Quần thể kiến trúc nhà Tây ở Bạc Liêu thu hút với những dinh thự, biệt thự xây dựng theo kiến trúc phương Tây, nổi bật với công trình nhà công tử Bạc Liêu Trần Trinh Huy.
Vị trí của quần thể kiến trúc nhà Tây?
Nằm tại phường 3, ven bờ sông Bạc Liêu, thành phố Bạc Liêu, tỉnh Bạc Liêu.
Hiện nay, các kiến trúc thuộc quần thể nhà Tây tọa lạc gần các dinh thự, biệt thự nhỏ lớn và tập trung ở cả hai bờ sông thuộc thành phố Bạc Liêu. Từ khi hoàn thành, những công trình này đã trở thành di sản văn hóa - kiến trúc có giá trị, là niềm tự hào của cộng đồng Bạc Liêu.

Du lịch Bạc Liêu đầy thú vị. Ảnh: Deha law
Khác với những nhà cổ Bình Thủy, Huỳnh Thủy Lê, Bạc Liêu giữ lại nhiều biệt thự, nhà kiểu xưa theo kiến trúc phương Tây. Công trình nổi tiếng nhất trong quần thể nhà Tây là tòa nhà của công tử Bạc Liêu dọc bờ sông. Ngoài ra, vẫn có nhiều công trình khác độc đáo như dinh thự, công sở trang trọng như tòa Hành chánh, tòa án, dinh bố (hay nhà thự quan chủ tỉnh), nhà huyện Sỏn, nhà hội đồng Trạch,...

Nét kiến trúc tuyệt vời tại Bạc Liêu. Ảnh: Blog's Nguyễn Kiều Việt Như
Quần thể kiến trúc nhà Tây bao gồm những công trình nào?
Cùng với Cần Thơ, Sa Đéc và Mỹ Tho, Bạc Liêu đóng vai trò quan trọng trong chiến lược khai thác và xây dựng từ thời xưa. Dự kiến, Bạc Liêu sẽ trở thành “thành phố lớn nhất Nam kỳ, chỉ sau Sài Gòn”. Từ khi tỉnh được thành lập năm 1882, việc xây dựng dinh thự và công sở tốn kém khá nhiều.
Bảo tàng Bạc Liêu ghi nhận có khoảng 21 ngôi nhà cổ được bảo tồn trên toàn tỉnh. Khu phố cổ đang được khảo sát và đánh giá. Những ngôi nhà cổ ở Bạc Liêu chủ yếu theo kiểu kiến trúc Tây, kết hợp giai đoạn từ 1880 đến 1920 và từ 1920 đến 1945. Các công trình này tận dụng phong cách Pháp và kết hợp hài hòa với kiến trúc truyền thống như Hoa, Việt. Đặc biệt, chú ý đến việc điều chỉnh để phù hợp với đặc điểm khí hậu và địa hình cuối cùng của Tổ quốc.

Quảng trường Cao Văn Lầu. Ảnh: Blog's Nguyễn Kiều Việt Như
Các công trình đặc sắc thuộc quần thể kiến trúc nhà Tây, cũng là điểm du lịch nổi tiếng ở Bạc Liêu như Tòa bố Pháp (hiện là trụ sở Nhà thiếu nhi và Hội Cựu TNXP), Tòa Tham biện Pháp (nay là Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh),... Một số biệt thự và nhà cao cấp khác là tài sản của địa chủ, điền chủ, tư sản xưa xây dựng theo lối kiến trúc phương Tây dọc theo bờ sông Bạc Liêu, được xếp theo thời gian bao gồm:
– Nhà Ông Vưu Tụng (còn gọi là Huyện Sổn) xây dựng năm 1906
– Nhà công tử Bạc Liêu xây năm 1919
– Nhà Ông Trương Xuân xây đầu thế kỷ XX.
– Nhà Ông Võ Văn Giỏi (hiện là Thư viện tỉnh) được xây dựng vào năm 1930.
Ngoài ra, còn một số nhà Tây mang đậm đặc nét Á Đông như:
– Nhà Ông Cao Triều Chánh (nay là trụ sở Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh) xây dựng năm 1930.
– Nhà Bà Chung Tố Anh xây dựng năm 1913.
– Nhà Ông Cao Triều Phát (hiện là Trung tâm Y học dự phòng thành phố Bạc Liêu) được xây dựng vào năm 1938.
– Nhà Ông Cao Triều Trực (nay là Phòng Y tế thành phố Bạc Liêu) hoàn thành năm 1925, đặc biệt là nơi này có phủ thờ dòng họ Cao vang tiếng một thời được xây năm 1879.
– Nhà luật sư Lý Bình Huê (nay là nơi làm việc của Tòa soạn Báo Bạc Liêu) xây dựng trước 1945.
– Nhà Chánh Tòa (nay là nơi sinh hoạt của CLB hưu trí) xây dựng năm 1910.
– Ngôi nhà của Ông Trần Văn Chương, cha của Bà Trần Lệ Xuân.

