Chùa Hương không chỉ là điểm du lịch nổi tiếng với vẻ đẹp thiên nhiên mê hồn mà còn là trung tâm tâm linh quan trọng của Việt Nam. Hàng năm, vào dịp Tết, hàng ngàn du khách và Phật tử đổ về chùa Hương để tham gia lễ hội. Hãy cùng Mytour khám phá chi tiết về lễ hội này trong bài viết dưới đây.
1. Giới thiệu về lễ hội chùa Hương
1.1 Lễ hội chùa Hương diễn ra ở đâu?
Lễ hội chùa Hương diễn ra tại khu vực thắng cảnh Hương Sơn, xã Hương Sơn, huyện Mỹ Đức, Hà Nội. Cách trung tâm thành phố khoảng 62 km về phía Tây Nam, lễ hội chùa Hương thu hút đông đảo du khách miền Bắc đến tham gia mùa xuân.
Có sự nhầm lẫn giữa chùa Hương - Hà Tĩnh và chùa Hương - Hà Nội vì cùng có tên gọi, tuy nhiên, chúng là hai ngôi chùa hoàn toàn khác biệt về tôn giáo và tín ngưỡng. Lễ hội chùa Hương nổi tiếng diễn ra tại chùa Hương Mỹ Đức, Hà Nội.

Chùa Hương là cách gọi dân dã của dân gian để chỉ khu vực thắng cảnh Hương Sơn. Thực tế, Hương Sơn là một quần thể văn hóa - tôn giáo bao gồm nhiều địa điểm như đền Trình, chùa Thiên Trù, chùa Giải Oan,... Tâm điểm của quần thể này là chùa Trong nằm trong động Hương Tích.
1.2 Lễ hội chùa Hương diễn ra vào ngày nào
Nhiều du khách sẽ muốn biết lễ hội chùa Hương diễn ra vào ngày nào và kéo dài bao lâu? Hãy để Mytour giải đáp cho bạn nhé.

Lễ hội chùa Hương diễn ra từ mùng 6 tháng giêng đến tháng 3 Âm Lịch. Đây là mùa lễ hội tại Việt Nam, kéo dài đến 3 tháng để mọi người có thể về du xuân trẩy hội. Đặc biệt là những ngày đầu năm, chùa Hương đón tiếp rất nhiều Phật tử và người dân về hành hương, lễ chùa.
2. Giá trị văn hóa của lễ hội chùa Hương
Giới thiệu về lễ hội chùa Hương không thể không đề cập đến những giá trị văn hóa quý báu của dân tộc. Đây là nơi hội tụ các tôn giáo và tín ngưỡng dân gian độc đáo của Việt Nam. Hãy cùng Mytour tìm hiểu nguồn gốc, ý nghĩa của lễ hội chùa Hương để hiểu rõ hơn về giá trị văn hóa mà nó mang lại.
2.1 Nguồn gốc của lễ hội chùa Hương
Chùa Hương được xây dựng từ thế kỷ 17, gần 300 năm trước, liên quan đến tín ngưỡng thờ Bà Chúa Ba. Theo truyền thuyết, công chúa Diệu Thiên đã tu hành 9 năm tại động Hương Tích và trở thành phật đi phổ độ chúng sinh.

Mỗi năm vào ngày Phật Đản, người dân đến dâng lễ Bà Chúa Ba và cầu an. Ngày này cũng là giữa mùa xuân nở hoa, khí trời hòa thuận, thu hút nhiều tao nhân đến thưởng ngoạn danh thắng Hương Sơn, là nguồn gốc của lễ hội chùa Hương.
Năm Canh Dần (1770), Chúa Tĩnh Đô Vương Trịnh Sâm thắp hương tại động Hương Tích và ghi lên vách đá 5 chữ “Nam Thiên Đệ Nhất Động”, khiến động Hương Tích trở thành điểm tôn giáo lớn của người Việt xưa.

Tuy nhiên, ban đầu, dân chúng chỉ lang thang trong không khí nhàn nhã của các ngôi chùa nhỏ, chưa biết đến những lễ hội hoành tráng. Cho đến khi niên hiệu Thành Thái năm thứ 8 (1896), lễ hội chùa Hương mới được tổ chức một cách trang trọng và quy mô. Ngày lễ không chỉ là ngày mở cửa rừng tạ ơn thần núi Hương Sơn theo truyền thống dân gian, mà còn là dịp để cầu nguyện và tôn vinh linh thiêng.
Một trong những ý nghĩa hàng đầu của lễ hội chùa Hương là sự kết hợp hài hòa giữa nghi lễ và lễ hội.
Nét đặc biệt của lễ hội chùa Hương được thể hiện qua hai khía cạnh chính: phần lễ và phần hội.
Phần lễ bao gồm các nghi thức trang trọng và lễ bái để thể hiện sự tôn kính và cầu mong những điều tốt lành trong năm mới. Còn phần hội là thời điểm mọi người tụ tập, giao lưu và tham gia vào các hoạt động văn hóa, giải trí.

