Buzz
Nhiệm vụ đặt ra: Qua hai bài thơ Sông núi nước Nam và Phò giá về kinh, chứng minh nhận định: Mặc dù xuất hiện ở hai thời kỳ khác nhau nhưng hai bài thơ này vẫn có những điểm tương đồng đáng chú ý.
I. Tổng quan
II. Mẫu bài văn
Nhận diện chứng minh: Mặc dù xuất hiện vào thời kỳ khác nhau, nhưng hai bài thơ này chia sẻ nhiều điểm tương đồng
I. Bố cục chi tiết
1. Khởi đầu
Giới thiệu về hai bài thơ: 'Nam quốc sơn hà' của Lý Thường Kiệt và 'Phò giá về kinh' của Trần Quang Khải là những tác phẩm xuất sắc thuộc văn học trung đại.
2. Phần thân
- Ban đầu, ta có thể thấy rằng cả hai bài thơ đều được sáng tác bởi những anh hùng dân tộc, họ không chỉ có tài năng chiến đấu mà còn có khả năng sáng tác thơ văn và niềm đam mê lớn với đất nước.
- Thứ hai, cả hai bài thơ đều khẳng định chiến thắng tự nhiên của dân tộc và sự thất bại của kẻ xâm lược.
3. Kết luận
Qua hàng trăm năm, những bài thơ ấy vẫn còn sống mãi, trở thành những tác phẩm văn học bất hủ vượt thời gian.
II. Mô hình văn bản mẫu
Trong bối cảnh văn hóa trung đại của Việt Nam, nhiều bài thơ xuất sắc và đặc sắc đã được tổ tiên ghi lại, truyền đồi để thế hệ sau học hỏi, tiếp thu tinh thần văn hóa, dân tộc của thời kỳ. Trong số đó, 'Sông núi nước nam' và 'Phò giá về kinh' là những tác phẩm nổi bật trong văn học giai đoạn này. Dù ra đời vào các thời điểm khác nhau, nhưng cả hai bài thơ đều thể hiện tinh thần dân tộc, tình yêu nước và niềm tự hào trước những chiến công hùng vĩ của quân dân Việt, chính vì thế khi đánh giá về hai tác phẩm này, có người nhận xét: 'Tuy ra đời ở 2 thời điểm khác nhau nhưng hai bài thơ lại có nhiều điểm tương đồng'.
Bài thơ 'Sông núi nước nam' cho đến nay vẫn chưa có sự xác nhận nào chắc chắn về tác giả, nhưng theo nhiều nguồn, đó có thể là sáng tác của vị tướng kiệt xuất Lý Thường Kiệt. Vào năm 1077, khi nhà Tống xâm lược đất nước, Lý Thường Kiệt đã sáng tác bài thơ này để động viên tinh thần quân đội và gợi lên tinh thần chiến đấu chống quân xâm lược. 'Sông núi nước Nam' được lần đầu tiên trình bày tại đền thờ hai anh em Trương Hống và Trương Hát - những vị tướng anh hùng. Nghe thơ, tinh thần nghĩa quân được kích thích, ý thức dân tộc tăng cao và lòng căm hận giặc sâu sắc. Bài thơ 'Phò giá về kinh' của Trần Quang Khải được sáng tác sau những chiến thắng lớn ở Chương Dương và Hàm Tử, khi ông đón Trần Thánh Tông và vua Trần Nhân Tông trở về Thăng Long vào năm 1285. Mặc dù sáng tác ở những thời điểm và bối cảnh khác nhau, nhưng cả hai bài thơ đều chứa đựng những nét tương đồng, do đó có người nhận xét: 'Tuy ra đời ở 2 thời điểm khác nhau nhưng hai bài thơ lại có nhiều điểm tương đồng.'
Thực sự, trước hết, ta có thể nhận thấy cả hai bài thơ đều được sáng tác bởi những anh hùng dân tộc, họ không chỉ có khả năng chiến đấu xuất sắc mà còn có tài năng văn chương, đặc biệt là tinh thần đoàn kết và trái tim trung thành với đất nước. Cả Trần Quang Khải và Lý Thường Kiệt đều là những tướng quân lừng danh. Nếu Lý Thường Kiệt nổi tiếng với việc đánh bại ba căn cứ lớn của quân Tống vào năm 1076 và chiến thắng ấn tượng trong cuộc chiến trừng phạt quân chiêm Thành năm 1069, thì Trần Quang Khải cũng là một lãnh tụ tài năng, lãnh đạo quân đội đánh bại quân địch trong nhiều trận chiến, đặc biệt là trận Chương Dương và các trận phòng thủ ở Thanh Hoá, Nghệ An. Họ đều hiểu rõ giá trị của chiến công, giá trị của hòa bình, giá trị của tự do đối với mỗi quốc gia dân tộc.
