
Những tác phẩm tò he đầy màu sắc tại làng Xuân La luôn thu hút ánh nhìn.
Tôi, người sinh ra và lớn lên tại Hà Nội, đã gắn liền với tò he từ những ngày mẫu giáo, và niềm hứng thú đó đã kéo dài suốt từ cấp 1 đến cấp 2. Mỗi lần ra khỏi cổng trường, tôi không thể không ngắm nhìn những bác già ngồi trên chiếc xe đạp cũ, phía sau là chiếc hòm nhỏ chứa đựng những tác phẩm tò he độc đáo, mang đầy màu sắc và hương thơm. Màu sắc cuốn hút, làm cho trái tim trẻ con như tôi luôn mong đợi mỗi chiếc tò he mới để đưa về cắm khắp nhà.

Nghệ nhân tài năng trong nghề làm tò he
Tò he, nét đặc trưng của làng Xuân La, nơi duy nhất sản xuất trò chơi dân gian này. Bột nặn được chế biến từ gạo nếp và tẻ, tạo nên sản phẩm ăn được trong quá khứ. Tên gọi cũ của tò he là "bánh chim cò", xuất phát từ việc sản phẩm thường có hình dáng chim và cò, được mang đến các hội làng. Khi thổi vào chiếc còi gắn trên mỗi chiếc bánh, âm thanh "tò te tí te" làm nên tên tuổi của trò chơi.

Tò he đã trải qua sự biến đổi đa dạng về hình thức từ những chú chim và cò ban đầu.
Gặp gỡ nghệ nhân Nguyễn Văn Thành - một trong những nghệ nhân ưu tú của làng tò he Xuân La. Anh Thành, mặc dù trẻ tuổi, nhưng đã là người chủ nhiệm của câu lạc bộ tò he tại làng. Trong những năm học ở Hà Nội, anh không chỉ làm tò he để duy trì nghề truyền thống mà còn tận dụng cơ hội để chia sẻ nghệ thuật này với cộng đồng. Anh chia sẻ rằng để trở thành nghệ nhân tò he giỏi, không chỉ cần khéo léo mà còn cần trí tưởng tượng phong phú.

Nghệ nhân tài năng Nguyễn Văn Thành cùng đám tò he độc đáo.
Trình diễn kỹ thuật nặn tò he của anh Thành bằng những đường cơ bản. Loại bột nặn ngày nay sử dụng phẩm màu thay vì màu tự nhiên như trước, tạo nên những tác phẩm đầy màu sắc. Đôi bàn tay điêu luyện của nghệ nhân nắm bóp từng nhúm bột, vẽ nên những hình dáng sinh động. Trong nháy mắt, anh đã sáng tạo ra một chú lợn ôm hoa hồng và một chú gà trống tỏ ra kiêu kỳ.

Bột nặn mềm mại, sẵn sàng cho quá trình sáng tạo.

Sử dụng chiếc lược nhỏ để tinh chỉnh hình dáng của tò he.


Tổng kết về làng tò he Xuân La

Các nghệ nhân ở làng tò he Xuân La luôn nỗ lực để đáp ứng sở thích của giới trẻ.
Nếu trước đây, sản phẩm tò he chỉ giới hạn ở hình ảnh của chim, cò, lợn, gà, thì ngày nay, giới trẻ yêu cầu nhiều hình tượng đa dạng hơn, đòi hỏi nghệ nhân phải không ngừng cập nhật để đáp ứng thị trường. Đồng thời, những người nghệ nhân tại làng tò he Xuân La cũng trở thành người biểu diễn nghệ thuật và thậm chí làm công tác giảng dạy, không chỉ là việc ngày ngày di chuyển trên chiếc xe đạp cũ, đèo theo một thùng gỗ nhỏ phía sau. Điều này là một bước phát triển đáng mừng cho nghề thủ công truyền thống với đặc trưng địa phương.
Tác giả: Mai Minh Đức
*Bài viết tham gia chương trình Mytour Golocal.
Mytour Golocal là chương trình blog giới thiệu những địa điểm đẹp trên khắp Việt Nam. Đây là cơ hội tuyệt vời để quảng bá du lịch địa phương. Với mỗi bài viết đạt yêu cầu, bạn sẽ nhận ngay 800.000 VND và có cơ hội trở thành Cộng tác viên của Mytour. Thông tin chi tiết về chương trình có tại: https://www.Mytour/vi-vn/golocal