Đền Cửa Võng dâng lên bà Chúa Thượng Ngàn, vị thần cai trị rừng núi, cùng với các đền chùa và đình đền khác như Bắc Đài, Tuyết Sơn, Cả, đình Quân thờ ngũ hổ và tín ngưỡng cá thần... Trong số đó, chùa Trong được coi là trung tâm linh thiêng, nơi thờ Phật (Bà Chúa Ba). Phần lễ đưa du khách vào không gian của niềm tin và hy vọng, khi họ dâng hương, hoa quả và cầu nguyện cho một năm mới tràn đầy hạnh phúc và may mắn.

Sau phần lễ, lễ hội chùa Hương chuyển sang phần hội vui chơi giải trí. Mỗi năm, lễ hội này đều tổ chức nhiều trò chơi dân gian như bơi thuyền, leo núi, hát chèo, hát văn... Du khách sẽ được trải nghiệm không khí rộn ràng và sôi động của mùa xuân, cùng thưởng thức nhiều đặc sản độc đáo từ núi rừng Hương Sơn.

Mặc dù xã hội hiện đại hóa nhanh chóng, lễ hội chùa Hương vẫn giữ vững giá trị văn hóa tâm linh sâu sắc đối với người Việt Nam. Nó không chỉ là nơi hành hương mà còn là biểu tượng của sự hòa hợp giữa con người và thiên nhiên, cũng như lòng đoàn kết của dân tộc. Ý nghĩa của lễ hội chùa Hương là sự kết hợp hài hòa giữa truyền thống và văn hóa Việt Nam.
Kinh nghiệm khi tham gia lễ hội chùa Hương là điều mà mọi du khách cần lưu ý.
Nếu bạn dự định tham gia lễ hội chùa Hương vào mùa xuân năm nay, hãy tham khảo ngay những kinh nghiệm từ Mytour để chuẩn bị kế hoạch tốt nhất cho chuyến đi của mình.
Hướng dẫn cách đi chùa Hương giúp bạn dễ dàng lựa chọn phương tiện di chuyển từ trung tâm Hà Nội, chỉ cách đó khoảng 62km về phía Tây Nam. Bạn có thể chọn xe máy, ô tô, hoặc xe bus. Nếu bạn đến từ các tỉnh phía Nam, có thể đi máy bay đến sân bay Nội Bài rồi di chuyển đến chùa Hương.
Chùa Hương nằm không xa trung tâm Hà Nội, khoảng 62km về phía Tây Nam. Bạn có thể dùng nhiều loại phương tiện như xe máy, ô tô,... Nếu đi từ Hà Nội, bạn có thể đi theo hướng Nguyễn Trãi đến Hà Đông, sau đó rẽ trái vào QL21B. Di chuyển tiếp khoảng 40km sẽ đến thị trấn Tế Tiêu, huyện Mỹ Đức. Tiếp tục rẽ trái theo bảng hướng dẫn và hỏi đường dân địa phương để đến chùa Hương.

Kinh nghiệm đi lễ hội chùa Hương giúp bạn có chuyến đi suôn sẻ và đầy ý nghĩa.
Nếu bạn muốn sử dụng dịch vụ xe bus, có thể chọn trong các tuyến sau:
- Xe bus số 103A: Bến xe Mỹ Đình - Bến xe Hương Sơn (huyện Mỹ Đức)
Xe bus số 211: Bến xe Mỹ Đình - Tế Tiêu
Kinh nghiệm đi lễ hội chùa Hương bằng xe bus đòi hỏi bạn phải đi bộ một đoạn để đến bến thuyền. Bạn có thể thuê xe ôm hoặc taxi để tiện di chuyển, nhớ thỏa thuận giá cả trước để tránh bị “chặt chém” trong dịp lễ hội. Nếu muốn tránh phiền toái về việc đi lại, bạn có thể đặt tour chùa Hương của Mytour để được phục vụ toàn diện.
Lễ hội chùa Hương mang đến những trải nghiệm độc đáo và hấp dẫn.
Khi đến chùa Hương, du khách sẽ tham gia trải nghiệm trên đò trên dòng suối Yến, nghe những điệu hò dân gian, và tan vào vẻ đẹp tự nhiên của nơi này. Nếu có đủ sức khỏe, bạn có thể leo lên những bậc thang dẫn đến chùa Trong và động Hương Tích để tôn kính thần linh và khám phá hết vẻ đẹp của núi rừng Hương Sơn. Trẩy hội chùa Hương không chỉ là lễ hội, mà còn là cơ hội cho con người hòa mình vào thiên nhiên và hiểu hơn về vẻ đẹp kỳ diệu mà chúng ta thường bỏ qua trong cuộc sống bận rộn.

