
NASA đã thông báo thêm hàng loạt hình ảnh và dữ liệu hấp dẫn được thu thập bởi Kính viễn vọng Không gian James Webb (JWST), mở ra cái nhìn cận cảnh về các tinh vân sống động và những thiên hà kỳ lạ với độ chi tiết chưa từng thấy. Bộ ảnh mới công bố cho thấy tiềm năng vô cùng lớn của đài thiên văn vũ trụ James Webb khi nó đã hoạt động trên quỹ đạo.
Hôm qua, NASA và Tổng thống Joe Biden đã tổ chức một cuộc họp đặc biệt tại Nhà Trắng để giới thiệu hình ảnh đầu tiên chụp một khu vực trên bầu trời đêm, được gọi là SMACS 0723 với hàng nghìn thiên hà xa xôi. Đây là một bức ảnh hồng ngoại chụp lại vũ trụ ở trường sâu nhất từng được thực hiện, như mô tả từ NASA.
Ánh sáng từ một trong số các thiên hà trong cụm thiên hà đã 'đi phiêu lưu' trong một hành trình kéo dài 13 tỷ năm để đến JWST. Việc mở ra khả năng quan sát sâu hơn về vũ trụ chỉ là một trong những điều kỳ diệu mà JWST có thể mang lại. Với tấm gương tráng vàng khổng lồ rộng 6,4 mét, nó có khả năng thu thập ánh sáng từ những nơi xa xôi trong vũ trụ, các vật thể trong Hệ Mặt trời của chúng ta và thậm chí là các khu vực sáng rực xung quanh các thế giới xa xôi.
Mỗi hình ảnh mới được công bố đều cho thấy khả năng vô hạn mà JWST có thể thực hiện, tất cả chỉ là bắt đầu. JWST được thiết kế để phục vụ ít nhất 20 năm cho các nhiệm vụ khoa học mà nó được giao. 'Sau vụ nổ lớn, điều gì đã xảy ra? Thiên hà đã tiến triển ra sao? Lỗ đen đầu tiên đã hình thành như thế nào? Và điều gì đã xảy ra từ đó đến nay?' John Mather, một nhà vật lý vũ trụ đã đoạt giải Nobel tại NASA, đã đặt ra những câu hỏi như vậy trong sự kiện công bố hình ảnh đầu tiên. 'Đây là chiếc máy thời gian của chúng tôi.'
Hôm qua, NASA đã thông báo rằng họ đã hoàn thành quá trình hiệu chỉnh các thiết bị trên JWST và thử nghiệm tất cả các chế độ hoạt động. Nói một cách khác, đài thiên văn vũ trụ mạnh mẽ này đã sẵn sàng để bắt đầu thu thập dữ liệu. Danh sách 'to-do' của JWST được cho là không có điểm kết thúc.Trong năm đầu tiên hoạt động, JWST cần thực hiện một loạt các nhiệm vụ quan sát khác nhau, được giám sát bởi các nhà khoa học trên khắp thế giới. Họ phải cạnh tranh để giành quyền sử dụng JWST để khám phá của riêng mình. Những hình ảnh tuyệt vời này chỉ là phần nhỏ của tất cả, một phần mà chúng ta sẽ không thể nhìn thấy hoàn toàn cho đến khi JWST hướng tấm gương khổng lồ của mình vào bầu trời.Ngũ quả Stephan
Đây là một nhóm gồm năm thiên hà được bao quanh bởi một loạt các thiên hà và ngôi sao sặc sỡ. Một số trong số này nằm trong Dải Ngân hà của chúng ta và một số khác nằm xa hơn. Thiên hà ở phía trên bên trái được cho là gần Trái đất hơn, trong khi bốn thiên hà còn lại nằm khoảng 300 triệu năm ánh sáng và hình thành một nhóm gần nhau. Hai thiên hà ở trung tâm của hình này được cho là đang hợp nhất. Bức ảnh này thể hiện sự tương tác và tiến hóa của các thiên hà, điều mà con người vẫn chưa thể hiểu hết.Hình ảnh trên kết hợp cả hình ảnh ở dải sóng hồng ngoại trung và cận hồng ngoại. NASA cũng chia sẻ một tấm ảnh khác, chỉ sử dụng dải sóng trong vùng trung hồng ngoại. Tấm ảnh này chỉ thể hiện khí và bụi của các thiên hà. Ở trung tâm của hình ảnh, có một đốm sáng chói lọt ra.
