Đề bài: Phân tích tâm trạng chị em Liên đêm cố thức để được nhìn chuyến tàu đi qua phố huyện
Bài làm:
Thạch Lam, tác giả luôn dành tâm huyết với cuộc sống khó khăn, tuyệt vọng của những người dân ở phố huyện, hiện thực hóa tình cảm nhân đạo qua truyện ngắn 'Hai đứa trẻ'. Tâm trạng của chị em Liên, thức đêm để ngắm chuyến tàu qua phố huyện, là bức tranh sâu sắc về lòng nhân ái của Thạch Lam.
'Hai đứa trẻ' khắc họa những cảm xúc của Liên. Ban đầu, cô cảm nhận vẻ đẹp của phố huyện vào chiều tà, sau đó là cảnh đêm và tâm trạng của cả Liên và An thức đêm để chờ tàu. Mặc dù Liên bán hàng nhưng thực tế là không ai mua nữa. Cả hai chị em mong đợi chuyến tàu đêm - điều cuối cùng trong đêm tối - đi qua. An kêu Liên đánh thức khi tàu đến. Dù Liên ngồi yên không chuyển động, nhưng cả hai chờ đợi chuyến tàu, mang lại ánh sáng mới cho cuộc sống khó khăn của họ.
Khi chuyến tàu đêm hiện hình với những dấu hiệu nhỏ: 'ngọn lửa xanh biếc, gần mặt đất như bóng ma', Liên đánh thức An. Tàu chưa đến nhưng ánh sáng từ xa phá tan bóng tối tại phố huyện, mang đến trải nghiệm mới cho cả hai. An tỉnh dậy, hai chị em đứng nhìn đoàn tàu vượt qua: 'tiếng hành khách ồn ào một cách nhẹ nhàng', 'đèn toa sáng chiếu xuống đường'. Mặc dù vui sướng khi thấy tàu, nhưng cảm giác buồn, hụt hẫng hiện diện vì tàu ít người, hôm nay trống trải và có vẻ tối tăm hơn. Niềm vui của Liên và An trở nên không trọn vẹn, không phải là sự hân hoan thực sự mà chỉ là niềm vui nhờ vào, niềm vui lẻ.
Khi tàu đi qua, cả hai chị em đều tiếc nuối và mơ về Hà Nội: 'Hà Nội xa xăm, Hà Nội sáng rực, vui vẻ và huyên náo. Chuyến tàu như một thế giới khác đang qua'. Nhớ về quá khứ ở Hà Nội, mơ về tương lai tươi sáng giữa hiện tại u tối, đó là cảm xúc của Liên lúc này. Đoàn tàu trở thành biểu tượng của khao khát một tương lai sáng tươi, sôi động. Tương lai mơ hồ nhưng thể hiện sự thấu hiểu, trân trọng của Thạch Lam đối với con người. Dù cuộc sống cứ tẻ nhạt, nhân vật của ông không bao giờ ngừng mơ ước, tưởng tượng. Thoáng qua nỗi tiếc nuối, hồi chuông về khao khát sống cần phải vang lên nhiều hơn.
Chắc chắn rằng, khi tả cảm xúc của hai chị em Liên thức đêm để ngắm chuyến tàu đi qua phố huyện, Thạch Lam đã truyền đạt tư tưởng nhân đạo cao cả. Nhà văn không chỉ thể hiện lòng thương xót với cuộc sống khó khăn ở phố huyện mà còn dành sự chú ý đặc biệt đến vẻ đẹp bình dị, đồng cảm với ước mơ và khát vọng xa xôi của họ. Bằng cách này, truyện ngắn của Thạch Lam luôn ghi điểm trong lòng độc giả bằng những trải nghiệm sâu sắc.
