngôi sao đồng hành có thể là một ngôi sao nhỏ hơn nhiều so với Mặt Trời nhưng có bán kính lớn hơn 5-6 lần, đang bị sao neutron này nuốt chửng. Nếu ngôi sao khối lớn bị nuốt chửng, và khi khối lượng tăng lên, lực hấp dẫn cũng tăng lên, sao neutron có thể tiếp tục tiến hóa thành lỗ đen.
Sao neutron là sao quay nhanh và phát ra bức xạ cường độ cao, trong khi sao từ là dạng tàn tích của sao có từ trường cực mạnh. Tất cả các loại sao neutron được hình thành khi các ngôi sao kết thúc vòng đời và không còn nhiên liệu cho phản ứng hạt nhân. Điều này dẫn đến một vụ nổ siêu tân tinh, để lại tàn dư vũ trụ - một ngôi sao neutron có mật độ đặc biệt, một muỗng cà phê vật chất cấu thành của nó nặng khoảng 3,9 nghìn tỷ kg.
Sao xung, được phát hiện lần đầu vào năm 1967 bởi Jocelyn Bell Burnell và Antony Hewish của Đại học Cambridge thông qua sóng radio, là một loại sao neutron quay nhanh và phát ra bức xạ điện từ. Tính đặc biệt của sao neutron làm cho nó có khả năng quay nhanh mà không bị tan rã do lực ly tâm, làm cho nó trở thành nguồn phát ra sóng radio đều đặn.
Sao xung giống như một hải đăng ánh sáng quét qua đường bờ biển, phát ra chùm bức xạ ổn định. Mặc dù đã được phát hiện từ năm 1967, vẫn còn nhiều câu hỏi về nguyên nhân khiến sao xung ngừng phát ra xung một cách không liên tục.
Tham khảo: Zhihu; Astronomy; Quora