WASP-96 B
JWST có khả năng chụp phổ quang của các hành tinh ngoại hệ Mặt trời, còn được gọi là các hành tinh ngoại hệ. Vào cuối những năm 1980, không ai nghĩ rằng điều này có thể được thực hiện trên một hệ thống quan sát thiên văn.Năm 1992, các nhà thiên văn đã xác nhận sự tồn tại của các hành tinh ngoại hệ đầu tiên, mở ra một lĩnh vực mới hoàn toàn trong việc tìm kiếm những hành tinh xa xôi. Các nhà khoa học tập trung vào việc tìm 'Trái đất 2.0', một hành tinh giống Trái đất với điều kiện sống. Phát hiện hành tinh này dựa trên việc phân tích khí quyển để tìm các loại khí tương tự Trái đất.JWST là một công cụ quan trọng trong việc này. Trước đây, phân tích ánh sáng từ khí quyển của các hành tinh là rất khó khăn, nhưng JWST có khả năng thu thập ánh sáng từ lớp khí mỏng xung quanh các hành tinh xa xôi. Hình ảnh trên là thông tin về quang phổ khí quyển của hành tinh WASP-96 b.Mặc dù không chứa sự sống nhưng khí quyển của hành tinh này chứa những thành phần đặc biệt, bao gồm hơi nước.Tinh vân Vòng Nam
Tinh vân Vòng Nam có hình dạng như một chiếc nhẫn màu lam khổng lồ trên bầu trời đêm, thu hút sự chú ý với chiều dài lớn khoảng nửa năm ánh sáng (tương đương 4,75 ngàn tỷ km). Nó còn được gọi là Tinh vân 'Bốn Lần Nổ', do hình dáng của nó giống con số 8 khi nhìn từ các góc khác nhau. Vùng khí của tinh vân đang mở rộng và di chuyển với vận tốc hơn 14 km mỗi giây. Ở trung tâm, một cặp sao đang dần dần chết, được thể hiện qua các đốm sáng trong hình ảnh.2 tấm ảnh trên thể hiện các góc nhìn khác nhau của tinh vân được chụp bởi 2 công cụ khác nhau trên JWST. Bức ảnh bên trái là từ NIRCam, camera chính của kính thiên văn có thể nhìn thấy ánh sáng gần hồng ngoại, trong khi hình bên phải thu được từ thiết bị MIRI của JWST, thu ánh sáng hồng ngoại. Màu sắc khác nhau thể hiện cho các chất liệu khác nhau trong tinh vân, như hydro phân tử và khí ion hóa nóng.JWST mang lại cái nhìn chi tiết nhất về 2 ngôi sao ở trung tâm của tinh vân. Đồng thời, lần đầu tiên các nhà khoa học phát hiện thấy một thiên hà nền ở góc trên bên trái của bức ảnh.SMACS 0723
Đây là bức ảnh đầu tiên được công bố và giờ đây NASA chia sẻ thêm thông tin chi tiết về những gì chúng ta có thể thấy qua bức ảnh này. Phía trước là một cụm thiên hà khổng lồ cách xa 4,6 tỷ năm ánh sáng. Chúng lớn đến nỗi làm cong cả không gian và thời gian xung quanh, tạo ra hiệu ứng thấu kính để phóng đại các thiên hà ở phía sau.'Lực hấp dẫn của cụm thiên hà này đã làm biến dạng và làm thay đổi quan điểm của chúng ta về những gì đằng sau', Jane Rigby, nhà khoa học dự án của JWST tại NASA, nói trong một cuộc họp báo. 'Và vì vậy, những thiên hà này trông giống như bị căng ra, giống như chúng đã được phóng đại. Trên thực tế, chúng đã được phóng đại bởi lực hấp dẫn, giống như những gì Einstein đã từng nói'.Tinh vân Carina
Đây có thể là một trong những tinh vân đặc biệt từng được Kính viễn vọng Không gian Hubble ghi lại. Tinh vân Carina là một đám mây khí và bụi lớn, phát sáng từ khoảng cách 7.600 năm ánh sáng. Nó được mô tả như một lồng ấp sao khổng lồ và hung dữ, nơi mà những ngôi sao mới hình thành đang xé nát các vật chất xung quanh, cùng với các ngôi sao đang trên bờ vực tự huỷ.Mặc dù hình ảnh của Hubble về Tinh vân Carina luôn đẹp đẽ, nhưng ảnh mà JWST chụp lại mang lại cái nhìn mới mẻ. Phần vách của tinh vân được thể hiện chi tiết hơn, nhiều màu sắc hơn và tiết lộ nhiều thông tin hơn cho quá trình nghiên cứu của các nhà khoa học. Hàng trăm ngôi sao mới được nhìn thấy lần đầu tiên qua tấm ảnh này. Những tia phản lực và bong bóng hoạt động dữ dội do hoạt động của các ngôi sao nhỏ đang xé toạt lớp khí và bụi gần chúng. Những gì chúng ta nhìn thấy nhắc nhở về sự hình thành của Mặt Trời, các hành tinh và chính chúng ta, từ những yếu tố tương tự, theo cách tương tự, và đó thực sự là một cảnh quan tuyệt đẹp.