
Khám phá về Mạng riêng ảo Phi Tập trung
Khám phá về Mạng riêng ảo
Trước hết, hãy dành ít thời gian để tìm hiểu về các khái niệm cơ bản. Mạng riêng ảo (VPN - Virtual Private Network) là một công nghệ cho phép người dùng tạo ra một mạng riêng ảo khi kết nối với Internet.
VPN được sử dụng để truy cập các trang web bị hạn chế về vị trí địa lý, bảo vệ hoạt động duyệt web của bạn khỏi sự quan tâm trên mạng Wifi công cộng bằng cách thiết lập một mạng riêng ảo cho bạn.
Hoạt động của VPN
Khi kết nối máy tính của bạn (hoặc các thiết bị khác như điện thoại thông minh hoặc máy tính bảng) với VPN, máy tính sẽ hoạt động như một kết nối cục bộ như VPN. Tất cả lưu lượng mạng sẽ được gửi thông qua một kết nối an toàn đến VPN.

Việc sử dụng VPN mang lại nhiều lợi ích như:
- Dữ liệu cá nhân của bạn được mã hóa và truyền đi một cách an toàn qua Internet, giúp bạn tránh xa khỏi các nguy cơ trên mạng.
Trên thực tế, VPN hiện nay được sử dụng rộng rãi, tạo ra nhiều công ty lớn trên thế giới như ExpressVPN, Surf Shark…
Tuy nhiên, VPN truyền thống vẫn có nhiều hạn chế, trong đó có việc dữ liệu người dùng có thể bị kiểm soát bởi các công ty cung cấp dịch vụ. Mặc dù VPN giúp ẩn danh hoạt động online khỏi ISP và các trang web bạn truy cập, nhưng nhà điều hành VPN vẫn có khả năng theo dõi hành vi của bạn. Điều này có thể làm giảm đáng kể mức độ an toàn của người dùng nếu dữ liệu này bị tấn công hoặc sử dụng sai mục đích.
Với sự phát triển của công nghệ blockchain, việc xuất hiện các dịch vụ VPN phi tập trung (decentralized VPN) đã giúp giải quyết những vấn đề trên.
VPN phi tập trung (Decentralized VPN) là gì?
VPN phi tập trung – còn được biết đến với tên gọi dVPN, VPN P2P hoặc hiếm khi là DPN – giải quyết những hạn chế của VPN truyền thống khi người dùng không kết nối trực tiếp với một máy chủ độc quyền, mà thay vào đó là kết nối với những điểm được gọi là “nút”. Một nút có thể là một máy chủ, nhưng cũng có thể là một thiết bị di động hoặc máy tính cá nhân của người khác, thậm chí là một máy tính đang chạy ở một địa điểm không xác định.
Hầu hết các nhà cung cấp dịch vụ VPN phi tập trung có hai loại gói: một loại cho phép bạn kiếm tín dụng bằng cách cho phép người khác định tuyến qua thiết bị của bạn và một loại cho phép bạn trả tiền để truy cập dịch vụ như các VPN thông thường.
Vì mạng này là phi tập trung – một thuật ngữ khác thường được sử dụng là “không có máy chủ” – không có tổ chức nào có thẩm quyền có thể thu thập thông tin về các hoạt động trực tuyến của người dùng. Hơn nữa, dVPN là ứng dụng phi tập trung chạy trên nền tảng Ethereum, giúp người dùng có thể xem cách nó hoạt động trong khi đảm bảo an toàn cho dữ liệu của họ.
Đánh giá thị trường VPN phi tập trung hiện nay
Theo dữ liệu từ Globenewswire, vào năm 2021, thị trường VPN tại Mỹ dự kiến đạt 14,3 tỷ USD. Quốc gia này chiếm 34,83% thị phần VPN trên toàn cầu. Trong khi đó, Trung Quốc, nền kinh tế lớn thứ hai thế giới, dự kiến sẽ đạt 11,2 tỷ USD vào năm 2026 với tốc độ tăng trưởng hàng năm trung bình là 17,4%.
Trong số các thị trường địa lý đáng chú ý khác như Nhật Bản và Canada, dự báo tăng trưởng lần lượt ở mức 12% và 12,8% trong giai đoạn phân tích. Đức trong khu vực Châu Âu được dự báo tăng trưởng với tốc độ CAGR khoảng 12,1%, trong khi các thị trường khác của Châu Âu dự kiến đạt 12,9 tỷ USD vào cuối giai đoạn phân tích. Các nền kinh tế phát triển là thị trường hàng đầu cho VPN trên toàn cầu. Theo dự báo của website này, kích thước thị trường VPN toàn cầu có thể đạt hơn 77 tỷ USD vào năm 2026.
Sự phát triển của thị trường VPN tiếp tục được thúc đẩy bởi sự gia tăng nguy cơ tội phạm mạng và nhu cầu bảo vệ dữ liệu doanh nghiệp. Sự lây lan của công nghệ số và các cuộc tấn công mạng ngày càng gia tăng cũng đang thúc đẩy nhu cầu sử dụng dịch vụ VPN. Châu Âu là một thị trường VPN quan trọng khác, với việc áp dụng rộng rãi các công nghệ số tiên tiến, thúc đẩy sự phát triển của thị trường.
Từ những đánh giá trên, chúng ta có thể nhìn thấy bất kỳ dự án nào dẫn đầu trong lĩnh vực này có thể trở thành một động lực mạnh mẽ và trở thành lãnh đạo trong tương lai. Ngoài thị trường VPN truyền thống, các dự án VPN phi tập trung trong lĩnh vực crypto cũng đang phát triển và xây dựng. Hãy cùng điểm qua một số dự án nổi bật dưới đây nhé!
Một số dự án tiêu biểu
Giao thức Orchid (OXT)

