Đắm chìm trong vẻ đẹp của những vườn bòn bon phong phú, khi đặt chân đến miền đồi trung du Tiên Phước, Quảng Nam, du khách sẽ được trải nghiệm niềm ấm lòng từ đĩa gỏi bòn bon đặc sản do cộng đồng địa phương chế biến.
Khám phá hương vị độc đáo của gỏi bòn bon Tiên Phước

Nói đến Tiên Phước (Quảng Nam), người ta thường nhắc đến “Sông Tiên nước chảy ngược dòng. Ai đến Tiên Phước sẽ trải qua niềm ngẩn ngơ” hoặc “Tiên An có núi Đầu Voi, đập Vực Đá, ngòi Nước Sôi”…
Đối với những người con của Tiên Phước hoặc những người đã gắn bó với mảnh đất này, ở đây không chỉ có những ngôi nhà cổ, các ngõ đá uốn lượn đã tồn tại hàng trăm năm mà còn là nơi của những vườn cây trái phong phú, đặc biệt là bòn bon - biểu tượng của địa phương từng trải qua những thăng trầm lịch sử.
Hành trình từ thành phố Tam Kỳ theo đường ĐT616 về hướng tây chừng 25km sẽ dẫn bạn đến trung tâm huyện Tiên Phước.
Trong những ngày này, dù trời đã bắt đầu chuyển sang mùa đông, nhưng trên những con đường quanh co của làng hay trong chợ, khắp nơi đều rực rỡ với bòn bon.
Thường thì bòn bon sẽ nở hoa vào tháng 4 âm lịch, những chuỗi hoa trắng xen lẫn vàng lung linh, lan tỏa hương thơm dễ chịu. Đến tháng 7, bòn bon sẽ bắt đầu kết trái, và mùa thu hoạch kéo dài đến tháng 10.
Tuy năm nay có lẽ do thời tiết ảnh hưởng, bòn bon nở hoa và kết trái muộn hơn mọi năm, làm trễ mùa thu hoạch một thời gian.
Khi được hỏi về loại trái cây đặc sản này, người dân không ngần ngại chia sẻ câu chuyện về vua Gia Long.


Bòn bon Tiên Phước không chỉ là loại trái cây bổ dưỡng mà còn trở thành nguồn nguyên liệu quý giá cho món gỏi đặc sản nổi tiếng khắp nơi. Hình ảnh đội quân của Nguyễn Ánh lạc vào rừng bòn bon xứ Quảng, hái trái để sống qua ngày, đã trở thành một phần trong lịch sử đặc biệt của địa phương.
Khi chiếm đóng được xã tắc, Nguyễn Ánh lên ngôi vua và để tri ân với vùng đất đã cứu mạng mình, ông tặng trái bòn bon mang tên Nam Trân.
Theo thời gian, với đôi bàn tay khéo léo của người dân Tiên Phước, bòn bon đã được chế biến thành rượu, là món bồi bổ sức khỏe hàng ngày. Đặc biệt, một món ăn dân dã, trở thành biểu tượng văn hóa ẩm thực độc đáo ở huyện Tiên Phước là gỏi bòn bon.
Thường người ta chọn những chùm bòn bôn chín vỏ có màu vàng nhạt hoặc màu trắng ngà để làm gỏi vì đó là thời điểm bòn bon thực sự chín cây.
Nguyên liệu cho gỏi bòn bon bao gồm thịt ba chỉ, tôm, ớt, tỏi, đậu phụng, hành phi, chanh, rau thơm và nước mắm.
Cách làm đơn giản nhưng đầy khéo léo. Trước tiên, tách riêng từng múi bòn bon. Sử dụng móng tay cái để ấn mạnh vào đáy quả, vỏ sẽ bung ra dễ dàng để tách múi, bỏ hạt. Không nên lột vỏ từ cuống quả, vì vỏ sẽ bị xé rách, vừa dính mủ vừa giữ lớp lụa mỏng ngăn chia từng múi, làm mất đi hương vị ngon của trái cây.
Chọn loại tôm đất nhảy tưng tưng, bấm đầu, đuôi, rửa sạch rồi đun nóng với một chút muối. Nếu muốn món ăn thêm béo, thêm vài lát thịt ba chỉ luộc chín và cắt nhỏ (không quá to so với múi bòn bon).


Chất lượng của gỏi bòn bon phụ thuộc nhiều vào kỹ thuật pha chế nước mắm. Hỗn hợp nước mắm được pha chế từ một muỗng nước mắm hòa với hai muỗng đường, một muỗng nước cốt chanh và một trái ớt băm nhuyễn.
Khuấy đều nước mắm, đường, chanh, ớt cho đến khi hỗn hợp hấp dẫn với mùi thơm nồng. Rán dầu ăn với hành, tỏi cho đến khi thơm phức.
Sau đó trộn đều bòn bôn với dầu, nước mắm sao cho phù hợp với khẩu vị của người thưởng thức. Khi ăn, thêm đậu phộng rang giã giập, một chút rau quế, rau húng để tạo vị và trang trí món ăn thêm bắt mắt.
Gỏi bòn bon đúng phong cách địa phương với đầy đủ các yếu tố chua chua, ngọt ngọt, cay cay, thơm phức. Đối với món này, bạn nên chọn bánh phồng tôm giòn tan hoặc bánh tráng nướng.
Những năm tháng chiến tranh đã qua, Tiên Phước ngày nay đã thay áo mới với những vườn bòn bon xanh tươi, đầy quả. Mời bạn ghé thăm miền đồi trung du Tiên Phước, chắc chắn bạn sẽ cảm nhận sự ấm áp chỉ từ một đĩa gỏi bòn bôn hiếu khách của người dân nơi đây.
Theo Thanh Ly/Tuổi trẻ
***
Tham khảo: Hướng dẫn du lịch của Mytour
MytourNgày 23 Tháng Mười Một, 2016