Khám phá văn hóa tắm bằng chổi tại Nga

Trải qua đòn chổi trong căn phòng hơi nước ấm 100 độ C, người Nga thường cảm nhận như mình được tái sinh mỗi khi rời phòng tắm.

Khám phá văn hóa tắm bằng chổi tại Nga

Người Nga tin rằng banya là chìa khóa cho sức khỏe tốt. Các nhà khoa học đã chứng minh rằng banya mang lại nhiều lợi ích, bao gồm cải thiện tuần hoàn máu dưới da, thanh lọc cơ thể và tăng cường sức khỏe cơ bản.

Tìm hiểu về banya

Banya, tương tự như phòng xông hơi, nhưng với độ ẩm và hơi nước cao hơn. Tắm banya là một phần không thể thiếu của văn hóa Nga, với nhiều giai đoạn. Tại các vùng nông thôn hoặc ngoại ô, ngôi nhà nhỏ làm hoàn toàn bằng gỗ, tách biệt ở cuối vườn, thường là banya.

Tháng 6 vừa qua, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã biếu Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình một căn banya theo phong cách truyền thống, theo thông tin từ Sputnik News.

Theo tài liệu từ thời Trung cổ của Tông đồ Andrew, người viết: “Khi đến vùng đất của người Slav, tôi chú ý đến những nhà tắm bằng gỗ. Họ làm nóng phòng với nhiệt độ cao, rồi xức dầu lên cơ thể trước khi sử dụng chổi cây non”.

Trải qua lịch sử, banya đã chôn sâu vào văn hóa Nga với đó là những ký ức của Pushkin, Tolstoy, Dostoyevsky và Chekhov. Nhà văn Xô Viết Mikhail Zoshchenko, tác giả của Scenes from the Bathhouse, đã đưa ra cái nhìn châm biếm về cuộc sống Nga qua góc nhìn từ một căn banya. Vào đêm giao thừa, người Nga truyền thống thường xem bộ phim hài Irony of Fate – câu chuyện về một chuyến đi nhầm đến banya.

Banya đen và banya trắng

Trong văn hóa Nga, có hai loại banya phổ biến: banya đen và banya trắng.

Cụ thể, banya truyền thống của Nga được gọi là banya đen. Điều này bắt nguồn từ thực tế rằng những banya trước đây không có ống khói, làm cho khói từ bếp thoát ra ngoài qua khe hở trên mái và tường. Kết quả, những nơi này thường phủ lớp muội màu đen.

Trước mỗi buổi tắm, vùng muội khói cần được làm sạch kỹ lưỡng. Toàn bộ cửa trong banya mở rộng để tạo không khí mới. Người tắm cần đợi đến khi khói từ bếp thoát hết trước khi bắt đầu xông hơi để tránh rủi ro ngộ độc.

“Nhiều người tắm cho rằng banya đen mới là banya thực sự của Nga. Tuy nhiên, banya đen chỉ xuất hiện ở những vùng cực Bắc xa xôi gần châu Âu và các làng ở Siberia”, Anton Romanchenko, giám đốc trung tâm tắm Okhta ở Moskva, nói.

Dân Nga đùa nhau rằng banya đen đã “mua” ống khói và trở thành banya trắng. Điểm chủ yếu khác biệt ở hệ thống tạo nhiệt bên trong.

Lò làm nóng đá ở trên đỉnh của lò tạo ra nhiệt độ tăng dần trong phòng. Khi đá đủ nóng, chủ nhà tắt lửa, chặn ống khói để giữ nhiệt độ. Trong buổi tắm, nước được dội vào lò để kiểm soát độ ẩm và hơi nước. Ngày nay, nhiều banya cũng sử dụng điện để làm nóng thay vì gỗ.

Yegor Chernegov-Nomerov, một ca sĩ và người yêu thích banya tại Nga, nói: “Đeo chiếc mũ đặc biệt, bạn sẽ trải nghiệm cảm giác thú vị khi được quất nước lạnh từ cành bạch dương trong phòng tắm hơi. Sau đó, nhanh chóng nhảy xuống hồ nước đá lạnh. Bạn sẽ hiểu hạnh phúc là gì. Trải nghiệm này chỉ có ở Nga”.

