Buzz
Dòng thời gian trải qua như những giọt cà phê phin rơi chậm, làm đậm những kí ức tại những quán cà phê huyền thoại nhất Sài Gòn. Chiêu, Cheo Leo hay quán 'cà phê âm phủ' vẫn là điểm đến của những tâm hồn đã trải qua bao mùa xuân, giữ những kỷ niệm ngọt ngào khi xưa còn là những sinh viên tình nguyện hay học sinh lớp một.
Quán cà phê sân vỉa hè đông đúc với những bức tranh cuộc sống Sài Gòn.
1. Bước chân về quá khứ tại quán 'Chờ yêu Chiêu'
Mở cửa từ năm 1969, quán cà phê Chiêu đã bước qua hơn 46 năm lịch sử và là một trong những địa điểm hiếm hoi còn lại từ thời Sài Gòn xưa. Tên 'Chiêu' không chỉ là tên gọi, mà là ký ức sống động, một phần ký ức không thể phai nhạt.
Khi cái tên trở thành hơn cả một ký ức, nó là một quãng thời gian không bao giờ mờ nhạt.
Chiêu là một trong những quán cà phê lâu đời của giới sinh viên, tồn tại từ trước 1975. Nơi này không chỉ là địa điểm cà phê, mà còn là ngôi nhà của những kỷ niệm, thú vị cùng thế hệ người Sài Gòn xưa, kế thừa tinh hoa của những quán cà phê trứ danh khác như Thái Chi hay Văn Khoa.
Nơi này trước đây là điểm hẹn của thế hệ học sinh - sinh viên văn khoa vào thời kỳ 1900.
Bà Nguyễn Tuyết Mai, người phụ nữ đã chăm sóc quán Chiêu suốt hơn 40 năm, vẫn nhớ rõ thời thanh xuân của những học trò đã từng đến đây, dù bà đã ở tuổi 'thất thập cổ lai hy'. Chiêu, từ căn villa cha mẹ để lại, ra đời vào năm 1969, sau đề nghị của người em trai.
Ban đầu chỉ là nơi gặp gỡ của hướng đạo sinh, Chiêu nhanh chóng trở thành điểm hẹn quen thuộc cho sinh viên, học sinh, và trí thức Sài Gòn xưa. Màu gỗ đen và cách pha cà phê truyền thống giữ nguyên vẹn, làm sống lại những kỷ niệm từ thời xa xưa.
Bức tranh màu gỗ của quá khứ.
Chiêu vẫn kiên trì giữ cách trang trí truyền thống, không bị cuốn theo trào lưu của các quán cà phê hiện đại cho giới trẻ.
Bà Tuyết Mai nhớ rõ, ngày xưa giới thượng lưu thường tụ tập ở các quán sang trọng trên đường Catinat (nay là Đồng Khởi) như Givral, Brodard, hoặc trước khách sạn Continental, trong khi những người ít tiền hơn thì thường ghé các quán xa nội thành như Hầm Gió trên đường Võ Tánh, Đa La trên đường Nguyễn Tri Phương. Những quán đó hiện giờ ít còn, chỉ có lẽ quán mà bà vẫn thường ghé.
Gần 50 năm tồn tại, Chiêu đã trở thành biểu tượng cà phê ngon nhất Sài Gòn, mang đến những trải nghiệm thực sự cho thực khách.
Trong một giai đoạn, Chiêu đã phải đóng cửa vì những biến động xã hội, nhưng bà Mai đã phải mưu sinh với nghề khác. Tuy nhiên, những khách quen cũ quay về, là động lực giúp bà phục hồi Chiêu. Theo thời gian, những khách hàng của quán đã trải qua ba thế hệ: sinh viên Sài Gòn trước 1975, sau giải phóng, và thế hệ sinh viên ngày nay.Quán đã chứng kiến nhiều thế hệ đến để thưởng thức cà phê.
Chiêu là nhân chứng của sự đổi thay qua từng thế hệ.
Tại Chiêu, bạn có thể bắt gặp một trí thức trung niên ngồi ở góc dựa sát vào tường, lắng nghe những bản nhạc của Ngô Thuỵ Miên, Vũ Thành An, Trịnh Công Sơn. Họ gật đầu theo những giai điệu mà họ đã từng nghe trong những năm tháng sinh viên thế kỷ trước.2. 'Cà phê âm phủ'
Dù không có cái tên, quán cà phê đầu hẻm này vẫn được người ta yêu mến.
Luôn mở cửa để không làm thất vọng khách ghé thăm.
Trong hồi ức của ông Đặng Ngọc Côn (gọi là ông Ba Côn), cha ông đã bắt đầu kinh doanh xe cà phê nhỏ từ những năm giữa thập niên 1950, thời kỳ thuộc Pháp. Ông tiếp quản công việc của cha và sau năm 1975, ông cùng vợ dời về hẻm gần ngã tư Phú Nhuận, tiếp tục bán cà phê suốt đời. Ông Ba Côn và vợ chỉ đóng cửa một lần duy nhất vì phải nghỉ một buổi, khiến khách đông đúc đợi nhiều. Từ đó, họ quyết định không bao giờ đóng cửa để không làm thất vọng khách hàng.
Những kỷ niệm về những thời khắc đáng nhớ.
Ngôi nhà nhỏ của ông bà Ba Côn dành phòng khách làm quán cà phê nhỏ, với vài chiếc bàn gỗ, ghế nhựa xinh xắn dựa sát tường. Trước cửa nhà, dãy bàn ghế sát hai đầu hẻm, tạo nên không gian rộng lớn cho khách ra vào.
