Khám Phá về Bệnh Thoát Vị Nhân Tủy: Nguyên Nhân và Triệu Chứng

1. Định Nghĩa về Bệnh Thoát Vị Nhân Tủy

Đây là một tình trạng khi đĩa đệm lồi ra qua một khe hở ở phía trên mô xơ xung quanh. Vị trí này gây ra cảm giác đau nhức và khó chịu cho người bệnh. Khi đĩa đệm lồi bắt đầu chèn lên các dây thần kinh lân cận, có thể dẫn đến tình trạng yếu hoặc tê liệt cơ ở khu vực các dây thần kinh bị ảnh hưởng.

Thoát vị nhân tủy là bệnh gì?

Đĩa sụn ngăn cách các đốt sống, bao gồm vòng xơ bên ngoài và nhân đệm mềm bên trong. Khi xảy ra thoái hóa hoặc chấn thương, nhân đệm có thể thoát ra hoặc chồi qua bao xơ, di chuyển vào trong hoặc ra sau khoang ngoài màng cứng.

Thoát vị nhân tủy xuất hiện khi nhân đĩa đệm trượt khỏi vị trí, gây chèn ép và tác động lên các rễ thần kinh. Khi nhân đĩa đệm thoát ra sau, nó có thể chèn ép đuôi ngựa hoặc tủy sống, đặc biệt ở các trường hợp hẹp ống sống bẩm sinh. Hơn 80% người bệnh bị rách đĩa đệm ở thắt lưng, ảnh hưởng đến rễ thần kinh L5 hoặc S1. Ở cổ, các rễ thần kinh C6 và C7 dễ bị tác động nhất.

2. Những dấu hiệu nhận biết cơ bản

Bệnh này thường không có triệu chứng đặc trưng cụ thể. Tuy nhiên, một số trường hợp có thể xuất hiện các dấu hiệu ở vùng phân bố của rễ thần kinh bị ảnh hưởng, như đau đột ngột và giảm dần khi nghỉ ngơi.

Nếu bệnh phát sinh do khối u ngoài màng cứng hoặc áp xe, các dấu hiệu sẽ khởi phát từ từ. Những cơn đau này thường xuất hiện khi người bệnh ngừng hoạt động. Khi bị thoát vị nhân tủy ở vùng thắt lưng, duỗi thẳng chân có thể làm căng rễ thần kinh thắt lưng, gây đau ở thắt lưng hoặc chân.

Làm sao để nhận biết bệnh?

Nếu bệnh nhân bị thoát vị trung tâm, cơn đau sẽ xuất hiện ở cả hai bên. Ngồi và duỗi thẳng đầu gối cũng gây đau. Thoát vị nhân tủy ở cột sống gây đau khi gập người hoặc nghiêng cổ.

Chèn ép tủy cổ mạn tính thường dẫn đến liệt cứng chi dưới. Trong trường hợp cấp tính, có thể gây liệt tứ chi. Chèn ép vùng đuôi ngựa có thể gây mất chức năng cơ tròn, dẫn đến bí tiểu hoặc tiểu không kiểm soát.

3. Cách chẩn đoán bệnh?

Bác sĩ sẽ chẩn đoán thoát vị nhân tủy qua hình ảnh MRI hoặc CT. Nhờ đó, bác sĩ xác định được nguyên nhân và vị trí tổn thương.

Rất ít trường hợp cần dùng CT có chất cản quang, thường khi không thể chụp MRI hoặc CT thông thường không cho kết quả rõ ràng. Xét nghiệm điện học sẽ giúp xác định các rễ thần kinh liên quan.

Do bệnh không có triệu chứng đặc trưng, bác sĩ cần đối chiếu giữa biểu hiện lâm sàng và hình ảnh MRI để quyết định có cần can thiệp xâm lấn hay không.

Chẩn đoán bệnh qua MRI hoặc CT

4. Phương pháp điều trị bệnh

Đối với bệnh nhân thoát vị nhân tủy, bác sĩ thường chỉ định một trong hai phương pháp điều trị sau:

4.1. Điều trị bảo tồn

Phần lớn bệnh nhân sẽ được chỉ định điều trị bảo tồn. Chỉ một số ít trường hợp có tổn thương thần kinh mới không phù hợp với phương pháp này. Bệnh nhân vẫn có thể hoạt động và thực hiện các bài tập nhẹ nhàng.

Các bài tập kỹ thuật và dưỡng sức như tập dưỡng sinh hoặc yoga rất tốt cho người bệnh. Người bệnh không nên vận động quá mạnh hoặc mang vác nặng để tránh ảnh hưởng đến sức khỏe. Đặc biệt, khi mắc bệnh, bạn không nên nằm nghỉ trên giường quá lâu, ngay cả khi thực hiện các bài tập kéo giãn.

Bệnh nhân nên tham gia điều trị bảo tồn

Khi cần thiết, các loại thuốc chống viêm không steroid, thuốc acetaminophen hoặc các loại thuốc giảm đau khác sẽ được kê đơn. Nếu các triệu chứng không giảm khi dùng opioid, bác sĩ có thể chỉ định sử dụng corticosteroid. Thuốc sẽ được đưa vào cơ thể qua đường toàn thân hoặc tiêm ngoài màng cứng.

Các liệu pháp giảm đau chỉ có hiệu quả tạm thời và khiêm tốn. Bệnh nhân có thể được cho dùng methylprednisolon với liều lượng giảm dần trong 6 ngày, bắt đầu với 24mg mỗi ngày và giảm 4mg mỗi ngày sau đó.

4.2. Thực hiện các thủ thuật xâm lấn

Có một số trường hợp đặc biệt mà bác sĩ sẽ chỉ định thực hiện các thủ thuật xâm lấn, cụ thể là:

• Bệnh nhân có bệnh lý rễ thắt lưng với các khuyết điểm thần kinh kéo dài hoặc có thể xấu đi, đặc biệt là các dấu hiệu khách quan.

• Những người bị suy giảm cảm giác hoặc đau rễ thần kinh nghiêm trọng sẽ được phẫu thuật để loại bỏ nhân đĩa đệm thoát vị và phần cung sau cột sống.

• Các biện pháp tiếp cận qua da nhằm loại bỏ đĩa đệm hiện vẫn đang được đánh giá.

Một số trường hợp đặc biệt cần thực hiện thủ thuật xâm lấn

Các chuyên gia khuyến cáo loại bỏ nhân tủy thoát vị bằng phương pháp tiêm enzyme chymopapain tại chỗ. Sau phẫu thuật, bác sĩ cần đánh giá ngay các tổn thương chèn ép tủy sống cấp tính hoặc hội chứng đuôi ngựa (nếu có). Trong trường hợp bệnh lý rễ cột sống cổ gây chèn ép tủy sống, bệnh nhân sẽ được phẫu thuật giải ép. Nếu các phương pháp khác không hiệu quả, sẽ tiến hành phẫu thuật mổ phiên.

Nhìn chung, khi bị thoát vị nhân tủy, người bệnh cần được thăm khám và điều trị theo đúng phác đồ của bác sĩ. Việc này giúp cải thiện chức năng quan trọng của cơ quan và hạn chế tối đa nguy cơ biến chứng.