Mytour giới thiệu 3 tuyến tham quan chính tại lễ hội chùa Hương:
Tuyến Hương Tích: Bến Đục - Đền Trình - Chùa Thiên Trù - Động Tiên Sơn - Chùa Giải Oan - Động Hương Tích. Đây là tuyến tham quan ghé thăm nhiều ngôi chùa linh thiêng và được nhiều du khách lựa chọn.
Tuyến Thanh Sơn: Bến Đục - Chùa Thanh Sơn - Chùa Long Vân - Động Long Vân - Hang Sũng Sàm.
Tuyến Tuyết Sơn: Đền Trình - Chùa Tuyết Sơn - Động Tuyết Sơn - chùa Bảo Đài.
Bến Đục (Suối Yến) là điểm xuất phát đầu tiên khi du khách đến Chùa Hương. Với chiều dài khoảng 4km, Suối Yến là con đường thủy duy nhất dẫn vào Chùa Hương, du khách cần phải đi đò qua Suối Yến.
Đền Trình: Tiếp theo dòng Suối Yến là Đền Trình, một ngôi đền nhỏ được xây dựng dưới chân núi Ngũ Nhạc.
Chùa Thiên Trù: Ngôi chùa nằm bên thềm núi Lão từ thế kỷ thứ 15. Du khách không chỉ có thể tham gia lễ Phật mà còn được ngắm nhìn phong cách kiến trúc chùa từ thời kỳ Lê - Nguyễn.

Chùa Thiên Trù được mô tả như là một địa điểm thần tiên với vẻ đẹp kiến trúc cổ.
Động Tiên Sơn: Hang động nhỏ này đầy ắp những tảng đá đẹp mắt với hình dáng đa dạng như hình trái tim, bàn tay Phật, ngà voi trắng...
Chùa Giải Oan: Tại đây, du khách sẽ được chiêm ngưỡng kiến trúc cổ kính của chùa cùng tượng Bồ Tát Quan Thế Âm. Bạn cũng có cơ hội khám phá câu chuyện nổi tiếng liên quan đến ngôi chùa này.
Động Hương Tích: Nằm cách chùa Giải Oan khoảng 40 km, độ cao 390m, đây là điểm nhìn toàn cảnh núi non kỳ vĩ và vẻ đẹp bên trong của Động Hương Tích - được gọi là “Thiên Nam Đệ Nhất Động”.
Chùa Long Vân và động Long Vân: Nằm cạnh suối cùng tên, Chùa Long Vân trên đỉnh núi mang lại cảnh quan thơ mộng.
Chùa Tuyết Sơn và động Tuyết Sơn: Ngoài việc tham quan các tượng thờ, du khách còn được ngắm nhìn các khối thạch nhũ với hình thù đa dạng.
Ngoài việc tham quan quần thể Chùa Hương, du khách còn có thể ghé qua Hang Sũng Sàm và tham gia nhiều hoạt động văn hóa hấp dẫn như văn nghệ, trò chơi dân gian,...
Giá vé chùa Hương là một trong những thông tin quan trọng mà du khách cần biết khi tham gia lễ hội.
Giá vé tham quan chùa Hương luôn được công bố rõ ràng và minh bạch cho du khách:
Giá vé tham quan thắng cảnh Hương Sơn là 80.000đ/người, bao gồm cả vé vào tham quan chùa Hương và 21 điểm di tích khác tại Hương Sơn.
Vé đi đò chùa Hương: 50.000đ/người (khứ hồi) cho tuyến đền Trình - chùa Thiên Trù - động Hương Tích, và 35.000đ/người (khứ hồi) cho tuyến Tuyết Sơn, Long Vân.
Vé cáp treo chùa Hương: 180.000đ/vé (khứ hồi) cho người lớn và 120.000đ/vé (khứ hồi) cho trẻ em. Giá vé một chiều là 120.000đ/vé cho người lớn và 90.000đ/vé cho trẻ em.
Các trường hợp được ưu tiên như thương binh, trẻ em cao dưới 1,1m hoặc dưới 10 tuổi sẽ được miễn phí. Ngày 30, mùng 1, mùng 2 Tết Nguyên Đán, ngày 15/4 (lễ Phật Đản), 23/11 (ngày Di sản) cũng miễn phí.

