Buzz
Đề bài: Khám phá Sự Hài Hước trong Ca dao
Khám phá Sự Hài Hước trong Ca dao
Bài viết:
Ca dao là tác phẩm của người dân mục đích chia sẻ tâm hồn lao động. Nội dung của ca dao đa dạng, từ tình cảm gia đình, quê hương, làng xóm đến tình cảm cá nhân, lứa đôi. Trong thế giới ca dao, nổi bật một hình thức phản ánh - ca dao hài hước. Nó sử dụng tiếng cười để châm biếm, phê phán, thể hiện lòng lạc quan và triết lí nhân sinh của nhân dân lao động.
Đầu tiên, là bài ca dao hài hước về việc thách cưới xưa. Tác giả dân gian với lối đối đáp giữa nam nữ, tạo nụ cười và niềm vui giúp vượt qua khó khăn. Trong xã hội xưa, việc cưới vợ thường liên quan đến việc đưa lễ vật. Nhưng thách cưới có thể trở thành hủ tục khi quá khó khăn. Bài ca dao tạo hình với chàng trai lên tiếng trước, tạo tiếng cười từ sự đối lập giữa dự định ban đầu và thực tế. Chàng trai mang theo lễ vật quý nhưng cuối cùng chỉ có con chuột béo:
' - Cưới nàng, anh toan dẫn voi
Anh sợ quốc cấm, nên voi không bàn.
Dẫn trâu, sợ họ máu hàn,
Dẫn bò, sợ hò hàng co gân.
Miễn là có thú bốn chân,
Dẫn con chuột béo, mời dân, mời làng.
Chẳng qua là con chuột béo, thú bé nhỏ nhất được chàng phóng đại thành làng lớn. Điều này tạo ra một môi trường đối lập, mang đến tiếng cười sảng khoái và thể hiện tinh thần lạc quan của người dân.
Trả lời chàng trai, cô gái cũng không kém phần hài hước:
' - Chàng dẫn thế, em lấy làm sang,
Nỡ nào em lại phá ngang như lá...'
Cô gái đưa ra thách cưới và tác giả dân gian tiếp tục sử dụng nghệ thuật đối lập. Thách 'một nhà khoai lang' ngược lại với 'Người ta thách lợn thách gà'. Khoai lang là một sản phẩm nông dân có thể trồng. Cô gái thách cả nhà khoai lang, nhưng với sự giảm dần về chất lượng:
' Củ lớn mời làng dự,
Còn nhỏ, họ hàng ăn chơi.'
Củ lớn mời làng, kêu gọi các vị lớn tuổi trong làng để thể hiện tôn trọng và tình nghĩa làng xóm. Còn củ nhỏ, họ hàng 'ăn chơi'. Họ hàng có tình cảm máu mủ, nên họ dễ dàng cảm thông, lượng thứ. Trẻ con cũng được ăn củ nhỏ. Còn củ rìm, củ hà chỉ dành cho con lợn. Bảy dòng ca dao vẫn đủ để chúng ta thấy không khí gia đình, dù nghèo đói nhưng lại giàu tình cảm.
Trong ca dao hài hước, có tiếng cười chế giễu những 'làm trai' yếu đuối, hèn nhát không xứng đáng là chí nam nhi.
' Làm trai với sức trai ngang,
Khom lưng gối gánh, hai hạt vừng.'
Câu đầu tiên khẳng định chí làm trai với sức mạnh và tầm vóc rộng lớn. Tiếng cười bùng lên với câu thứ hai, nơi sức trai đối mặt với 'Khom lưng, chống gối, gánh hai hạt vừng' - hình ảnh yếu đuối, đớn hèn của nam nhi. Sức mạnh mà chỉ gánh vừng, hài hước phê phán một cách sắc sảo!
Tiếng cười châm biếm những người chồng lười biếng, thiếu ý chí.
' Chồng người đi ngược xuôi,
Chồng em ngồi bếp sờ đuôi con mèo'
Trong gia đình, người chồng là trụ cột, chỗ dựa cho vợ, con, cha mẹ. Làm người đàn ông chắc chắn cần sự nghiệp, trước đây còn có chí làm quan. Bài ca dao so sánh 'chồng người' với 'Chồng em', nói về sự đối lập giữa đàn ông có chí lớn, làm việc có ý nghĩa và người chồng lười biếng chỉ biết ngồi nhà sờ đuôi con mèo. Một cách hài hước, mỉa mai những kẻ lười biếng, không chịu lao động.