Hiện nay, trên khắp tỉnh có khoảng 21 căn nhà cổ. Ảnh: khamphadisan
Quần thể kiến trúc nhà Tây có những đặc điểm gì độc đáo?
Một lịch sử phong phú
Bạc Liêu tự hào là vùng đất kiêu hùng, nổi tiếng với những công trình cổ kính lịch sử vững chắc. Không kém cạnh các tỉnh khác như Tiền Giang, Bến Tre, Long An, Đồng Tháp, Cần Thơ,... Các ngôi nhà ở đây, từ nhà Hội đồng Phến (1910), Chánh Tòa (1910), nhà Hội đồng Trạch (1919), nhà Ông Võ Văn Giỏi (1930), nhà Ông Cao Triều Phát (1938), đến nhà luật sư Lý Bình Huê (trước 1945), đều là những biểu tượng kiến trúc tinh tế.

Xây dựng chủ yếu từ cuối thế kỷ XIX đến đầu thế kỷ XX, những kiệt tác kiến trúc này tận dụng tối đa vẻ đẹp thời kỳ đó. Hình ảnh qua ống kính Riviu @leekhoa giúp thấy rõ vẻ đẹp bền vững của chúng.
Chủ nhân của những ngôi nhà cổ thường thuộc tầng lớp trí thức, theo trường phái “Tây học”. Họ không chỉ tôn trọng quá khứ mà còn tạo điểm nhấn hiện đại, đặc biệt ở khu vực sân thượng và ban công. Bài trí nội thất được thực hiện một cách sáng tạo, từ cách sắp đặt phòng khách, phòng ngủ cho đến nhà bếp và nhà ăn. Một số ngôi nhà thậm chí còn được bổ sung thêm hồ nước, tạo nên một không gian hài hòa tuyệt vời cho ngôi nhà.

Bạc Liêu - điểm đến lý tưởng cho những người yêu thích kiến trúc độc đáo. Hãy để ống kính Thế giới du lịch chứng minh với bạn!
Xuyên suốt lịch sử, những con đường cổ kính của kiến trúc nhà Tây vẫn hiện hữu, là bằng chứng sống của quá khứ phồn thịnh của Bạc Liêu - đất đai màu mỡ với nền nông nghiệp phát triển.
Sự độc đáo trong kiến trúc
Tất cả những ngôi nhà Tây ở Bạc Liêu, đặc biệt là nhà công tử, đều duy trì kiến trúc đặc sắc từ những năm đầu thế kỷ 20. Mỗi ngôi nhà được chăm sóc kỹ lưỡng, kết hợp giữa hiện đại và truyền thống, tạo nên không gian thoải mái. Khu vực trước nhà thường được bố trí đối xứng, với mái lợp ngói hình bát giác độc đáo. Bên trong, vòm trần cao vút, hành lang rộng và các xà nối ngang tạo nên bức tranh tinh tế, có phần giống cấu trúc của chùa Vĩnh Tràng hay nhà cổ Tân An.

