
Terry Bennett, một người Anh sinh sống tại London, đã dành nhiều năm để nghiên cứu và thu thập ảnh về nhiếp ảnh ở Nhật Bản, Trung Quốc và Hàn Quốc trong thế kỷ 19. Ông là một chuyên gia về nhiếp ảnh thời kỳ đầu ở khu vực Đông Á, với kiến thức sâu rộng về những nhà pionner trong lĩnh vực này, đã xuất bản nhiều cuốn sách như: 'Early Japanese Images', 'Korea: Caught in Time', và là tác giả chung của 'Japan: Caught in Time'.
'Buổi đầu của nhiếp ảnh tại Việt Nam' là cuốn sách đầu tiên viết bằng tiếng Anh về lịch sử nhiếp ảnh Việt Nam thời kỳ đầu. Từ một lượng lớn tư liệu phân tán trong các bảo tàng, kho lưu trữ, bộ sưu tập cá nhân, bao gồm cả bộ sưu tập của chính ông, Terry Bennett đã tái hiện lại quá trình ra đời và phát triển của nhiếp ảnh tại Việt Nam từ khi những bức ảnh đầu tiên được chụp vào giữa thế kỷ 19 đến giữa những năm 1950.
Cuốn sách tả lại đa dạng văn hóa của Việt Nam với nhiều cộng đồng dân tộc, đồng thời giới thiệu hơn 240 nhiếp ảnh gia và studio cùng thời kỳ kèm theo các phụ lục tập trung vào bưu thiếp và chân dung hoàng gia.
Phần lớn nội dung của Buổi đầu của nhiếp ảnh tại Việt Nam nói về công lao của các nhiếp ảnh gia người Pháp và các quốc gia khác, những bức ảnh và studio của họ tại Việt Nam. Mặc dù vậy, cuốn sách cũng đề cập đến nhiều bức ảnh và tên tuổi của các nhiếp ảnh gia người Việt và studio của họ.
'Nhiếp ảnh thế kỷ 19 không chỉ là một lĩnh vực khoa học mà còn là một nghệ thuật. Các nhiếp ảnh gia trong thời kỳ này quan tâm đến nghệ thuật và họ cũng là những nghệ sĩ.
Việc chụp chân dung vào thời kỳ đầu không thể thực hiện nếu người chụp không có một chút tinh tế nghệ thuật và khả năng đồng cảm với chủ thể. Khác với thời đại kỹ thuật số hiện nay, việc tạo ra một bức ảnh duy nhất trong thế kỷ 19 đòi hỏi sự bỏ công sức và chi phí đáng kể', tác giả chia sẻ.
Buổi đầu của nhiếp ảnh tại Việt Nam là một dự án nghiên cứu kỹ lưỡng của tác giả và là bước khởi đầu cho các nghiên cứu lớn hơn trong tương lai. Như Terry Bennett chia sẻ, cuốn sách của ông nhằm mục đích giới thiệu chủ đề, cung cấp thông tin và tài liệu nghiên cứu.
Các nguồn tài liệu tham khảo chủ yếu đến từ phương Tây, đặc biệt là Pháp, vì vậy cuốn sách vẫn còn thiếu sót về lịch sử nhiếp ảnh tại Việt Nam. Tuy nhiên, ít nhất nó cung cấp một phác thảo ban đầu, một tấm bản đồ sơ khởi ghi chép lại những dấu vết của những người đi trước.
Công việc nghiên cứu vẫn còn rất nhiều và sẽ được các nhà nghiên cứu sau này tiếp tục, đặc biệt là từ những nhà nghiên cứu người Việt - những người có thể dễ dàng tiếp cận các bộ lưu trữ địa phương và quốc gia.
“Mặc dù hiện tại ở Việt Nam chưa có một bảo tàng nhiếp ảnh quốc gia hoặc bất kỳ bộ sưu tập nào về ảnh chụp thời kỳ đầu, tôi cảm nhận rằng người Việt đang dần quan tâm hơn đến lịch sử nghệ thuật thị giác (phim ảnh và mỹ thuật) của đất nước. Sự quan tâm này chắc chắn sẽ thúc đẩy việc khai phá những nguồn tài liệu chưa từng được biết đến trước đây tại Việt Nam. Việc kết nối lại những bức ảnh không có tên với tác giả ban đầu của chúng là điều rất đáng làm”, tác giả chia sẻ.
Dựa trên kinh nghiệm từ việc nghiên cứu về nhiếp ảnh Nhật Bản và Trung Quốc trong thế kỷ 19 và đầu thế kỷ 20, Buổi đầu của nhiếp ảnh tại Việt Nam của Terry Bennett đã mô tả một cách chi tiết và toàn diện về lịch sử nhiếp ảnh tại Việt Nam từ thời kỳ đầu đến năm 1954.
Hứa hẹn sẽ là một nguồn thông tin quý giá đối với những ai quan tâm đến lịch sử nhiếp ảnh hoặc những người sưu tầm tư liệu, đồng thời cung cấp cơ sở ban đầu cho các nghiên cứu tiếp theo trong lĩnh vực này.
Theo SGGP
