Khám phá văn hóa độc đáo của cộng đồng người Hoa tại Sài Gòn qua MV “Chân Ái”

MV “Chân Ái” đánh dấu sự trở lại hoành tráng của Orange, sáng tác bởi Châu Đăng Khoa và có sự tham gia đặc biệt của Khói. Không chỉ là một tác phẩm âm nhạc hiện đại, MV còn là một câu chuyện kịch truyền thống, mở ra cơ hội khám phá nền văn hóa độc đáo của cộng đồng người Hoa tại TP.HCM và đặc biệt là khu vực Chợ Lớn.

• Điểm đến không thể bỏ lỡ: Phố người Hoa Sài Gòn
• Nhận ngay ưu đãi hấp dẫn tại các khách sạn trung tâm TP.HCM

Khám phá nghệ thuật hát Tiều ở miền Nam

Theo nghệ nhân người Hoa, Trung Quốc có ba trường phái nghệ thuật chính, Kinh Kịch - từ Bắc Kinh, sử dụng tiếng Quan Thoại; Việt Kịch - của Quảng Đông và Quảng Tây, hát tiếng Quảng; Triều Kịch - từ Triều Châu, hát tiếng Tiều. Tại Chợ Lớn và miền Tây Nam Bộ, người Hoa chủ yếu là gốc Quảng Đông và Triều Châu, họ thích hát Tiều và Quảng, nhưng không ưa Kinh Kịch.

Hát Tiều xuất hiện ở Nam Bộ, đặc biệt là Chợ Lớn, vào đầu thế kỷ 20, khi các đoàn Triều Kịch từ miền Nam Trung Quốc diễn lưu động đến. Một số diễn viên ở lại Việt Nam sau các chuyến lưu diễn và sáng tạo ra những gánh hát Tiều tại miền Nam và Chợ Lớn. Như nhiều nghệ thuật khác của người Hoa tại Chợ Lớn, hát Tiều được phân thành hai loại: sang trọng và dân dụ. Loại dân dụ thường biểu diễn tại các đền chùa; loại sang trọng hơn thì thường biểu diễn trong các rạp hát được thuê để trình diễn.

Nhóm nhạc trong gánh hát Tiều thường chia thành hai đội: đội tùa lò bao gồm trống, thanh la, đại la, đại bát, tiểu bát, thâm ba, nguyệt la được đặt trên sân khấu. Đội này có nhiệm vụ tạo không khí tâm linh sôi động, làm sạch sân khấu, xua đi tà ma, đuổi xui xẻo, hoặc tạo nhạc trong các đoạn diễn rượt đuổi, chuyển cảnh. Đội 2, hay đội hí, bao gồm đàn nguyệt, đàn tranh, đàn tỳ bà, đàn tam, đàn nhị, đại sô na, tiểu sô na, tần cầm, tiêu, thập lục, như huyền, trúc huyền, bàn hồ đặt ở bên phải sân khấu, là đội nhạc chính đánh theo từng vai diễn.

Hát Tiều đặc trưng bởi việc trình diễn liên tục từ 7 giờ tối đến 5 giờ sáng ngày hôm sau, khai mạc với tiết mục “Bát tiên chúc thọ”, thể hiện lòng tôn kính với giới quý tộc thời phong kiến. Diễn xuất trong hát Tiều có nhiều điểm tương đồng với Kinh Kịch, Việt Kịch và cả diễn tuồng, hát bội của Nam Bộ, nơi diễn viên kết hợp ca hát và diễn xuất một cách tinh tế.

Khám phá Chợ Lớn

Từ những năm 60, tại Chợ Lớn (đặc biệt là quận 5 ngày nay), cộng đồng người Hoa gốc Triều Châu đã tập hợp nghệ nhân, nghệ sĩ hát Tiều cùng những người yêu thích nghệ thuật truyền thống Trung Hoa. Họ sáng tạo ra các ban nhạc như Đông Phương, Ỷ Vân, Tân Nghệ, Dương Minh Huyền, Ngọc Tuyết, được coi là những đội nghiệp dư độc đáo.

Trong quá trình hoạt động, do ngôn ngữ của người Hoa gốc Quảng Đông và người Hoa gốc Triều Châu khác biệt, Đoàn Ca kịch Thống Nhất Quảng Triều đã phân thành hai đội nghệ thuật riêng, mỗi đội sở hữu ngôn ngữ và phong cách biểu diễn độc đáo.

Đoàn Ca kịch Quảng Đông biểu diễn bằng tiếng Quảng Đông (hát Quảng), mang đến lối diễn nhẹ nhàng, tự sự, trữ tình với điệu bộ uyển chuyển và hóa trang lôi cuốn theo dáng vẻ của Kinh Kịch. Trái ngược, Đoàn Ca kịch Triều Châu chọn lựa phong cách kịch hiện đại, sắc sảo, và hóa trang theo đặc trưng của cải lương Việt.

Tham khảo từ: Lương Định / giaoducthoidai.vn