Orchid là một dự án được phát triển trên nền tảng Ethereum, cung cấp dịch vụ VPN phi tập trung, cho phép người dùng mua băng thông từ một nhóm các nhà cung cấp dịch vụ trên toàn cầu.
Cách hoạt động
- Đầu tiên, người dùng cần tải ứng dụng Orchid và tham gia vào Orchid Market.
- Tiếp theo, người dùng có thể mua băng thông từ các tổ chức bán băng thông, những tổ chức này giúp bảo mật và giữ thông tin ẩn danh khi người dùng truy cập Internet thông qua VPN.
- Các gói băng thông được mua bằng Ochird Token, người dùng có thể truy cập Internet thông qua VPN sau khi hoàn tất mua băng thông.
Ví dụ: Khi bạn truy cập mạng xã hội như Facebook và sử dụng Orchid, Facebook không thể xác định địa chỉ IP và vị trí thực của bạn, mặc dù vẫn biết danh tính của bạn.
Orchid cho phép kết nối nhiều node với nhau trong quá trình truy cập Internet, giúp VPN không thể thu thập thông tin người dùng một cách đầy đủ.
OXT là token của Orchid, được sử dụng để:
- Các bên cung cấp băng thông cần đặt cọc OXT để vận hành các Orchid Node, càng nhiều cọc thì bên cung cấp nhận được nhiều phần thưởng hơn.
- Người dùng có thể thanh toán bằng OXT khi sử dụng dịch vụ.
Sentinel (DVPN)
Sentinel là dự án VPN phi tập trung xây dựng trên hệ sinh thái Cosmos, cho phép cung cấp dịch vụ và cá nhân có băng thông không sử dụng kiếm tiền qua việc tham gia trở thành thợ đào trên mạng chia sẻ băng thông của Sentinel.
Sentinel hoạt động dựa trên chia sẻ và đồng bộ dữ liệu trong mạng, sử dụng băng thông chia sẻ từ cộng đồng máy chủ lưu trữ nút dVPN toàn cầu của mình, giúp tái chế ngày càng nhiều băng thông và giảm chi phí cho người dùng.

DVPN là token chính của dự án, với 3 tính năng chính:
- Quản trị
- Staking để tham gia cung cấp băng thông và nhận phần thưởng
- Thanh toán cho các dịch vụ
Boring Protocol (BOP)
Boring Protocol là một dịch vụ dVPN xây dựng trên nền tảng Solana, hoạt động dựa trên phần cứng, khác biệt so với Orchid và Sentinel.
Cách hoạt động cơ bản của Boring Protocol: Các nhà cung cấp băng thông đặt cọc token BOP (token quản trị).
Các nhà cung cấp bán băng thông và đặt cọc BOP để điều hướng lưu lượng truy cập của người dùng tới nút của họ. Khi mạng đảm bảo vận hành và duy trì ổn định, các nhà cung cấp sẽ nhận được phần thưởng BOP.

Nhận xét
Việc kết hợp giữa VPN và blockchain đánh dấu một bước tiến quan trọng, có thể thay đổi cách hoạt động của ngành VPN. Ưu điểm lớn nhất của dự án dVPN là bảo vệ tính riêng tư và dữ liệu của người dùng, điều mà các công ty truyền thống chưa thực hiện được.
Tuy nhiên, các dự án này cũng đối mặt với nhiều thách thức lớn:
Sự cạnh tranh
Là các dự án mới nổi và chỉ tồn tại trong thị trường crypto, việc tiếp thị, giáo dục và thu hút người dùng đòi hỏi nhiều công sức và tài nguyên, đặc biệt là khi không phải ai cũng hiểu về ví và giao dịch crypto.
Tính kinh tế
Đa số các token trong các dự án dVPN không có nhiều triển vọng tăng giá. Triển vọng duy nhất là khi có nhiều người dùng hơn => có nhiều nhà cung cấp mua token và tham gia staking hơn. Tuy nhiên, trước khi thu hút người dùng, các nhà cung cấp cần thực hiện staking trước và có đủ băng thông. Điều này là một rào cản lớn.
Hiện tại, các dự án dVPN trên thị trường crypto còn nhiều hạn chế. Tuy nhiên, điều này cũng là cơ hội để chúng ta tiếp tục nghiên cứu và đầu tư vào các dự án tiềm năng khi giá còn thấp. Ý kiến của bạn về dVPN là gì? Hãy để lại comment để chúng ta có thể thảo luận thêm!
Poseidon
- Tìm hiểu về Aptos – Dự án Layer-1 hướng đến tính an toàn và khả năng mở rộng
- Arch v1.0 – Sự kết nối dành cho NFT giữa Ethereum và StarkNet
- Nhìn lại 6 tháng đầu năm 2022: Avalanche và 'giấc mơ Subnet'
