Đa số thiết bị điện tử ngày nay thường sử dụng kết nối qua cổng và dây cáp USB. Hiện tại, có nhiều loại cáp USB khác nhau, mỗi thiết bị thường sử dụng một loại kết nối và tiêu chuẩn riêng. Có những dây cáp quen thuộc hàng ngày nhưng chúng ta có thể không biết tên và không phân biệt được chúng. Khi bạn bè hỏi, chúng ta có thể có nhưng lại lúng túng không biết là cái nào. Hãy cùng khám phá một số loại cáp và giao thức USB cơ bản nhé!Các loại cáp/cổng USB phổ biến
Để phân biệt giữa các loại cáp, chủ yếu là nhìn vào hình dạng của đầu nối. Trong bài viết này, mình sẽ giới thiệu về 6 loại phổ biến như sau:

USB A (Loại A): Đây là một loại cổng phổ biến và thường gặp nhất, đầu nối USB A có hình dạng chữ nhật, thường thấy trên dây sạc smartphone để kết nối với củ sạc. Các PC thường có nhiều cổng USB A để kết nối với các thiết bị ngoại vi. Nó cũng thường được sử dụng cho chuột và bàn phím có dây,…. cũng như nhiều thiết bị khác.
USB B (Loại B):

Được phân chia thành 2 loại: Micro USB Type A và Micro USB Type B
- Micro A (Micro USB Type A): Là phiên bản thu nhỏ của USB Type A. Loại kết nối này thường xuất hiện trên các thiết bị di động cá nhân hoặc máy ảnh,...
- Micro B (Micro USB Type B): Đầu nối của nó giống với USB Micro-A nhưng vát 2 đầu thay vì hình chữ nhật. Đây là chuẩn kết nối thay thế Mini USB và phổ biến như một tiêu chuẩn cho các thiết bị di động Android. Tuy nhiên, nó cũng đang dần giảm sự hiện diện và trên đà được thay thế bởi người anh em khác là Type C.

Type C: Là tiêu chuẩn USB mới nhất, đầu kết nối nhỏ, mỏng và đều, cắm chiều nào vào thiết bị cũng được, không sợ ngược. Chuẩn Type C cho tốc độ truyền dẫn cao hơn các loại cáp trước đó, có thể vừa nhận vừa truyền năng lượng, ví dụ như cáp Type C to Type C cho phép tốc độ truyền tải tối ưu nhất. Trước đây chúng thường chỉ xuất hiện trên những chiếc smartphone cao cấp, nhưng giờ đây các thiết bị di động hiện đại đều được trang bị chuẩn mới này. Trong tương lai, Type C sẽ trở thành chuẩn kết nối tiêu chuẩn cho các thiết bị di động.

Hơn nữa, còn có Lightning, mặc dù không phải là chuẩn USB nhưng cũng là một loại cáp phổ biến. Đầu nối này được Apple thiết kế độc quyền cho các thiết bị như iPhone, iPad, AirPods,... Nó có kích thước tương tự USB C và cũng có thiết kế 2 mặt đều giống nhau. Được giới thiệu vào năm 2012 để thay thế cho các thiết bị sử dụng đầu nối to bự 30-Pin trước đó.
Các tiêu chuẩn tốc độ truyền dữ liệu của USB (Giao thức truyền dữ liệu)
Tiêu chuẩn USB 1.1
USB 2.0 Standard: là chuẩn kết nối rất phổ biến hiện nay, có khả năng hỗ trợ tốc độ truyền 480 Mbps hoặc 60 Mbps. Thường được sử dụng cho các ổ đĩa flash giá rẻ, các thiết bị như chuột, bàn phím có dây và máy tính.
Có thể tham khảo các dạng như:
- USB 2.0 Type A: Thường gặp trên các thiết bị ngoại vi cho máy tính, TV box, Laptop,...
- USB 2.0 Type B: Thường xuất hiện trên máy in
- USB 2.0 Mini B: Hiện ít phổ biến nhưng vẫn có thể thấy qua một số ổ cứng di động 2.0 hoặc một số thiết bị công nghiệp khác...
- USB 2.0 Micro B: Phổ biến trên các thiết bị như dây sạc truyền dữ liệu di động, máy nghe nhạc, loa Bluetooth...

USB 3.0 Standard: Là chuẩn hiện nay được sử dụng rộng rãi trên các thiết bị với nhiều cải tiến đáng kể so với USB 2.0 về tốc độ truyền tải lên đến 5Gbps (gấp 10 lần so với cổng USB 2.0), hiệu suất hoạt động, quản lý năng lượng và băng thông. Có thể nhận diện chuẩn này qua màu xanh dương ở đầu nối cổng. Nhiều cổng USB 3.0 có thể được nhận biết qua biểu tượng SS (viết tắt của Super Speed).
Chúng ta có thể gặp các dạng như:
- USB 3.0 Type A: Thường xuất hiện trên máy tính đồng bộ, laptop và Macbook...
- USB 3.0 Type B: Chuẩn giao tiếp thường thấy trên ổ cứng di động, ổ cứng ngoại vi
- USB 3.0 Micro B (Micro USB): Thường gặp trên ổ cứng di động, ổ cứng ngoại vi, hdd box, đầu đọc thẻ USB 3.0 và các thiết bị di động,...
- USB 3.1 Gen 1: Là bản nâng cấp từ USB 3.0, giao thức tương tự như USB 3.0, vẫn ở tốc độ 5Gbps, nhưng có một số cải thiện về hiệu suất hoạt động. Kể từ khi chuẩn USB 3.1 ra đời, USB 3.0 cũng đã được đổi tên thành USB 3.1 Gen 1 vào năm 2015.
- USB 3.1 Gen 2: Đây là giao thức truyền dữ liệu mới, đạt tốc độ lên đến 10 Gbps, gấp đôi so với USB 3.0 hoặc 3.1 Gen 1. Nó cải thiện khả năng xử lý tín hiệu, tiết kiệm băng thông trong quá trình truyền so với thế hệ trước. Có thể nhận diện qua logo SuperSpeed+.
- USB 3.1 Type A: Thường xuất hiện trên một số laptop và mainboard cao cấp
- USB 3.1 Type C : Thường thấy tích hợp trên Macbook

Ngoài ra, có thể thấy Micro B USB 3.0 trên vỏ ổ cứng di động hoặc đầu đọc thẻ nhớ
USB On-The-Go (OTG) là gì?

Đây là một tiêu chuẩn kết nối giúp thiết bị đọc dữ liệu từ USB mà không cần đến máy tính. Cho phép người dùng kết nối điện thoại với các thiết bị ngoại vi như chuột, bàn phím, thẻ nhớ, USB, tay cầm game,... thông qua cáp hoặc đầu nối OTG. Để sử dụng, bạn cần 1 sợi cáp OTG nối đầu Micro USB vào cổng microUSB trên điện thoại, đầu còn lại nối với các thiết bị ngoại vi là xong. Không phải thiết bị Android nào cũng hỗ trợ OTG, vì vậy bạn cần kiểm tra xem thiết bị có hỗ trợ hay không.
Một số ứng dụng như:
- Trực tiếp đọc dữ liệu từ ổ cứng, USB
- Chuyển dữ liệu trực tiếp giữa các điện thoại
- Ghi âm trên điện thoại với micro ngoại vi
- Sạc cho thiết bị di động có pin yếu
- ….
