Khám phá những kho báu vô giá dưới lòng kim tự tháp Mexico

Khi khám phá đường hầm dưới kim tự tháp Feathered Serpent ở thành phố Teotihuacan (Mexico) vào năm 2003, các nhà khảo cổ không ngờ họ đã phát hiện ra một kỳ quan.

Khám phá những kho báu vô giá dưới lòng kim tự tháp Mexico

Vào năm 2003, các nhà khảo cổ đã phát hiện một đường hầm dưới kim tự tháp Feathered Serpent, tại thành phố cổ Teotihuacan thuộc Mexico ngày nay. Sau 1.800 năm im lìm, đường hầm đã hé lộ bí mật với hàng nghìn báu vật vẫn nguyên vẹn như lúc được chôn cất.

Những cổ vật khám phá bao gồm răng của cá sấu xanh, các tác phẩm pha lê, và các tượng điêu khắc miêu tả báo đốm nhảy múa. Điều đáng chú ý nhất là mô hình núi non nhỏ, kèm theo các bể chứa thủy ngân lỏng nhỏ li ti, biểu tượng của các hồ nước.

Bức tường của đường hầm được phủ lớp bột pyrit (một loại khoáng vật màu vàng nhạt), tạo nên ánh sáng đặc biệt, khiến không gian trở nên như một vùng ngân hà mênh mông.

Khu di tích ở gần thành phố Mexico là một trong những điểm khảo cổ quan trọng nhất và lớn nhất thế giới, thu hút hàng triệu du khách mỗi năm. Những phát hiện tại đây là điều thú vị nhất trong nhiều thập kỷ, và giá trị của chúng đã được công bố tại cuộc triển lãm lớn diễn ra vào đầu tháng 9 tại Bảo tàng de Young ở San Francisco (Mỹ).

Teotihuacan từ lâu đã là một vùng đất bí ẩn. Gần 2.000 năm trước, đây là thành phố đông dân nhất châu Mỹ. Tuy nhiên, không ai biết rõ về ngôn ngữ, nhà lãnh đạo hay lý do thành phố này suy tàn vào khoảng năm 550 sau Công nguyên. Tên gọi Teotihuacan – được người Aztec sau này đặt – có nghĩa là “Nơi Sinh Ra Các Vị Thần”.

Nhiều bí ẩn vẫn còn tồn tại, nhưng việc phát hiện đường hầm mới đã giúp chúng ta hiểu rõ hơn về cấu trúc và truyền thuyết của Teotihuacan – một địa danh thiêng liêng kết hợp với sự sầm uất của một đô thị. Triển lãm De Young, cùng những buổi trưng bày các bộ sưu tập nghệ thuật khác, đã đưa ra những giả thuyết mới nhất về những bí ẩn vẫn còn bao quanh khu di tích này.

Phát hiện này đã xảy ra một cách tình cờ. Sau một trận mưa lớn, nhà khảo cổ người Mexico, Sergio Gómez Chávez, đã phát hiện ra một vết nứt gần chân kim tự tháp Feathered Serpent, tiềm ẩn nguy cơ cho du khách. Nhìn từ trên cao, anh không thấy gì ngoài bóng tối, anh đã buộc một sợi dây quanh eo và hạ xuống. Khi đến đích, anh không thể tin vào mắt mình khi phát hiện ra đây là một giếng hình trụ giống như một cái giếng.

Theo Sergio, trong giếng có mùi khó chịu bốc lên, nhưng phía dưới đáy, thông qua các đống đổ nát, họ đã tìm thấy một công trình cổ. Tất cả được thực hiện một cách cẩn thận: trước khi đào sâu hơn, nhóm của Sergio đã sử dụng robot kết hợp với máy quay để khám phá đường hầm. Họ đã phát hiện ra một đường hầm dài bằng một sân bóng đá, chạy qua một quảng trường lớn gần đó và đến kim tự tháp.

Anh nói: “Chúng tôi cực kỳ ngạc nhiên khi thấy những gì mà trong suốt ít nhất 1.500 năm qua không ai nhìn thấy được”. Đầu tiên của đường hầm dẫn đến ba phòng chứa những cống phẩm đáng giá đủ để khiến Indiana Jones phải ghen tị.

Kim tự tháp Mặt Trời và Kim tự tháp Mặt Trăng không giống với những kim tự tháp cổ xưa ở Ai Cập. Chúng là đền thờ thần linh chứ không phải nơi an nghỉ của vua chúa, và được nối với nhau qua Đại lộ Tử Thần, một phần của hệ thống đô thị chịu ảnh hưởng từ sự di chuyển của Mặt Trời.

Thiết kế của thành phố thể hiện ý niệm rằng đây là “nơi thần linh sinh ra” và là điểm khởi đầu của vũ trụ. Theo những dấu vết trên tường đường hầm mà Sergio đã khám phá, quảng trường lớn trên mặt đất đã được ngập nước, tạo thành hình ảnh biển nguyên thủy, để các kim tự tháp trở thành “những đỉnh núi” trên mặt biển.

Cư dân của thành phố và các nền văn minh tương đồng tin rằng vũ trụ được hình thành từ ba tầng liên kết với nhau qua một trục gồm: tầng trời, tầng đất và thế giới bên kia. Đây không phải là nơi của sự trừng phạt kinh hoàng như trong các kinh thánh mà là một miền đất tối tăm, nước ngập, có hồ và núi – biểu tượng của sự giàu có, tái sinh và cái chết.

