Tiên Phước – nơi hòa quyện giữa sự hùng vĩ của núi non và sự mộc mạc của làng quê, là một tác phẩm tự nhiên tuyệt vời nhưng cũng đầy ẩn hiểm. Nơi đây không chỉ là điểm hẹn của thiên đường mà còn là nơi chứa đựng nhiều bí mật kỳ bí đang chờ đợi để khám phá...
Khám phá vẻ đẹp của vùng đất huyền bí 'Tiên Phước'

Thập ngũ tiên sa
Huyền thoại kể rằng 'Tiên Phước' là nơi mà cảnh đẹp còn hơn cả thiên đàng. Mỗi khi xuân về, các tiên nữ thường rủ nhau xin phép Ngọc Hoàng để được đến thăm vùng đất này.
Tới đến nơi, các tiên nữ không khỏi ngạc nhiên trước vẻ đẹp như trong truyện cổ tích và sự dễ thương của những người dân nơi đây. Trải qua những niềm vui không ngừng, họ đã quên mất thời gian trở về. Ngọc Hoàng đã nhắc nhở họ nhưng vẫn chưa chịu rời bỏ.
Các tiên nữ muốn ẩn mình ở lại, mỗi người một nơi. Ngọc Hoàng dù tức giận nhưng không lòng nào mà phạt, chỉ có thể tha thứ và để cho các tiên nữ giãi bày tình cảm của mình. Đó chính là điều kỳ diệu của vùng đất được gọi là Tiên Phước này.


15 “nàng tiên”, mỗi nàng một chỗ, bây giờ trở thành 14 xã: Tiên An, Tiên Cẩm, Tiên Cảnh, Tiên Châu, Tiên Hà, Tiên Hiệp, Tiên Lãnh, Tiên Lập, Tiên Lộc, Tiên Mỹ, Tiên Ngọc, Tiên Phong, Tiên Sơn, Tiên Thọ và thị trấn Tiên Kỳ.
Mỗi “nàng tiên” đều có một vùng đất riêng. Mỗi 'tiên' đều xinh đẹp, tài năng, và đầy sức sống, tạo nên sự đặc biệt riêng biệt cho từng vùng đất.
Mỗi tiên đều là một vẻ đẹp tự nhiên
“Gái Tiên Hà, gà Tiên Lãnh”. Các cô gái ở Tiên Hà, nhờ tắm rửa thường xuyên và sử dụng nước từ dòng sông Tiên đẹp nhất, họ trở nên xinh đẹp hơn bao giờ hết. Dòng sông này trữ tình, chảy từ phía Đông sang phía Tây mà vẫn giữ nguyên vẻ đẹp của mình, không bị ô nhiễm.
Gà ở Tiên Lãnh ngon nhất bởi chúng được nuôi thả tự do ở vùng đất đầy côn trùng. Tiên Châu là nơi mà nước ngập tràn, có suối Tiên, thác nước cao 7 tầng, và những bãi đá đẹp như tranh vẽ. Núi ở Tiên Cảnh nổi tiếng với những phong cảnh hùng vĩ, từ “Lưỡng long tranh châu”, “Hữu thanh long, tả bạch hổ”, “Long chầu, hổ phục”, đến “Quần tiên hội”…
Dân làng Tiên Cảnh, được biết đến với sự mưu lược và tài võ, đã từng tham gia vào cuộc Hội Vây Cọp hùng hồn, một minh chứng rõ ràng cho sự dũng mãnh của họ. Cuộc hội kéo dài suốt một tháng với sự tham gia của hàng trăm người đàn ông làng, họ liều mình vào hang cọp để bắt sống chúa sơn lâm về để trách tội.
Người ta đồn rằng dân làng Tiên Thọ có tuổi thọ lâu nhất. Ở Tiên An có hang Dơi, một phiên bản nhỏ của “công viên kỷ Jura”.


Ở Tiên Kỳ, có ao Tiên, được dân gian gọi là Hố Quờn, được bao phủ bởi bóng cây thông và hoa sim, cùng với hàng loạt cây trái như sầu riêng, măng cụt, sapoche, dừa... Thác Tiên, hay còn được gọi là thác Ồ Ồ, có lẽ được đặt tên theo âm thanh của thác, với nhiều thác nhỏ và các bãi đá với hình dáng và kích thước đa dạng. Những bãi tắm nhỏ nhưng rất đẹp như hồ bơi sinh thái.
Nước trong sông mát như da thịt của tiên nữ dậy thì. Cứ như những viên đá trên núi đang rủ nhau xuống sông để chơi đùa. Có cả chú cá Niên khổng lồ vượt qua mọi trở ngại. Rồi đến bãi đá Vua, hay còn gọi là hồ Vua, nơi mà các tiên thường tắm rửa...
Ngôi nhà & Khu vườn của Gia Đình Lũy
Tiên Phước có nhiều làng đẹp, như làng cổ Hội An ở Tiên Châu (không phải là phố cổ Hội An) và làng cổ Lộc Yên ở Tiên Cảnh. Điểm đặc biệt của các làng cổ ở Tiên Phước chính là ngôi nhà và khu vườn vẫn giữ được sự nguyên vẹn. Mọi ngôi nhà đều có một tầng, mái ngói, và mỗi khu vườn đều có một ngôi nhà.