Quán nằm trong con hẻm nhỏ, một địa điểm khó tìm nhưng độ nổi tiếng vẫn lan tỏa!
Mọi đặc điểm độc đáo của 'cà phê âm phủ' đều nằm trên chiếc xe đẩy gọi là 'nhỏ nhưng đầy nội lực'. 'Bộ dụng cụ' pha cà phê, đặc biệt là vợt vải lọc cà phê, được ông bà Ba coi trọng vì 'vợt càng lâu, cà phê càng ngon'. Bà Ba kiểm tra từng chiếc vợt sau mỗi buổi bán để đảm bảo vệ sinh và chất lượng. Dưới xe đẩy, lò than nóng luôn hoạt động để giữ nước sôi, đảm bảo cà phê luôn nóng hổi. Mỗi ly cà phê trải qua 3-4 lượt nấu trước khi được phục vụ. Khách hàng không chỉ nhớ bàn tay khéo léo của ông bà Ba tạo nên ly cà phê chất lượng, mà còn ấn tượng với hình ảnh của hai vợ chồng chăm chỉ làm việc đến khuya tối.
Vợt cà phê, công cụ 'kiếm cơm' cho cả gia đình.
Hương vị cà phê thơm ngon ấy đã được duy trì qua nhiều năm.
Dân Sài Gòn sinh sống xung quanh các khu Tân Định, Cầu Kiệu đều biết đến quán cà phê vợt của ông bà Ba Côn. Đa số khách hàng là những người quen thuộc, dù ở xa vẫn giữ thói quen ghé quán mỗi ngày. Trong Sài Gòn ngày nay, chỉ còn đếm trên đầu ngón tay những quán cà phê vợt pha cà phê theo kiểu truyền thống như này, và so với quá khứ, chúng trở nên vô cùng hiếm.
Cách pha cà phê vợt không phải ở mọi nơi đều còn tồn tại.
Quán là một trong những địa điểm hiếm hoi giữ được cách pha cà phê truyền thống này.
3. Quán Cà Phê Cheo Leo
Suốt hơn ba phần tư thế kỷ, ba thế hệ trong gia đình vẫn ở ngôi nhà cũ để tiếp tục truyền thống quán cà phê của họ, coi nó như một khoản tài sản tinh thần cần phải giữ gìn cẩn thận.
Cheo Leo ban đầu thuộc sở hữu của ông Vĩnh Ngô. Sau khi ông qua đời, quán được chuyển giao cho con gái thứ ba, chị Tuyết. Mặc dù không hào nhoáng nhưng Cheo Leo thu hút giới học sinh, sinh viên, là điểm hẹn sau giờ học. Bóng dáng của Cheo Leo là hình ảnh đa dạng của mọi tầng lớp, tất cả ngồi chung bên ly cà phê.
Những cựu học trò của Petrus Ký Lê Hồng Phong, Chu Văn An, sẽ nhớ đến góc quán gần trường, thưởng thức cà phê lụp xụp của Sài Gòn. Chị Tuyết nhớ rõ áo dài trắng của các nữ sinh thế hệ xưa. Mặc dù đã một thế kỷ trôi qua, nhưng kỷ niệm vẫn sống mãi trong lòng.
Hương vị cà phê theo năm tháng.
Bày trí quán là bức tranh Sài Gòn xưa.
Ngôi nhà vẫn giữ nguyên cách trang trí, tường đã lạnh lùng theo thời gian, trần nhà đậm màu vàng - dấu vết của khói cà phê. Bàn ghế vẫn giữ phong cách gỗ lỗ những vết trầy, dành cho những cuộc trò chuyện sớm và chiều. Trước nhà, xe thuốc lá và một số vật dụng cổ kính, hợp thời cũng nằm sát đường để bán cho khách, như những chiếc xe đẩy xưa của Sài Gòn, nổi bật giữa những chiếc xe đẩy inox hiện đại. Bản nhạc tình vẫn vương vấn không ngừng.
Bài viết cổ kính.
Dư luận nhìn nhận 'Cheo Leo' như thế nào?
Tại Cheo Leo, phương pháp pha cà phê bằng nồi đất vẫn giữ nguyên như xưa. Người nấu cà phê trực tiếp, chị Tuyết, chia sẻ cách hằng ngày nấu cà phê bằng nồi đất nung, sau khi cà phê đã trải qua quá trình rang xay. Ba chiếc nồi đất đó đặt trên bếp than để giữ ấm. Phương pháp này giữ nguyên hương vị cà phê và đảm bảo cà phê luôn nóng khi phục vụ khách.
Quá trình pha cà phê tinh tế là biểu hiện của tâm huyết và tầm nhìn của người làm cà phê.
Một ly cà phê buổi sáng lưu giữ hương vị đặc trưng của Sài Gòn.
Trong thị trấn hối hả, giới trẻ thỉnh thoảng muốn trốn vào những con hẻm hẻo, hòa mình vào nhịp sống sớm của đời hẻm Sài Gòn, ngắm nhìn thành phố trong lúc thưởng thức cà phê, âm nhạc từ quán vang lên như làn sóng kỷ niệm kéo dài hàng chục năm. Mọi người giữ hương vị như giữ bảo vệ không khí Sài Gòn thời xưa.Tác giả: Huỳnh Hồng Duyên
* Bài viết tham gia chương trình Mytour Golocal
Mytour Golocal