Chernegov-Nomerov cũng kể về những lần thăm những nhà tắm nổi tiếng trên thế giới và thậm chí cả việc đi tới Áo mỗi mùa đông để tắm hơi, nhưng anh vẫn không quên được cảm giác đặc biệt mà banya Nga mang lại.

Chuẩn bị trước cho buổi tắm hơi

Phòng xông hơi trong banya có không khí đặc biệt. Nước dùng để xông có thể được làm nóng bằng củi hoặc nhiệt điện. Trong phòng xông hơi, có băng ghế gỗ rộng theo dạng bậc thang. Bạn có thể ngồi hoặc nằm trên băng ghế tùy ý. Độ cao của băng ghế càng lớn, nhiệt độ càng tăng, có thể lên đến hơn 70 độ C. Nếu thấy khó thở, bạn có thể cúi người thấp để tránh hơi nóng.

Từ thời cổ xưa, người Slav tự đánh bản thân và bạn bè ở banya bằng cành cây bạch dương, cây sồi, cây phong. Mỗi loại chổi mang lại trải nghiệm khác nhau. Ở các banya lớn, khách hàng chọn chổi phù hợp với nhu cầu cá nhân. Đây là một loại mát xa đặc biệt, kích thích máu lưu thông, đổ mồ hôi, tăng cường trao đổi chất và làm sạch cơ thể. Dầu trong lá cây còn giúp da trở nên khỏe mạnh, chống lại quá trình lão hóa.

Sẵn sàng trải nghiệm

Buổi tắm hơi ở banya không phải là trải nghiệm vội vã. Thông thường, người tắm sẽ ở lại khoảng 6 giờ, bao gồm 2-3 giờ trong phòng xông và 3 giờ cho việc nghỉ ngơi, thư giãn. Để có hiệu quả tốt nhất khi tắm hơi ở Nga, hãy thực hiện theo chuỗi bước “làm nóng - làm mát - nghỉ ngơi”.

Trước khi vào phòng xông hơi, bạn nên tắm bằng nước ấm để cơ thể dần quen với nhiệt độ. Sau đó, chuyển sang phòng xông hơi. Mang theo chỉ một chiếc khăn để tạo điều kiện tốt nhất cho quá trình đổ mồ hôi. Nếu nằm trên băng ghế, hãy bắt đầu từ phía trên vì đó là nơi nhiệt độ cao nhất.

Nếu bạn tham gia nhóm, hãy thay phiên thực hiện công đoạn này. Ở các banya công cộng, nhân viên sẽ cung cấp chổi nếu bạn yêu cầu. Đối với những người quen thuộc với banya, việc sử dụng chổi thường diễn ra trong lần xông hơi thứ hai.

Khi người tắm cảm thấy đã đạt giới hạn chịu đựng nhiệt độ, họ rời phòng xông hơi và nhảy ngay vào hồ nước lạnh, bể ngâm hoặc xối nước lạnh toàn thân. Sau đó, họ quay lại phòng thay đồ và nghỉ ngơi một lúc.

Ở vùng Siberia, người dân thậm chí có thể nhảy xuống tuyết sau khi rời khỏi phòng xông hơi. Trong những khoảng thời gian nghỉ, khách tắm thường thưởng thức trà hoặc bia cùng với các món truyền thống Nga như trứng cá muối, súp củ cải đường, dưa chuột muối.

Cheryl Adams Rychkov, một thành viên của Medium, chia sẻ về trải nghiệm tắm hơi banya: “Trong vòng khoảng 20 phút, mọi người nói chuyện trong phòng thay đồ. Một số người uống trà hoặc bia. Rất ít khi có vodka xuất hiện ở đây. Ông xã Nga của tôi nói rằng chỉ những người ngốc mới uống vodka tại banya, đó có thể là nguy hiểm. Sau đó là thời gian cho vòng xông hơi thứ hai. Mọi người trở lại banya và chu trình lặp lại. Hầu hết mọi người thường trải qua ba lần tắm hơi như vậy khi đến banya”.

Phóng viên Kerstin Palzer của tờ DW kể lại rằng, hầu hết các banya đều có một nhà hàng. “Ở đây, họ mở các kênh tin tức trên truyền hình. Mọi người ngồi trong áo choàng tắm với mái tóc ướt và da đỏ, thảo luận về mọi thứ từ Crimea đến EU, từ những câu chuyện trong nước đến quốc tế. Cuộc sống ở đây rất bình thường”, cô chia sẻ.

