Buzz
1. Khái niệm bệnh trĩ
Trĩ là một phần bình thường của ống hậu môn, tồn tại từ khi còn nhỏ. Khi bị bệnh, trĩ biến đổi thành tình trạng bất thường do yếu tố cơ học gây ra sự giãn nở, làm mềm các cấu trúc giữ ổn định và gây ra sa trĩ, giãn tĩnh mạch và chảy máu.
Bệnh trĩ là một vấn đề “nhạy cảm”
2. Loại trĩ
Trĩ ngoại (external hemorrhoids):
Là những khối trĩ nằm ở phần dưới của hậu môn hoặc đường hậu môn - trực tràng, nằm ở khoang bên ngoài hậu môn, từ nhánh chính của mạch trực tràng dưới. Trĩ ngoại được phân loại thành 4 cấp độ:
- Cấp độ 1: Trĩ ngoại tụ máu, sưng lên và gây viêm. Người bệnh có thể chảy máu khi đi đại tiện.
- Cấp độ 2: Khi thúc đẩy, búi trĩ có thể bị sa xuống, sau đó tự co lại.
- Cấp độ 3: Khi đi đại tiện, búi trĩ bị sa ra ngoài hậu môn và không tự co lên được, trừ khi người bệnh tự ấn búi trĩ lên.
- Cấp độ 4: Búi trĩ thường xuyên bị sa ra - thậm chí khi không đi đại tiện. Một số trường hợp có thể gặp trĩ tắc mạch - hiện tượng búi trĩ xuất hiện đám máu đông do mao mạch bị vỡ.
Trĩ nội (internal hemorrhoids):
Trĩ nội là tình trạng tĩnh mạch bị phình giãn ở phía trên của đường hậu môn. Do búi trĩ nằm sâu trong ống hậu môn nên không thể quan sát bằng mắt thường.
Trĩ nội có thể được phân thành nhiều cấp độ:
-
Cấp độ 1: Trĩ mới hình thành nên thường không gây đau. Tuy nhiên, khi đi đại tiện, phân có thể va chạm với búi trĩ, gây ra chảy máu và cảm giác đau rát.
-
Cấp độ 2: Búi trĩ bắt đầu sa xuống nhưng không rõ rệt (búi trĩ nằm ở bên trong ống hậu môn). Nếu có áp lực rặn, búi trĩ có thể sa ra ngoài và tự co lại mà không cần phải can thiệp.
-
Cấp độ 3: Búi trĩ sa khi đi đại tiện, hoạt động mạnh mẽ hoặc ho và có thể được ấn vào bên trong bằng tay.
-
Cấp độ 4: Búi trĩ lớn, hoàn toàn sa ra ngoài ống hậu môn và không thể đẩy vào bên trong - ngay cả khi sử dụng tay đẩy.
Trĩ hỗn hợp (mixed hemorrhoids):
Là tình trạng mà cả trĩ nội và trĩ ngoại đều xuất hiện.
3. Nguyên nhân gây ra bệnh trĩ
Bệnh trĩ có nhiều nguyên nhân và dưới đây là một số nguyên nhân phổ biến:
-
Thường xuyên bị táo bón, tiêu chảy làm tăng nguy cơ mắc bệnh trĩ.
-
Suy yếu chức năng của tổ chức nâng đỡ tĩnh mạch hậu môn - trực tràng, thường gặp ở người già.
-
Thiếu chất xơ trong chế độ ăn uống hàng ngày.
-
Tăng áp lực trong bụng gây cản trở tuần hoàn máu dẫn đến giãn tĩnh mạch hậu môn. Thường xuyên xảy ra ở những người phải làm việc lâu ngày như: nhân viên văn phòng, bảo vệ, nhân viên bán hàng, tài xế xe công nghệ,…
-
U bướu hậu môn - trực tràng và vùng lân cận.
-
Mặc thai.
-
Thiếu hoạt động thể chất.
-
Thừa cân.
Nhân viên văn phòng là một trong những nhóm nguy cơ cao bị bệnh trĩ
4. Dấu hiệu của bệnh trĩ
Khi bị táo bón kéo dài, người bệnh có thể phát hiện ra máu tươi trong phân.
Khi rặn mạnh trong quá trình đi đại tiện, búi trĩ có thể sa ra hoặc lọt ra ngoài hậu môn và có thể tự co lại hoặc cần phải ấn nhẹ để đưa vào. Tình trạng này thường đi kèm với viêm ngứa vùng hậu môn gây khó chịu.
Tắc mạch trĩ:
-
Trĩ ngoại: xuất hiện như một khối u nhỏ, cứng cáp, đơn độc, màu xanh tím, nằm dưới da ở vùng rìa hậu môn.
-
Trĩ nội: khi kiểm tra vùng hậu môn và trực tràng, có thể nhận ra một khối u nhỏ, hơi cứng, thường gây đau nhức trong ống hậu môn, tuy nhiên tình trạng này hiếm gặp.
Cảm thấy đau, rát và có cảm giác vướng khi đi đại tiện.
5. Phòng ngừa bệnh trĩ
Bổ sung chất xơ vào chế độ ăn: Xơ là một phần không thể thiếu của dinh dưỡng, gồm xơ hòa tan và xơ không hòa tan. Ăn thực phẩm giàu xơ giúp tăng cường quá trình tiêu hóa và giảm nguy cơ táo bón. Bạn nên tiêu thụ khoảng 25 đến 30g xơ mỗi ngày, có thể tìm thấy trong cà rốt, đậu đen, bí đỏ, khoai tây, bơ, táo, dâu tây, rau cải, cam, chuối,…
Uống đủ nước: Uống đủ nước không chỉ giúp da đẹp mà còn làm mềm phân và giảm táo bón. Khuyến khích uống từ 1,5 đến 2 lít nước mỗi ngày.
Tránh rặn khi đi đại tiện: Rặn có thể gây áp lực lên hậu môn và gây tổn thương, chảy máu hậu môn.
Thường xuyên tập thể dục: Người ít vận động có nguy cơ cao mắc bệnh trĩ. Tập thể dục như đi bộ sau mỗi bữa ăn hoặc tham gia các hoạt động như bóng đá, bóng chuyền, xổ sống, bơi,… giúp tăng cường lưu thông máu và giảm áp lực lên hậu môn.
Thường xuyên tham gia hoạt động thể dục để giảm nguy cơ mắc bệnh trĩ
Tránh ngồi lâu: Ngồi lâu thường xuyên làm tăng nguy cơ mắc bệnh trĩ, đặc biệt là đối với những người làm việc văn phòng. Hãy thường xuyên đứng dậy và di chuyển mỗi 50 phút vài phút để cải thiện sự lưu thông máu và giảm áp lực lên vùng hậu môn.
Đi đại tiện đúng thời điểm: Đi đại tiện đúng thời gian sẽ giúp cân bằng chức năng tiêu hóa và giảm nguy cơ táo bón. Không nên giữ lại khi có nhu cầu.
Giữ cơ thể thư thái và giảm căng thẳng: Điều này giúp giảm nguy cơ mắc bệnh trĩ bởi căng thẳng và căng thẳng.
Chế độ ăn uống là chìa khóa quan trọng trong việc ngăn ngừa bệnh trĩ: Cách bạn ăn uống có ảnh hưởng rất lớn đến sức khỏe của cơ thể. Hãy tránh xa những thực phẩm kích thích như rượu, bia, nước ngọt có gas,... Hạn chế tiêu thụ thực phẩm cay nóng và có nhiều dầu mỡ vì chúng có thể làm tổn thương niêm mạc dạ dày và gây ra táo bón.
