Khám phá Phiêng Chỉ - nơi 'vùng đất bằng trên cao' đầy phiên bản

Phiêng Chỉ rực rỡ, không thua kém Mông Cổ hay Tây Tạng... với những bầy ngựa hò hẹn chạy trên thảo nguyên xanh mướt.

Khám phá Phiêng Chỉ - nơi 'vùng đất bằng trên cao' đầy phiên bản

Đỉnh cao nhất của Bắc Kạn, trong lòng tôi, là làng Phiêng Chỉ - quê hương của dân tộc Dao đỏ. Con đường dẫn lên làng cong vòng qua những dãy núi hiên ngang, chinh phục mỗi đỉnh đồi để nhìn thấy đỉnh khác xuất hiện.

Đi lên đây, lòng tôi vang lên những dòng thơ trong Thiên Di của người Dao: “Vượt qua một núi, lại một núi. Mưa gió đêm ngày, đường đi uốn khúc, vòng vo như ruột dê…”.

Phiêng Chỉ trong tiếng Dao có nghĩa là “vùng đất bằng trên cao”. Đúng vậy, Phiêng Chỉ là một hệ sinh thái cỏ rộng lớn, phẳng phiu và tuyệt đẹp ở độ cao gần 1.000m so với mực nước biển.

Phiêng Chỉ - là nơi xa xôi, cao vút nhất của xã Phúc Lộc, huyện Ba Bể, có lẽ còn xa hơn là của tỉnh Bắc Kạn. Đây là quê hương của 53 hộ dân, gần 300 người, tất cả đều là người Dao đỏ di cư từ huyện Nguyên Bình, tỉnh Cao Bằng sau năm 1979.

Anh Trình, chủ nhà hiền lành của chúng tôi, kể: “Trước đây có bản, có người sinh sống ở đây, nhưng do hoàn cảnh khó khăn quá, họ đã rời bỏ. Người Dao ở Nguyên Bình sau chiến tranh không có đất để làm ruộng, nên họ di cư đến đây và giờ đây đã trở thành người Bắc Kạn”.

Thôn Phiêng Chỉ có diện tích tự nhiên gần 10.000ha, trong đó có hơn 200ha rừng phòng hộ, một phần là đất ở và đất sản xuất, còn lại là đồng cỏ. Người dân sinh sống khắp nơi, thậm chí ở trung tâm thôn, ngoài điểm trường mầm non và tiểu học, chỉ có một vài căn nhà khác. Người dân ở đây hiền lành, mở lòng và hướng ngoại.

Đây là khu vực rừng phòng hộ, có khe suối, nguồn nước lúc nào cũng mát mẻ và trong lành. Người dân mang nước từ khe suối về, nước ấy không chỉ để dùng mà còn để làm thủy điện nhỏ, đủ để chiếu sáng và sạc điện thoại.

Hiện tại, vẫn chưa có điện lưới ở đây.

Con đường lên bản vô cùng gian nan, cao vút, dốc đứng và nhiều khúc cua khó khăn. Anh Đặng Phụ Phin, sinh năm 1990 nhưng đã có kinh nghiệm làm trưởng thôn được bốn năm, chia sẻ: “Trước đây chỉ có thể đi bằng ngựa từ xã lên đây. Đường đất hẹp, dốc đứng, có đoạn rất nguy hiểm đi theo vách núi chỉ rộng chừng 50cm, khi trời nắng thì chỉ có đàn ông dám đi xe máy, khi trời mưa phải quấn dây vào bánh xe mới có thể đi được.

Do đó, toàn bộ cộng đồng ở đây đã hợp sức để xây dựng một con đường xe máy từ Phiêng Chỉ tới xã Thành Công, huyện Nguyên Bình. Chỉ khi có con đường, chúng tôi mới có thể vận chuyển được mặt hàng nông sản từ núi xuống thị trường.

Vào cuối năm 2017, UBND xã Phúc Lộc đã đầu tư kinh phí, cung cấp máy xúc và máy ủi để mở rộng đường một chút. Nhưng trong mùa mưa, người dân vẫn phải sử dụng xích để quấn vào bánh xe máy để di chuyển. Con đường khó khăn này cũng phải dài khoảng 10km.

Tôi gọi Phiêng Chỉ là “điểm dừng chân mát mẻ” vì ở đây luôn dễ chịu. Hoàng hôn vàng óng như mật ong. Cánh đồng cỏ lấp lánh. Những bầy ngựa phơi phới nhai cỏ. Tiếng hót của chim râm rầm.

