Gần đây, các nhà khảo cổ đã phát hiện một trong những hộp sọ pliosaur nguyên vẹn nhất từng được tìm thấy trên thế giới, tại một bãi biển ở Dorset, nước Anh. Hộp sọ mới được khai quật có niên đại khoảng 150 triệu năm tuổi, tức là trẻ hơn gần 3 triệu năm so với bất kỳ hoá thạch nào của loài pliosaur từng được tìm thấy. Kích thước của hoá thạch dài 2m, mặc dù đã ở dạng hoá thạch, nhưng mẫu vật vẫn nặng hơn nửa tấn. Được biết, loài pliosaur trưởng thành có thể dài đến 15m.
Pliosaur là loài bò sát biển khổng lồ sống trong kỷ Jura và Kỷ Phấn trắng khoảng từ 65,5 triệu đến 200 triệu năm trước. Chúng còn được ví như “Quái vật biển” thống trị các đại dương vào thời điểm đó. Những sinh vật cổ ngắn này không được xem là khủng long. Với cái đầu to, bốn chân khá giống rùa, và sở hữu 130 chiếc răng to sắc nhọn, pliosaur là loài săn mồi hung dữ với khả năng giết chết con mồi chỉ bằng 1 cú cắn. Các nhà nghiên cứu cho rằng, lực cắn của pliosaurus kevani có thể lên đến gần 50.000 newton, gần như đủ đến cắn xuyên qua một chiếc oto. Loài này có một con mắt ngay trên đỉnh đầu hay còn gọi là “con mắt thứ 3', giúp nó có thể phát hiện ra ánh sáng khi bơi qua vùng nước âm u.
Đây là một trong những hóa thạch đẹp nhất mà tôi từng nghiên cứu. Nó rất hoàn chỉnh và có một sự kết nối tự nhiên giữa hàm dưới và hộp sọ trên, giống như khi con vật còn sống. Rất hiếm khi có một mẫu vật được tìm thấy ở mức độ chi tiết như thế này. Trong khi nhiều mẫu vật khác thường bị thiếu mất một số phần, nhưng trong trường hợp này, dù có chút méo mó nhưng vẫn tồn tại đủ mọi mảnh xương.
Steve Etches biết về hóa thạch này thông qua người bạn của mình - Phil Jacobs, người đã tình cờ phát hiện ra hộp sọ của quái vật biển khi đi dạo dọc theo Bờ biển Kỷ Jura, một Di sản Thế giới được UNESCO công nhận. Đây là một trong những địa điểm tốt nhất trên thế giới để tìm thấy hóa thạch. Hóa thạch được chôn sâu trong vách đá, cách mặt đất khoảng 11m và cách vách đá 15m. Có khả năng là một tảng đá nào đó đã rơi xuống từ trên cao, làm lộ ra dấu vết của hóa thạch.
Khi phát hiện, cả Etches và Jacobs đều rất phấn khích vì hàm của hóa thạch này đã kết nối với nhau, một dấu hiệu cho thấy nó là một bản hoàn chỉnh. Nhóm khảo cổ đã sử dụng máy bay không người lái để kiểm tra và lập bản đồ xác định phần còn lại của hộp sọ. Sau đó, họ đã dành ba tuần để khai quật hóa thạch trong tình trạng treo mình lơ lửng trên không trung.Etches thông báo rằng hộp sọ của quái vật biển sẽ được trưng bày tại bảo tàng của ông vào năm tới. Ông cũng tiết lộ kế hoạch tìm kiếm phần còn lại của loài vật bên trong vách đá. “Tôi tin rằng phần còn lại của con vật vẫn nằm ở đó và quá trình khai quật cần phải diễn ra gấp rút vì môi trường xói mòn nhanh chóng. Vách đá sẽ tiếp tục xói mòn qua mỗi năm và khi đó, phần còn lại của pliosaur sẽ bị rơi ra và mất.”Theo Smithsonian