Sự kết hợp Đông Tây trong kiến trúc nhà Tây tại Bạc Liêu là điểm độc đáo. Hình ảnh qua ống kính của nucuoimekong chính là minh chứng cho sự hài hòa giữa hai phong cách kiến trúc này.
Cho đến nay, vẫn là một bí mật về số tiền mà những ngôi nhà này đã tốn khá nhiều, nhưng chắc chắn mọi vật liệu xây dựng đều được nhập khẩu từ Pháp. Từ thép đúc, cửa cổng, đến từng chiếc đá cẩm thạch, viên gạch lát nền, và từng viên gạch xây,... tất cả đều mang đậm dấu ấn của Pháp. Điều này làm cho quần thể kiến trúc này trở nên độc đáo, làm nổi bật hơn cho du lịch Bạc Liêu.

Hành lang hòa mình trong không khí văn hóa cổ xưa tại nhà công tử Bạc Liêu. Hình ảnh qua ống kính của nucuoimekong tạo nên không gian gần gũi và huyền bí.
Tận dụng hết tiềm năng thiên nhiên
Ngoài việc kết hợp tinh tế giữa truyền thống và hiện đại, các kiến trúc sư Pháp và Việt đã khai thác tối đa tiềm năng thiên nhiên khi xây dựng quần thể kiến trúc nhà Tây. Các ngôi nhà không chỉ đẹp mắt mà còn tận dụng tốt ánh sáng, gió, và cây xanh. Điều này tạo ra không gian thoải mái, mát mẻ, giúp giảm nhiệt độ và làm dịu đi khí hậu oi bức mùa hè Nam Bộ. Những biệt thự và nhà cổ ở đây thường trang bị nhiều cửa sổ và cửa ra vào, tạo điều kiện cho luồng không khí tự nhiên lưu thông và điều hòa nhiệt độ.

Dự án đặc trưng của kiến trúc nhà Tây. Hình ảnh từ Cộng đồng Travelers Việt Nam tạo nên bức tranh tuyệt vời về đẹp của những công trình này.
Sự kết hợp tinh tế giữa hiện đại và truyền thống
Bên cạnh những điểm đặc biệt đã nêu, sự nổi bật của dinh thự và nhà cổ Bạc Liêu nằm ở khả năng kết hợp hài hòa giữa vẻ đẹp hiện đại và truyền thống. Quần thể kiến trúc nhà Tây ở Bạc Liêu không chỉ thể hiện vẻ đẹp Tây phương với nền đúc cao, tường quét vôi vàng, mà còn mang đậm dấu ấn kiến trúc Hoa với 3 gian, 2 chái, và bộ trường kỷ tiếp khách đặt ở sảnh giữa nhà.

Một trong ba ngôi nhà cổ gìn giữ văn hóa thời kỳ địa chủ, thị vệ. Hình ảnh từ thamhiemmekong là minh chứng cho sự quý phái và lịch sử của những ngôi nhà này.
Ngoài ra, không thể thiếu những chiếc hương án, bức bình phong được làm từ gỗ cẩm lai hay lim đen. Hành lang, vòm trần cao vút và các hoa văn trang trí trên vòm trần của một số ngôi nhà vẫn giữ nguyên vẻ tinh tế với màu sắc tươi tắn. Tất cả những điều này góp phần tạo nên vẻ đẹp độc đáo của kiến trúc nhà Tây, khiến quần thể những ngôi nhà cổ ở Bạc Liêu trở nên khác biệt so với những ngôi nhà cổ khác ở Sài Gòn, Hà Nội hay thậm chí các tỉnh miền Tây lân cận.

Ngôi nhà công tử Bạc Liêu hiện lên qua ống kính của dulichvietnam, tạo nên hình ảnh đẹp và ấn tượng.
Qua nét kiến trúc, nội thất, cấu trúc, hoa văn và họa tiết, không gian sân vườn,... của những ngôi nhà cổ Bạc Liêu, du khách sẽ trải nghiệm được giá trị văn hóa và nghệ thuật kết nối với một giai đoạn lịch sử của Việt Nam. Hãy dành thời gian tham quan quần thể kiến trúc độc đáo này khi bạn đến Bạc Liêu để có trải nghiệm du lịch miền Tây đặc sắc.
Thanh (Tổng hợp) - luhanhVietNam.com.vn
Hình ảnh: Internet
Tác giả: Đỗ Thị Quỳnh
Từ khóa: Khám phá quần thể kiến trúc độc đáo nhà Tây ở Bạc Liêu
