Buzz
App Store đã trở thành một phần quan trọng trong hệ sinh thái của Apple. Trước khi có iPhone, việc mua phần mềm thường phức tạp hơn với quá trình thanh toán, chờ license key, và đàm phán để được hoàn lại tiền.
Giải mã MacPorts: Tính Năng, Cài đặt và Sử dụng
Đối với nhiều người, việc tìm kiếm phần mềm miễn phí và mã nguồn mở (FOSS) trên Mac thường được xem là khá hiếm. Tuy nhiên, thực tế cho thấy Mac là nơi chứa đựng nhiều công cụ miễn phí tuyệt vời.
Khám Phá MacPorts
MacPorts là một hệ thống quản lý gói cho Mac, tương tự như Red Hat Package Management (RPM) và Advanced Package Tool (APT) trên Linux. Nó cài đặt các gói DEB trên Linux và thực tế nó “được sinh ra” từ hệ thống Ports của FreeBSD.
Có thể bạn chưa biết rằng Darwin là cốt lõi của Mac OS X, và thậm chí macOS ngày nay cũng dựa trên UNIX. Điều này giúp các nhà phát triển dễ dàng tạo ra các 'cổng' (port) của ứng dụng miễn phí để chạy trên Mac.
MacPorts là một bộ sưu tập đa dạng các phần mềm và ứng dụng, tương tự như 'store' hoặc trình cài đặt. Trong cộng đồng FreeBSD, hệ thống cổng hỗ trợ người dùng biên dịch phần mềm từ mã nguồn.
1. Đầu tiên, bạn truy cập bộ sưu tập cổng, nơi chứa nhiều cấu hình mô tả ứng dụng và cách xây dựng chúng, được lưu trữ trong thư mục '/usr/ports' với mỗi cổng có thư mục con riêng.
2. Sau đó, bạn di chuyển đến thư mục của ứng dụng và sử dụng lệnh 'make install'. Tệp Makefile xây dựng ứng dụng từ đầu: tải mã nguồn, biên dịch và cấu hình ứng dụng.
Dưới đây là ví dụ về nội dung của cổng cho ứng dụng nghe nhạc Amarok của KDE. Bạn thậm chí có thể xây dựng lại toàn bộ hệ thống từ nguồn bằng lệnh 'make world'.
MacPorts thực hiện theo cách này. Khi bạn chọn một ứng dụng, hệ thống sẽ tự động tải, biên dịch và cài đặt nó trên Mac.
Loại cổng có sẵn nào?
Kho lưu trữ MacPorts đầy đủ các ứng dụng mã nguồn mở, giống như trên Linux và các hệ điều hành tương tự. Nếu bạn đã quen với Linux, có hơn 19.000 ứng dụng để lựa chọn, nhưng thay vì cài đặt và duy trì Unix, chúng tích hợp một cách duy nhất trên macOS.
Bạn sẽ tìm thấy nhiều ứng dụng hữu ích như trình soạn thảo văn bản Emacs và VIM, cùng với nhiều ứng dụng miễn phí khác.
Nếu bạn đang tìm kiếm một ứng dụng cụ thể, hãy thử duyệt qua đường link ở trên hoặc sử dụng lệnh “port search”. Một số phần mềm có sẵn bao gồm:
- Máy chủ: Máy chủ FOSS chuẩn bao gồm AMP (web server Apache, MySQL/Maria database server và PHP/Python), SSH, SAMBA và máy chủ BIND DNS.
- Phần mềm GNOME/KDE: Nếu bạn là người dùng Linux, bạn có thể lựa chọn từ cổng 325 cho GNOME đến cổng 274 cho KDE, đảm bảo bạn không bỏ lỡ bất kỳ phần mềm nào, từ GnuCash của GNOME đến Amarok của KDE. Trên các máy tính khác, có cả XFCE và NextStep.
- Xử lý văn bản: Nếu bạn đang viết code hoặc chỉ muốn trải nghiệm làm việc trong văn bản thuần túy, bạn sẽ được bảo vệ. Các trình soạn thảo văn bản như Emacs và VIM sẵn có cho người dùng, trong khi các ứng dụng và hệ thống như Multimarkdown, DocBook và LaTeX hỗ trợ xuất bản code theo một định dạng.
- Ngôn ngữ lập trình: Bao gồm các ngôn ngữ lập trình phổ biến như Python, PHP, Ruby cũng như những ngôn ngữ mới và chuyên ngành như CoffeeScript, Lua và Kotlin. Các công cụ như môi trường phát triển (ví dụ: Qt Creator dành cho Mac) và trình biên dịch (gcc) cũng có sẵn.
Cài đặt và thiết lập MacPorts
Vì MacPorts biên dịch phần mềm trên Mac, bạn sẽ cần một số công cụ phát triển. Nhiệm vụ đầu tiên là cài đặt Xcode, ứng dụng có sẵn trong App Store.