Bình minh, dù mùa hè hay mùa đông, biển mây trắng che kín như muốn phủ lên tất cả các dãy núi. Dân số thưa thớt, diện tích đất rộng lớn, mỗi nhóm dân chỉ có vài căn nhà. Các nhóm dân cư cách nhau cũng vài cây số.

Ở trung tâm của thôn, có ngôi nhà của anh Trình, một ngôi nhà theo kiểu truyền thống, rộng lớn. Gia đình anh có hai ông bà, hai vợ chồng anh và hai cô con gái. Họ sản xuất rượu ngô men lá để bán cho toàn bộ thôn.

Trải qua những trải nghiệm thú vị khi ăn và ngủ ở đây. Dù chúng tôi đến nhà vào lúc 4 giờ chiều, nhưng phải đợi tới 9 giờ tối mới có thể ăn cơm vì chờ tối hẳn, gà đi ngủ mới bắt đầu làm thịt và nấu cơm.

Vườn quốc gia Ba Bể là một trong những điểm đến tuyệt vời cho du khách yêu thích thiên nhiên. Tại đây, du khách có thể ngắm nhìn vẻ đẹp hoang sơ của rừng già, thả mình vào không gian yên bình và tận hưởng những trải nghiệm độc đáo của vùng đất này.

Đạo lý sống của người Dao chú trọng vào việc giữ gìn sự cân bằng và hài hòa với tự nhiên. Họ không chỉ biết cách sử dụng thuốc từ thiên nhiên mà còn biết cách bảo vệ và tôn trọng môi trường xung quanh.

Mỗi lần đi hái thuốc, người Dao đều tôn trọng và biết ơn những gì mà thiên nhiên ban tặng. Họ chỉ hái những gì cần thiết và luôn để lại phần cho tự nhiên, không gây tổn hại đến sinh thái.

Ngoài việc chăm sóc vườn thuốc, người Dao cũng là những nông dân tài ba. Họ biết cách trồng trọt và chăm sóc cây cối, nuôi dưỡng động vật để cải thiện cuộc sống gia đình và cộng đồng.

Dân du mục không chỉ là hoạt động giải trí mà còn là cách người Dao kết nối với thiên nhiên và đồng bào. Những buổi đi săn, cưỡi ngựa và nấu nướng dưới trời đều là những khoảnh khắc đáng nhớ của họ.

Cuộc sống giản dị và gần gũi với thiên nhiên đã tạo nên những nét đẹp đặc trưng của người Dao. Họ không chỉ là những người giỏi trong y học cổ truyền mà còn là những người nông dân tài ba và làm chủ vùng đất của mình.

Trong năm 2016, một nhóm tình nguyện ở huyện Gia Lâm (Hà Nội) đã hỗ trợ xây dựng trường học cho cộng đồng Phiêng Chỉ. Đây là công trình quan trọng tọa lạc tại trung tâm thôn, nơi có thể chiêm ngưỡng toàn cảnh đẹp như tranh của thảo nguyên Phiêng Chỉ.

Khi bạn có cơ hội ghé thăm Vườn quốc gia Ba Bể, đừng quên mở rộng chuyến hành trình để khám phá thêm thảo nguyên Phiêng Chỉ và Vườn quốc gia Phia Oắc - Phia Đén. Điều này sẽ là một trải nghiệm không thể quên khi bạn theo dấu chân của người Dao ở Phiêng Chỉ.

Hướng dẫn đường đi:

Từ thành phố Bắc Kạn, bạn đi theo quốc lộ 3 hướng Ba Bể. Khi đến ngã ba Phủ Thông, rẽ trái theo hướng Cao Bằng, sau đó đến ngã ba Nà Phặc, rẽ trái theo quốc lộ 279. Tiếp tục đi khoảng 9km sẽ đến một ngã ba khác, bạn đi thẳng theo đường tỉnh 212 hướng Nà Bản. Khoảng 5km sau đó, bạn sẽ thấy một dốc nhỏ bên phải, đó chính là đường dẫn lên thôn Phiêng Chỉ.

Từ đoạn dốc này, bạn đi lên trung tâm thôn (điểm Trường Phiêng Chỉ) khoảng 8km và chỉ có thể đi bằng xe máy. Từ trường, bạn có thể tiếp tục đi thêm 2-3km để đến điểm giáp ranh giữa tỉnh Bắc Kạn và Cao Bằng, nơi một tiếng gà gáy có thể nghe từ cả hai tỉnh.

Theo Trần Minh Phương/Tuổi trẻ

Thông tin đang được cập nhật...

Tham khảo: Cẩm nang du lịch TripHunter.vn