Khám phá khánh đá cổ trên núi Ốc Sơn

Lưng chừng núi Ốc Sơn (Hà Trung – Thanh Hóa) nằm một ngôi chùa Long Cảm đã tồn tại hơn 1.000 năm với những kho báu quý giá, trong đó có cặp khánh đá cổ với âm thanh vọng về khắp vùng.

Thám hiểm khánh đá cổ độc đáo trên núi Ốc Sơn

Chùa Long Cảm (thôn Trang Các, xã Hà Phong, huyện Hà Trung, tỉnh Thanh Hóa) đặt ngự trên dốc núi Ốc Sơn (hay còn gọi là Cô Sơn), nhìn ra dòng sông Lèn. Dù không lớn lắm nhưng lại nằm ở vị trí đắc địa với không gian tĩnh lặng, yên bình được bao bọc bởi làng quê và cánh đồng ruộng. Được công nhận là di tích lịch sử cấp tỉnh từ năm 1992, chùa Long Cảm đang được đề cử để trở thành di tích Quốc gia.

Theo truyền thống, vào năm Thuận Thiên thứ 11 (1020), vua Lý Thái Tổ sau khi chiến thắng Chiêm Thành, dừng chân tại phủ Quảng Hòa (huyện Hà Trung ngày nay), nơi có núi Ốc Sơn. Trong giấc mộng, vua thấy một con rồng vàng, điềm lành dành cho người dũng cảm. Khi về đến kinh đô, vua quyết định xây dựng một ngôi chùa tại núi Ốc Sơn và đặt tên là Long Cảm (ý nghĩa là vua báo ân, biết ơn).

Trước kia, các cánh đồng quanh khu vực rộng lớn chìm trong nước, đi lại đến chùa chủ yếu bằng thuyền trên các dòng kênh nối từ sông lớn. Vào thời điểm đó, núi Ốc Sơn hoang vu, bí ẩn nên dân địa phương thường gọi là núi Cô Sơn. Chùa đã trải qua hàng thế kỷ và trải qua nhiều lần tu bổ, trùng tu, từ một di tích xuống cấp, hư hại, đến ngày nay, Long Cảm đã lột xác thành một di tích uy nghi và trang nghiêm, xứng đáng với danh tiếng của mình.

Thầy Thích Đàm Quang, trụ trì chùa Long Cảm, tiết lộ rằng chùa vẫn giữ nhiều 'báu vật' quý như quả chuông đồng cổ, bia cổ, bốn cột đá tại hiên chùa, khánh đá cổ và tám pho tượng của tám vị tổ sư từng tu hành tại đây. Cặp khánh đá cổ nặng khoảng 300 - 400 kg/chiếc làm người thăm viếng ấn tượng. Hai chiếc khánh đá này được treo trên các trụ đá trước sân chùa, được tạo hình từ những khối đá lớn thành hình bán nguyệt, một chiếc có chạm khắc hoa văn.

“Một chiếc từ ngôi chùa khác, sau khi chùa đó bị đổ, được chuyển về đây. Còn chiếc khánh đá cổ ở đây, có lẽ từ thời vua nhà Lý cho xây chùa, hơn 1000 năm trước” - Thầy Thích Đàm Quang chia sẻ.

Theo sư cô Thích Đàm Tâm, chiếc khánh đá này cũng từng bị lấy cắp, nhưng sau đó được tìm thấy ở mương nước. 'Những năm 1970, chùa suýt bị phá hủy, và khánh đá đã được khiêng về làng dưới chùa. Một gia đình đã cố gắng phá hủy nó, nhưng không thành công. Người đàn ông trong gia đình đó cũng bất ngờ qua đời. Sau đó, khánh đá được tìm thấy' - sư cô Thích Đàm Tâm kể lại.

Khác biệt giữa 2 chiếc khánh đá này là âm thanh: một chiếc phát ra tiếng đồng chuông vang xa khi gõ mạnh, trong khi chiếc kia chỉ có âm thanh thường thấy. Lí do là chất liệu đá: 'Chiếc khánh cổ ngân vang là từ đá núi Nhồi, không thể tìm thấy ở nơi khác. Còn chiếc còn lại là từ đá xanh bình thường' - Nhà nghiên cứu Phan Bảo lý giải.

Trong cuốn sách 'Vân đài loại ngữ', Lê Quý Đôn viết về việc quan Thượng thư Lê Hữu Kiểu dùng đá từ núi Nhồi để làm khánh đá, với bài thơ: 'Hoạch Sơn loại đá kêu vang/ Sắc xanh màu biếc mịn màng đẹp tươi/ Gõ lên sang sảng bên tai/ Tuyệt nhiên không chút trần ai lạc vần…'. Điều này cũng giải thích lí do khánh đá có âm thanh khác nhau.

Ngoài là nơi lưu giữ nhiều “báu vật” quý, chùa Long Cảm còn từng là một trong những pháo đài quan trọng của Thanh Hóa trong thời chiến tranh chống Mỹ. Chùa đã được sử dụng để đặt ụ pháo bảo vệ cầu Đò Lèn trước sự tấn công của máy bay Mỹ. Đồng thời, nó cũng là nơi trú ẩn của quân đội và nhiều cánh cổng, cửa nhà chùa còn được tháo dỡ để làm cáng khiêng thương binh.

Dựa theo bản tin từ Người Lao Động

***

Tham khảo: Hướng dẫn du lịch từ Mytour