Tải Xcode về máy và cài đặt tại đây: Download Apple Xcode for Mac
Bước tiếp theo là mở ứng dụng Terminal và nhập lệnh sau, một hộp thoại sẽ xuất hiện để bạn tải về và cài đặt các công cụ dòng lệnh của Xcode:
xcode-select -install
Để tải front-end của MacPorts, bạn chỉ cần đơn giản nhấp vào nút tải ứng dụng cho phiên bản macOS tại trang cài đặt: Download MacPorts
Front-end của MacPorts được cung cấp dưới dạng file PKG, vì vậy khi bạn nhấp chuột vào nó, cửa sổ quen thuộc sẽ xuất hiện, hướng dẫn bạn qua quá trình cài đặt. Chỉ cần nhấp Continue trên các cửa sổ vì không có tùy chọn nào bạn cần cài đặt thêm.
Sau khi hoàn tất cài đặt, bạn sẽ không thấy bất kỳ biểu tượng nào xuất hiện trong thư mục Applications giống như các ứng dụng Mac thông thường. Ứng dụng tìm kiếm cổng hoạt động dưới dạng chương trình dòng lệnh, do đó, để bắt đầu, bạn cần kích hoạt Terminal (hoặc ứng dụng Terminal mà bạn thích trên Mac).
Đầu tiên, cập nhật bộ sưu tập cổng (các mô tả ứng dụng có sẵn):
sudo port selfupdate
Cài đặt cổng đầu tiên
Sau khi hoàn tất cập nhật, bạn có thể bắt đầu tìm kiếm ứng dụng để cài đặt. Trong cửa sổ Terminal, bạn có thể tìm kiếm từ khóa với lệnh tìm kiếm cổng. Ví dụ, nếu bạn muốn tìm trình quản lý file, sử dụng lệnh sau:
port search 'file manager'
Trong danh sách kết quả, hãy tìm và chọn Krusader. Công cụ quản lý file siêu tiện ích từ Linux với nhiều tính năng như đồng bộ hóa file và quản lý lưu trữ. Để cài đặt Krusader, sử dụng lệnh dưới đây:
sudo port install krusader
Dĩ nhiên, vì bạn đang sử dụng lệnh “sudo”, bạn sẽ cần nhập mật khẩu quản trị. Quá trình cài đặt sẽ mất một khoảng thời gian.
Trước khi rời khỏi màn hình, hãy dành chút thời gian để kiểm tra quá trình tải và xây dựng ứng dụng tự động.
1. Đầu tiên, MacPorts xác định thứ tự cài đặt các cổng dựa trên các phụ thuộc của chúng.
2. Đối với mỗi cổng, MacPorts sẽ tải về mã nguồn từ kho lưu trữ trên máy chủ.
3. MacPorts cũng sẽ kiểm tra rằng mỗi cổng có checksum đúng bằng cách so sánh với mô tả cổng.
4. Sau đó, giải nén mã nguồn của cổng.
5. Nếu có script cấu hình chạy trước khi xây dựng ứng dụng, thực hiện các bước tiếp theo.
6. Xây dựng phần mềm bằng cách biên dịch tất cả mã nguồn vào một thứ mà Mac có thể thực hiện.
7. Sau khi hoàn tất xây dựng, kết quả thực thi nằm trong thư mục thuộc tính của nó, sau đó đăng ký ứng dụng với hệ thống.
8. Kết thúc bằng việc làm sạch tất cả các mã nguồn.
Lúc này, bạn sẽ thấy một thư mục con chứa ứng dụng của bạn nằm trong thư mục Applications có tên là MacPorts. Trong ví dụ này, thư mục con mang tên KDE4, chứa ứng dụng Krusader. Đơn giản kéo thư mục này vào Dock giống như các ứng dụng khác và bạn có thể mở ứng dụng bằng Spotlight.
Cập nhật và xóa các cổng
Để cập nhật danh sách các cổng, hãy sử dụng lệnh đầu tiên mà Mytour đã giới thiệu, lệnh này cũng đồng thời cập nhật ứng dụng MacPorts:
sudo port selfupdate
Tiếp theo, bạn có thể xem danh sách các cổng đã lỗi thời bằng cách sử dụng lệnh:
port outdated
Để nâng cấp các cổng, sử dụng lệnh:
sudo port upgrade
Để nâng cấp các lệnh con (subcommand), thực hiện các bước tương tự như cài đặt, ngoại trừ rằng nó sẽ ghi đè lên các phiên bản cũ.
Nếu bạn muốn gỡ bỏ một ứng dụng đã cài đặt và gặp sự cố, sử dụng lệnh gỡ bỏ dưới đây:
sudo port uninstall pallet
Khám phá về MacPorts, cách hoạt động, cài đặt và ứng dụng MacPorts
Lưu ý: Trong lệnh trên là gỡ bỏ cài đặt pallet, bạn có thể thay thế pallet bằng tên ứng dụng mà bạn muốn gỡ bỏ.
Dự án MacPorts là giải pháp tuyệt vời cung cấp các ứng dụng mã nguồn mở. Bạn có đầy đủ quyền truy cập vào mọi mã nguồn, trong một định dạng nhất định để cài đặt và duy trì ứng dụng.
Hy vọng sau khi khám phá về MacPorts, cách hoạt động, cài đặt và sử dụng MacPorts, bạn sẽ không còn nghi ngờ về sự hiếm có của phần mềm miễn phí và mã nguồn mở (FOSS) trên Mac.