Bộ sưu tập cổ vật mà Sergio khám phá trong đường hầm bao gồm vỏ sò lớn, cánh bọ cánh cứng, hàng trăm quả cầu kim loại… đều là những vật phẩm tôn thờ thần linh. Đường hầm được chiếu sáng bằng pyrit và hồ thủy ngân cũng phản ánh một phần của thế giới bên kia.

Ở cuối đường hầm, nhóm của Sergio phát hiện bốn tượng đá xanh – điểm nổi bật của triển lãm de Young. Họ được mô phỏng mặc trang phục và đeo chuỗi hạt. Hai tượng vẫn đứng ở vị trí gốc: ngả về phía sau và nhìn lên trục kết nối ba tầng của vũ trụ. Chúng là những pháp sư sáng lập Teotihuacan, có nhiệm vụ dẫn dắt các hành giả về đến nơi thánh thiêng. Họ mang theo những vật phẩm thần kỳ, trong đó có chuỗi hạt và gương pyrit – được xem như cánh cổng dẫn tới một thế giới khác.

Các phát hiện quan trọng về Teotihuacan suốt nhiều thập kỷ đã được giới thiệu tại triển lãm. Các nhà khảo cổ tin rằng có một cung điện nằm gần quảng trường, nơi cư dân tham gia trò chơi bóng racquet của Trung Mỹ cổ. Vào những năm 1980, bằng chứng về các nghi lễ hiến tế con người đã được tìm thấy trong kim tự tháp Feathered Serpent. Hơn 100 chiến binh được cho là đã chết ở đó trong tư thế quỳ và tay bị trói sau lưng. Nhiều người đeo chuỗi hạt vỏ ốc được đẽo giống như răng người; một số ít được làm từ răng thật. Tại một kim tự tháp khác, người ta cũng phát hiện rất nhiều con vật bị hiến tế, bao gồm sói, rắn đuôi chuông, đại bàng và hổ.

Mặt trước của Kim tự tháp Feathered Serpent được chạm khắc hình ảnh một con bò sát hung dữ đội mũ lông vũ (tượng trưng cho thần Qutzalcoatl của người Aztec). Các nghi lễ, như hiến tế, thường được tổ chức ngay tại ngôi đền này, gây ấn tượng mạnh mẽ cho đám đông dưới đất, có thể làm họ sợ hãi. Tuy nhiên, điều này cũng làm tăng sự kính sợ tôn giáo, đồng thời kết nối các tầng lớp dân cư đa dạng tại thành phố này.

Đường hầm mới được phát hiện còn chứa nhiều mảnh vỡ của tượng Thần Bão – vị thần liên quan đến nước, sinh sản, lửa, sấm chớp và sự tàn phá. Thần Bão được coi là vị thần cai trị nước thánh ở thế giới bên kia. Tại triển lãm De Young, cùng với Thần Bão là Thần Lửa – một vị thần già ngồi bắt chéo chân và đội chiếc mũ lửa. Du khách cũng có thể thấy Nữ thần Nước và Thần Maize trên những chiếc mặt nạ đá nổi tiếng, biểu tượng cho sức mạnh duy trì sự sống của mùa màng.

Các cư dân của Teotihuacan có thể đã đi qua những con đường mênh mông với bề mặt được sơn đầy màu sắc rực rỡ: nơi đây nổi tiếng với những bức tranh tường đỏ sáng tạo. Triển lãm trưng bày những bức tranh tinh tế với hình ảnh cây đang nở hoa, hoặc thậm chí là hình ảnh hai con chó hoang đang săn một con nai. Động vật xuất hiện khắp nơi trong thế giới hình ảnh của Teotihuacan và thường được nhân hóa. Một bức tranh miêu tả một con mèo hình người, đội mũ lông vũ và đeo vòng cổ từ vỏ sò. Một bức tranh khác trên Đại lộ Tử thần mô tả một bầy thú kỳ lạ liên kết với những truyền thuyết kỳ quái.

Các vật dụng tinh xảo được làm từ đá vỏ chai và lư hương, làm sáng tỏ kiến trúc của thành phố cổ này, với các khu vực sinh sống được chia theo sắc tộc, nghề nghiệp và địa vị xã hội. Các nhóm di dân từ Trung Mỹ thường chiếm giữ các khu vực riêng biệt. Sự phát triển của Teotihuacan tương đương với những thành phố hiện đại như London hay New York.

Triển lãm cũng trưng bày một bức tượng cẩm thạch được khai quật từ khu vực dân cư cao cấp. Những vết nứt trên tay và chân của tượng cho thấy nó có thể đã bị trói vào cột bằng dây thừng, mô phỏng một nghi lễ hiến tế, trong đó các tù nhân quân sự cấp cao bị lột đồ, trói buộc và sau đó bị bắn chết. Tuy nhiên, điều đặc biệt quan trọng của bức tượng này là mối liên hệ với sự sụp đổ của Teotihuacan: tượng được lắp ráp từ hơn 160 mảnh bị phá vỡ và cháy. Điều này diễn ra đồng thời với các vụ cháy tại thành phố vào thế kỷ 6.

Ai là người gây ra điều này và tại sao? Không ai có câu trả lời chính xác. Matthew Robb, người chịu trách nhiệm triển lãm, cho biết Teotihuacan không chấp nhận bất kỳ lý thuyết nào mà vẫn tiếp tục thu hút giả thuyết mới. Đến nay, bí ẩn vẫn phủ kín lịch sử của thành phố cổ này.

Theo Ngọc Diệp/Zing news

***

Tham khảo: Bảng hướng dẫn du lịch Mytour