Một số lưu ý khi vào banya

Hãy đảm bảo bạn hoàn toàn tự do trong phòng tắm hơi để trải nghiệm tốt nhất. Banya công cộng luôn tôn trọng sự riêng tư, vì vậy hãy yên tâm.

Banya là nơi khiến bạn đổ mồ hôi để đạt hiệu quả độc tố. Đừng bận lòng khi bạn đang rơi vào trạng thái mồ hôi dày đặc. Nếu cảm thấy chóng mặt, nghỉ ngơi và uống nước trước khi tiếp tục. Một số banya có bể ngâm thay vì hồ nước truyền thống. Đối với người mới, không nên nhảy vào bể nước ngay lập tức để tránh sốc nhiệt. Sử dụng vòi sen nước lạnh sẽ là lựa chọn tốt.

Sau đó, đội chiếc mũ ngộ nghĩnh để bảo vệ tóc và đầu khỏi nhiệt độ cao.

Cuối cùng, đừng vội vàng khi đến banya. Theo The Culture Trip, banya là trải nghiệm thư giãn, hãy dành thời gian để thưởng thức. Không nên tham gia buổi tắm khi đói hoặc no quá mức. Hãy tận hưởng bữa ăn no sau buổi tắm.

Tìm banya ở đâu?

Ngoài những banya truyền thống ở khắp làng quê Nga, Moskva và St. Petersburg có những banya tuyệt vời nhất.

Khu phức hợp banya nổi tiếng nhất ở Nga là Sanduny, tọa lạc giữa trung tâm Moskva trên đường Neglinnaya và hoạt động từ năm 1808. Sanduny được coi là tuyệt tác với nội thất và kiến trúc độc đáo, nơi bạn sẽ trải nghiệm từ cột baroque đến hồ bơi La Mã cổ điển và phòng tắm Thổ Nhĩ Kỳ.

Địa chỉ: Số 14, đường Neglinnaya, Moskva.

Nhà tắm Vorontsovkie, mặc dù không phải là di tích lịch sử, nhưng vẫn là điểm đến phổ biến ở Moskva. Xây dựng từ năm 1938, banya này độc đáo với phòng xông hơi ướt chất lượng cao và nhiều dịch vụ khác nhau. Nơi đây cũng có nhiều phòng banya riêng biệt dành cho các nhóm từ 4 đến 10 người, mang đến trải nghiệm đa dạng từ banya Nga đến hamam Thổ Nhĩ Kỳ.

Địa chỉ: 5/7, Vorontsovskiy Pereulok, Moskva

Là điểm đến yêu thích của Lenin và Dostoevsky, nhà tắm Yamskie ở St. Petersburg thu hút với banya truyền thống và các dịch vụ chăm sóc sức khỏe như cryochamber, phòng xông hơi bằng tia hồng ngoại, mát-xa và phòng tắm nắng. Khách thường được mời uống kvas Nga sau khi tận hưởng banya tại nhà hàng Shaika-leika.

Địa chỉ: Số 9, đường Dostoevskogo, St. Petersburg

Mytninskie, một biểu tượng của lịch sử banya tại St. Petersburg, ban đầu được xây dựng cho tầng lớp dân nghèo. Ngày nay, đã trải qua cải tạo với thiết bị hiện đại, đội ngũ nhân viên chuyên nghiệp, và các phòng xông hơi ướt sang trọng chung và riêng.

Địa chỉ: Số 17-19, đường Mytninskaya, St. Petersburg

Degtyarnye, một lựa chọn phổ biến khác để trải nghiệm banya Nga ở Nevsky Prospect. Với sức chứa lên đến 620 khách, nhà tắm này trở thành điểm giải trí cuối tuần nổi bật. Bạn có thể tận hưởng phòng xông hơi ướt kiểu Nga và các liệu pháp spa tại đây.

Địa chỉ: Số 1, đường Degtyarnaya, St. Petersburg

Theo Kiều Dương/Vnexpress

***

Tham khảo thông tin tại Mytour.com để có chuyến du lịch hoàn hảo.