Thứ hai, cả hai bài thơ đều khẳng định chiến thắng tuyệt đối của lực lượng chính nghĩa, dù cách diễn đạt khác nhau nhưng chung quy về sự thắng lợi của quân đội công bằng và thất bại của quân đội hung ác, không lòng nhân nghĩa:
Lý Thường Kiệt viết:
' Vì sao bọn giặc xâm phạm lãnh thổ
Những kẻ bay lượn sẽ bị đánh vùi bại'
Hành động xâm phạm lãnh thổ của quốc gia là hành động không đồng lòng với lý nhân nghĩa, là việc làm ngược lại với ý chí của con người, làm trái với ý đồ của trời. Hành động đó không thể chấp nhận, những kẻ táo tợn gây hậu quả sẽ bị đánh vùi bại một cách triệt hạ. Trong khi đó, Trần Quang Khải, tác giả, sử dụng những chiến công của quân đội ta để mạnh mẽ khẳng định sự thất bại chắc chắn của đối phương:
'Chương Dương chiến giáo thù
Hàm Tử bắt quân thù'
Khí thế oanh liệt hiện hữu trong bức tranh chiến sự trước mắt chúng ta. Mặc dù quốc gia nhỏ bé, quân đội không đông đảo, nhưng với chiến thuật tài tình và lòng đoàn kết chặt chẽ, quân đội nhà Trần luôn nắm lợi thế: 'chiến giáo thù', 'bắt quân thù'. Những động thái quyết liệt, dũng mãnh khiến kẻ địch phải chìm đắm trong 'hồn lạc phách xiêu', thất bại ê chề, đau đớn.
Qua cả hai bài thơ, ta nhận thức rõ ràng rằng sau những chiến thắng đó là tinh thần yêu nước, lòng đoàn kết bất khuất và quyết tâm chiến thắng của nhân dân Việt Nam, bất kể thời kỳ nào đi chăng nữa.
Điểm tương đồng thứ ba giữa hai bài thơ phải nhấn mạnh là sự khẳng định về độc lập, chủ quyền của dân tộc. Trong 'Nam quốc sơn hà', tác giả quả quyết khẳng định lãnh thổ quê hương bằng từ ngữ mạnh mẽ, chắc chắn:
'Nam quốc sơn hà, nơi vua Nam trụ
Mệnh số tự nhiên, từ trời rơi xuống
Nhưng giặc xâm lược với lòng tham ác'
Đất trời, vùng Nam thuộc về vị vua Nam, dưới sự lãnh đạo của ông, điều đó là quyết định của thiên định, không gì có thể phủ nhận được. Hành vi xâm lược của đám giặc là đối xử phi đạo đức, độc ác, và gian tà trắng trợn. Khi tố cáo tội ác của địch, chúng ta cũng nhấn mạnh rằng Nam quốc là của vua Nam, không ai được phép xâm phạm lãnh thổ này. Trong 'Phò giá về kinh', Nguyễn Quang Khải khẳng định chủ quyền bằng ước mơ và khao khát về một đất nước mạnh mẽ, an vui. Bởi chỉ khi đất nước không bị xâm lăng, chủ quyền mới được bảo toàn, và lãnh thổ mới được giữ vững.
'Non nước ấy ngàn mùa xuân'
Thứ tư, cả hai bài thơ đều có tác dụng lớn trong việc thúc đẩy, kêu gọi tinh thần trách nhiệm của mỗi công dân, khuyến khích họ đoàn kết, đứng lên bảo vệ đất nước, Tổ quốc. 'Nam quốc sơn hà' mạnh mẽ triệu tập nhân dân tiêu diệt kẻ thù bằng cách bảo vệ chủ quyền, lãnh thổ trước sự xâm lược của quân đội địch. Trong khi 'Phò giá về kinh', tác giả kêu gọi mọi người hãy tỉnh táo, cảnh báo khi hoà bình đang diễn ra để chuẩn bị, rèn luyện để bảo vệ và xây dựng đất nước.
Những bài thơ, như những thanh kiếm sắc bén, đang giữ vững tinh thần quốc gia trước thách thức của đối thủ ngoại xâm, đồng thời là nguồn động viên mạnh mẽ cho lòng yêu nước và ý thức cộng đồng trong tâm hồn mỗi người con Việt.
Bức tranh nghệ thuật ở đây không chỉ là bốn câu thơ mà còn là sức mạnh tinh tế, đậm chất nghệ sĩ. Ngôn ngữ hùng vĩ, sắc sảo nhưng không cứng nhắc, mà lại tự nhiên và cuốn hút, tạo nên cảm xúc mạnh mẽ.
Những bài thơ vẫn hiện hữu và toả sáng qua hàng thế kỷ, trở thành những tác phẩm vĩnh cửu. Đến hôm nay, chúng ta, những người sống trong hòa bình, không bom đạn, không bi kịch chiến tranh, đọc những dòng thơ lại làm lòng chúng ta xúc động và biết ơn. Chúng ta hiểu rõ hơn về những hy sinh của tổ tiên, tự hào về tinh thần chiến sĩ trên chiến trường, và nhận thức sâu sắc về trách nhiệm của chúng ta ngày nay.
"""""HẾT"""""-
Trong Ngữ văn lớp 7, có hai bài thơ đặc sắc là Sông núi nước Nam và Phò giá về kinh. Để hiểu sâu hơn về chúng, ngoài việc chứng minh sự tương đồng giữa hai tác phẩm, bạn còn có thể tham khảo thêm về Cảm nhận về lòng yêu nước qua Sông núi nước Nam và Phó giá về kinh. Đồng thời, phân tích chi tiết bài thơ Sông núi nước Nam của Lí Thường Kiệt và Phò giá về kinh của Trần Quang Khải. Khám phá tinh thần yêu nước trong Tụng giá hoàn kinh sư.
