Tổng quan về Lễ hội chùa Thầy
1.1 Giới thiệu về chùa Thầy
Chùa Thầy, còn được biết đến là Thiên Phúc Tự, là một điểm tham quan nổi tiếng tại Hà Nội, nằm dựa vào núi Phật Tích. Được công nhận là di tích quốc gia đặc biệt từ năm 2014, chùa Thầy cũng là một trong những địa điểm quan trọng trong lịch sử kháng chiến của đất nước. Với kiến trúc độc đáo và các tác phẩm điêu khắc nghệ thuật, chùa Thầy là điểm đến không thể bỏ qua.
Chùa là một địa điểm di tích và danh thắng với nhiều điểm tham quan thu hút du khách. Ba tòa Tiền đường - Điện Phật - Điện Thánh được sắp xếp hình chữ Tam nhìn từ bên ngoài tạo ra sự ấn tượng với rất nhiều cột kèo, trụ... Chùa cũng có mối liên kết chặt chẽ với quần thể hang động tạo ra sự đa dạng về loại hình trong các dịp lễ hội.
1.2 Thời gian và địa điểm tổ chức Lễ hội chùa Thầy
Lễ hội Chùa Thầy diễn ra tại chính chùa Thầy - một ngôi chùa nằm ở chân núi Phật Tích, xã Sài Sơn, huyện Quốc Oai, thành phố Hà Nội.
Lễ hội chùa Thầy diễn ra từ ngày mùng 3 đến ngày mùng 7 tháng 3 Âm lịch hàng năm. Lễ hội này thu hút sự tham gia của nhiều người dân đến khám phá về văn hóa đặc trưng của vùng miền. Vì vậy, đừng bỏ lỡ cơ hội tham gia lễ hội thú vị này khi khám phá Hà Nội!

Lễ Hội Chùa Thầy diễn ra trong khuôn viên của chùa.
1.3 Ý nghĩa của Lễ hội chùa Thầy
Chùa Thầy là nơi thờ pháp sư Từ Ðạo Hạnh, người có 3 kiếp sống khác nhau. Người ta coi ông là Tăng, là Phật, là Vua, và ông được dân làng xem như là ông tổ của nghệ thuật múa rối nước Việt Nam.
Người dân ở vùng xứ Đoài từ già đến trẻ đều biết về những câu chuyện kỳ diệu về thiền sư Từ Đạo Hạnh, người đã có công trong việc chữa bệnh và giảng dạy cho dân làng. Ngài dạy dỗ về văn hóa, đá cầu, đánh vật, múa rối nước... từ đó, dân chúng ngưỡng mộ tài năng và đức tính của thầy. Mọi người đến tham dự lễ hội chùa Thầy với nhiều mục đích khác nhau: có người tìm kiếm tình duyên, có người tìm may mắn và tiền tài, và cũng có những người đến để tận hưởng vẻ đẹp tự nhiên tại đây.
Lễ hội chùa Thầy - Nét tín ngưỡng của văn hóa dân tộc
2.1 Phần lễ
2.1.1 Lễ Mộc dục
Lễ mộc dục, hay còn được gọi là lễ tắm tượng, diễn ra vào sáng mùng 5 tháng ba hàng năm. Cả người dân và những người trong chùa đều chuẩn bị nước thơm và khăn mới để tham gia vào nghi lễ này. Nước tắm tượng được nấu từ nước mưa kết hợp với 5 loại lá thơm. Buổi lễ có sự tham gia của 12 bô lão trong làng, được chọn lựa kỹ càng dựa trên phẩm chất đạo đức, uy tín trong làng, và tinh thần minh mẫn. Lễ diễn ra trong không khí trang nghiêm và được chứng kiến bởi cả khách thập phương và dân làng.

Lễ Hội Chùa Thầy diễn ra trên sông
2.1.2 Lễ phụng nghênh bài vị và cúng An vị
Phần tiếp theo của lễ là lễ rước bài vị Đức Thánh Từ Đạo từ tòa điện Thánh xuống tòa chùa Trung để đức Thánh có thể chứng kiến những nghi lễ diễn ra trong ba ngày hội. Nghi lễ bắt đầu bằng việc đọc kinh trong làng hương khói nghi ngút. Sau khi đọc kinh, nhà sư và các bô lão tiến hành tắm tượng thành. Tượng được tẩy rửa cẩn thận, kỹ lưỡng bằng nước thơm và thay áo mới. Mọi hoạt động diễn ra trong sự trang nghiêm và kính cẩn, bài vị của thánh được xử lý cẩn thận, dọc lối đi xuống là hàng bô lão đeo tràng hạt, cầm phướn, bài bị được rước yên vị ở tòa chùa Trung.