Ở đâu khi đi lễ hội chùa Hương? Chùa Hương có nhiều đền, chùa rải rác xung quanh suối Yến. Để tham quan đầy đủ, cần khoảng 2-3 ngày. Có nhiều khách sạn gần khu vực danh thắng Hương Sơn như Thịnh Khang, Thành Hải, Minh Hoàng, Hòa Nam, Omerta,...
Kinh nghiệm đi lễ hội chùa Hương cho biết cần 2-3 ngày để tham quan hết các đền chùa. Có nhiều khách sạn gần khu vực Hương Sơn như Thịnh Khang, Thành Hải, Minh Hoàng, Hòa Nam, Omerta,...
Ăn gì khi đi lễ hội chùa Hương? Đó là một câu hỏi quan trọng và hấp dẫn khi tham gia lễ hội chùa Hương.
Trên lãnh địa của khu danh thắng, có nhiều nhà hàng mở cửa suốt 24h, nhưng giá cả khá cao, đặc biệt là trong mùa lễ hội chùa Hương. Bạn có thể lựa chọn ăn tại đây cho tiện hoặc tìm nhà hàng bên ngoài khu vực với giá rẻ hơn một chút. Nếu muốn tiết kiệm, bạn nên mang theo thức ăn.

Một số đặc sản của chùa Hương mà bạn có thể thưởng thức hoặc mua về làm quà như chè củ mài, bánh củ mài, mơ rừng, rau sắng, hạt dẻ, củ mã thầy,...
Lễ hội Chùa Hương 2024 sẽ diễn ra từ ngày 23/01/2024 (mùng 2 Tết Nguyên Đán) đến ngày 23/4/2024 (4/3/2024). Du khách có thể tham dự lễ khai hội tại Chùa Thiên Trù vào ngày 27/1/2024 (mùng 6 Tết Nguyên Đán).
Năm 2024, lễ hội Chùa Hương sẽ diễn ra từ ngày 23/01/2024 (mùng 2 Tết Nguyên Đán) đến ngày 23/4/2024 (4/3/2024). Du khách có thể đến quần thể di tích Hương Sơn và tham gia lễ khai hội tại Chùa Thiên Trù vào ngày 27/1/2024 (mùng 6 Tết Nguyên Đán).
Khác với những năm trước, du khách có thể mua vé trực tuyến thay vì phải mua trực tiếp tại các điểm bán vé.
Một số lưu ý khi đi lễ hội chùa Hương:
Trang phục phù hợp: Khi viếng thăm chùa Hương, bạn cần mặc trang phục kín đáo để thể hiện sự tôn kính. Dù là du khách đến tham quan, cũng không nên mặc quá hở hang để tôn trọng văn hóa địa phương.
Đi lễ văn minh, lịch sự: Lễ hội chùa Hương là dịp mọi người từ khắp nơi đổ về, vì vậy tránh xa khỏi sự quá tải. Đến chùa Hương là để tìm lại sự yên bình trong lòng, hãy tránh chen lấn, xô đẩy, kêu to. Hãy giữ vệ sinh, không vứt rác, và không phá hỏng vẻ đẹp của danh thắng bằng cách vứt rác hoặc tiền xu xuống rừng.
Không nên đi theo những người cò dẫn đò vào mùa lễ hội. Bạn nên mua vé trực tiếp tại cổng hoặc liên hệ với nhà đò quanh khu vực suối Yến để tránh bị “chặt chém” giá vé.
Tránh bị lừa đảo: Cẩn trọng với việc mua thuốc nam và tìm hiểu kỹ trước khi mua. Đừng tin vào những lời quảng cáo giá rẻ mà không có nguồn gốc.
Chia sẻ thông tin hữu ích về lễ hội chùa Hương. Chúc bạn có một chuyến đi đầu xuân thú vị và một năm mới đầy may mắn. Liên hệ ngay hotline Mytour để được tư vấn tour hành hương hoặc tour du lịch Tết 2024.
