Buzz
Có những từ mà chúng ta thường sử dụng mà không hiểu rõ hoặc hiểu sai. Có từ đã được sử dụng từ lâu đời, nhưng qua thời gian đã mất dần đi nghĩa ban đầu và xuất hiện thêm nhiều nghĩa mới. Cũng có từ trong thành ngữ, tục ngữ, ca dao được truyền miệng qua các thế hệ nên đã có nhiều phiên bản khác nhau. Vậy phải hiểu như thế nào mới đúng, phải tìm hiểu và giải thích ra sao? Đó là câu hỏi đã đưa tác giả Lê Minh Quốc đến với bộ sách “Văn hóa Việt qua ánh sáng của ngôn từ Việt” (NXB Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh).
Không phải là một công trình lý thuyết về nghiên cứu văn hóa và ngôn ngữ, bộ sách “Văn hóa Việt qua ánh sáng của ngôn từ Việt” được nhà văn, nhà thơ Lê Minh Quốc viết dựa trên những suy ngẫm và trải nghiệm từ thực tế cũng như qua các nguồn tài liệu từ điển, sách vở. Bộ sách này là sự tích lũy kiến thức của ông trong suốt bốn mươi năm hoạt động viết lách để chia sẻ với bạn đọc. Tuy nhiên, ông cũng tiết lộ: Đây chỉ là một phần của tác phẩm. Ông sẽ tiếp tục viết vì còn rất nhiều đề tài thú vị và tiếng Việt vẫn còn rất phong phú, phong cách ngôn từ cũng đa dạng, có nhiều ý nghĩa biến chuyển theo không gian và thời gian. Đối với ông, chữ Quốc ngữ không chỉ là ngôn từ mà còn là tinh thần - tinh thần của một dân tộc hiện diện trong đó: “Tinh thần dân tộc ẩn chứa trong ngôn từ Việt/ Ngôn từ tự do thể hiện bản sắc dân tộc”.
Ông yêu quý tiếng Việt, và đã đưa bạn đọc vào cuộc hành trình trải nghiệm ngôn ngữ sống động và thú vị qua những khám phá văn hóa Việt. Có khi ông giải thích về những tập tục ngày lễ, Tết trong “Ăn Tết cùng nhau, mời nhau đụng nhau”, “Nhìn vào bếp, thấy... ông Táo”, “Bái, vái, xá, lạy”..., lúc lại tìm về những điển tích hay truy nguyên câu chuyện trong “Chưa qua thử lửa, sao đã đòi giững đòn”, “I cụt, y dài, y cà lết, y cờ rết”, “Nấu sử từ chín tới sôi kinh?”, “Vân vân và mây mây”... Cũng có lúc ông cho bạn đọc thưởng thức nghệ thuật như “Xem múa chèo, qua... hề múa chèo”, “Xem tuồng, nghĩ về đồ”, “Thảo luận về hát bội, nhưng...”, “Nghe nhạc cổ hài”, “Cười trước... cánh gà”..., hoặc dẫn dắt họ vào thế giới ẩm thực với “Trải nghiệm cùng nghệ thuật ăn”, “Ăn từ... tiếng rao”, “Ăn từ... trang sách”; “Yêu thương một lối sống, nhớ một mối quan hệ”, “Thưởng thức cơm ngon, nhớ phở thơm”, “Rượu hồng đào chảy dạt dào”, “Từ trà xanh đến bia mạch”, “Trâu dữ, lợn nhiễm, gà rụng”... Ông cũng không quên “thử thách” ngôn ngữ của dân tộc với nhiều trò “Đố ai cười nổi”, “Nói vui, nói cười”, “Tự do nói theo cách của mình”, “Khi dân tộc cười qua tiếng cười”, “Biến sự bình thường thành hài hước”, “Những lối cười của thơ Việt”...
Hiện nay, bộ sách “Văn hóa Việt qua ánh sáng của ngôn từ Việt” đã được phân chia thành ba phần với những tựa đề hấp dẫn