Lễ Hội Chùa Thầy ở giai đoạn bưng lễ vào bên trong trong chùa
2.2 Phần Hội
Phần hội được tổ chức song song với phần nghi lễ. Bãi cỏ rộng trước chùa được biến thành nơi diễn ra nhiều trò chơi dân gian như đấu vật, đá cầu... hoặc leo núi ngắm cảnh và thăm hang Cắc Cớ. Đây là cơ hội để bạn có những bức ảnh check-in Hà Nội độc đáo!
2.2.1 Hội múa rối
Thiền sư Từ Đạo Hạnh được coi là người sáng lập ra nghệ thuật múa rối nước nên chùa Thầy cũng được biết đến như một ngôi trường của nghệ thuật này. Trong ngày hội, Thủy Đình sẽ được trang hoàng lộng lẫy với những tấm vải in hình trang trí với long, ly, quy, phụng. Hội múa rối nước diễn ra tại Thủy Đình như một trò chơi dưới nước. Thực sự, mặc dù có rất nhiều buổi biểu diễn múa rối nước khác nhau, nhưng không nơi nào có sự đặc sắc như múa rối ở chùa Thầy. Những hình ảnh về cuộc sống hàng ngày của người dân như được thu nhỏ và sống động trên mặt nước. Các tiết mục múa rối được các nghệ nhân biểu diễn một cách khéo léo, kết hợp hài hòa giữa âm nhạc và lời hát, tạo ra sự hấp dẫn cho người xem. Phần múa rối nước này có một sức hút lạ mắt, góp phần tạo nên một ngày hội náo nhiệt.
2.2.2 Trò bịt mắt đập niêu
Trò bịt mắt đập niêu đã trở thành một trò chơi dân gian quen thuộc tại các lễ hội ở miền Bắc. Luật chơi khá đơn giản, chỉ cần người chơi bịt mắt lại và cố gắng đập những chiếc niêu đang treo để giành chiến thắng. Tiếng hò reo của mọi người kết hợp với lời chỉ dẫn từ đồng đội tạo ra một bầu không khí sôi động, gây sự tò mò và hứng thú cho du khách và dân làng. Với sự nhiệt huyết của người chơi, họ đã đóng góp vào việc tạo ra một không khí vui vẻ và tạo ra những đặc điểm đặc trưng của vùng miền mà không phải lễ hội nào cũng có.
Ngoài những trò chơi nổi bật này, lễ hội còn có nhiều trò chơi dân gian khác thú vị và sôi động để thu hút du khách tham gia.

Những bàn tiệc lớn và trang nghiêm
2.3 Các hoạt động khác
Nổi tiếng với vẻ đẹp tự nhiên tuyệt vời, trong ngày hội cũng có nhiều du khách đến để tham quan và chiêm ngưỡng núi rừng hoang sơ và huyền bí. Du khách có thể leo núi để thưởng ngoạn cảnh đẹp, hoặc khám phá các hang động ở đây. Bạn có thể thả mình vào thiên nhiên để thưởng thức vẻ đẹp đơn giản, mộc mạc. Quanh núi là một khu vườn với nhiều cây cổ thụ lớn và nhiều loài thảo dược quý mà thiên nhiên ban tặng. Chùa Thầy ngày càng trở thành điểm đến được nhiều người chọn để tận hưởng không gian yên bình và tìm kiếm sự bình an.

Hoạt động khám phá các bức tranh tường ở đây cũng rất thú vị
Một số lưu ý khi tham gia lễ hội chùa Thầy
- Chùa Thầy tọa lạc tại vùng đồi núi đồ sộ nên khách du lịch nên tránh mang giày cao gót, nên chọn giày đế bằng và thoải mái.
- Những vật dụng hữu ích bạn nên mang theo bao gồm khăn ướt, quạt giấy, dầu gió, đồ lễ khi đi chùa, khẩu trang...
- Trang phục lịch sự, kín đáo là điều cần thiết khi tham gia lễ hội.
Lễ hội chùa Thầy được xem là sự kiện lễ vui nhộn nhất ở miền Bắc vào mùa hè. Sự linh thiêng, đặc biệt của chùa kết hợp với các nghi lễ và hội chợ sôi động tạo nên không khí đặc sắc thu hút du khách. Với mục tiêu biến chùa Thầy thành điểm đến du lịch văn hóa tâm linh thân thiện và hấp dẫn hơn, lễ hội hứa hẹn sẽ luôn đón nhận và mang đến nhiều trải nghiệm thú vị hơn trong tương lai.
Uyên Phạm
Nguồn: Tổng hợp