Nơi đây đất đá vô cùng, trù phú. Dân làng chăm chỉ thu gom đá, sử dụng phù sa để làm mùn cho đất. Đá được sử dụng để xây dựng nhà cửa, đặc biệt là để xây tường rào tỉ mẩn, tạo ra những con đường lạ mắt như trong truyện cổ tích.
Trên tường rào mọc rất nhiều cây chè tàu. Đá cũng được sử dụng để trang trí và làm bàn ghế. Những viên đá nhỏ được xếp quanh gốc cây để chống lại sự mọc cỏ, giữ ẩm cho đất và duy trì nhiệt độ ổn định.
Hệ thống Trường Gia Lũy, bao gồm những bức tường rào xây bằng đá của hàng trăm hộ dân ở các làng cổ của Tiên Phước, có chiều dài hàng chục kilômét. Những con đường trong làng giống như những sợi lụa mềm mại, uốn lượn qua màu xanh, tỏa hương theo mùa, như trong truyện cổ tích.
Với hương vị của đất sét, lúa chín, rơm ẩm, và hoa quả quanh năm. Điều đặc biệt nhất có lẽ là ngôi nhà cổ làm từ gỗ mít của ông Nguyễn Đình Hoan; ngôi nhà nhìn ra núi “Hữu thanh long, tả bạch hổ”. Một ngôi nhà từng được nhiều người muốn mua nhưng gia chủ đã quyết định giữ gìn: “Không bán với bất kỳ giá nào vì đây là di sản của tổ tiên”.
Đặc sản của Tiên Phước
Đất phù sa ở Tiên Phước với đất đá và khí hậu khắc nghiệt đã tạo nên chất lượng sản phẩm nổi tiếng. Không ai có thể vượt qua được hương vị của Tiêu Tiên Phước.
Trái bòn bon từng giúp Nguyễn Ánh vượt qua những ngày khó khăn trong cuộc hành trình, cũng được gọi là “Nam trân” (trái quý của phương Nam), không kém phần đặc biệt. Thanh trà ở Tiên Hiệp; sầu riêng, măng cụt ở Tiên Kỳ đảm bảo hương vị tự nhiên, khiến ai ăn là mê.


Ngoài việc nuôi heo thả, gà đi bộ, câu cá sông, hái rau rừng, tất cả đều mang hương vị riêng biệt. “Thịt mít” là mít non luộc kèm nước mắm mè, đậu phộng hoặc mắm cá, hoặc cũng có thể làm gỏi. “Chả mít” là hạt mít xay nhuyễn, thêm gia vị, thơm ngon đến bất ngờ.
Các món rau rừng được xem như thực phẩm bổ dưỡng. Thức uống phổ biến là chè xanh hoặc lá vối, thậm chí còn có sâm từ các loại cây thuốc. Cây sưa được trồng khắp nơi, từ vườn đến ven đường. Mùa hoa sưa nở rộ và hương thơm lan tỏa khắp trời.


Dân làng Tiên Phước nổi tiếng với tính tiết kiệm, họ biết tận dụng mọi tài nguyên từ đất đá. Họ chỉ sử dụng những gì cần thiết, nhưng luôn giữ gìn sạch sẽ nhà cửa, vườn tược và làng xóm.
Ở Tiên Phước, việc xây tường rào bằng đá hoặc trồng cây được xem là việc làm đáng được chú ý và được chính quyền địa phương đánh giá cao, tính theo mét vuông, đã kích thích tinh thần làm việc của người dân.
Sau khi tham quan các mô hình homestay hiệu quả tại Hua Tạt (Homestay A Chu, dân tộc H’ Mong, huyện Vân Hồ, Sơn La), Mai Hịch (Homestay Minh Thơ, dân tộc Thái, huyện Mai Châu, Hòa Bình)..., mọi người đang háo hức với đề án “Phát triển du lịch cộng đồng bền vững - Homestay made in Vietnam”.
Làm thế nào để đến với vùng đất ‘thập ngũ tiên sa’ ?
– Từ sân bay Chu Lai hoặc Hội An và Đà Nẵng, bạn có thể đi xe buýt đến Tam Kỳ, sau đó chuyển sang xe buýt khác để đến thị trấn Tiên Kỳ. Từ Tiên Kỳ, bạn có thể thuê xe máy hoặc xe đạp để khám phá các làng Tiên. Bạn cũng có thể ở nhà dân và hỏi bà con để được nấu ăn, cùng thưởng thức bữa cơm gia đình.
– Đặc biệt thú vị là ở lại qua đêm, đi dạo trong làng cổ lấp lánh dưới ánh trăng mùa lúa chín. Lắng nghe tiếng đất thì thầm, nhìn cỏ cây kể chuyện và nhìn những tảng đá lịch sử kể câu chuyện xa xưa, trong không khí ngập tràn hương trời.
Hy vọng rằng sớm thôi, Tiên Phước sẽ có những làng homestay độc đáo, một cách du lịch có trách nhiệm và bền vững với cộng đồng. Có thể sẽ có những hồ bơi sinh thái trong vườn và những bãi biển tiên mộng.
***
Tham khảo: Hướng dẫn du lịch từ Mytour
MytourNgày 14 tháng Sáu, 2018