Đền Cửa Ông, nằm ẩn mình tại thành phố Cẩm Phả, là biểu tượng linh thiêng của vùng đất Quảng Ninh. Nơi đây từ lâu đã trở thành điểm hành hương quan trọng và được công nhận là di tích quốc gia đặc biệt từ năm 2017.
Khám phá vẻ đẹp độc đáo của Đền Cửa Ông, một trong những công trình kiến trúc tôn giáo nổi tiếng nhất Việt Nam
Quay lại quá khứ của Đền Cửa Ông
Đền Cửa Ông nằm trên đỉnh đồi cao hơn 100 mét, nhìn ra vịnh Bái Tử Long, là một trong những biểu tượng văn hóa lịch sử thuộc triều đại nhà Trần. Nơi đây là niềm tự hào của dân tộc, là nơi thờ phụng Hưng Nhượng Vương Trần Quốc Tảng, anh hùng dũng cảm đã đánh đuổi quân xâm lược Nguyên Mông vào thế kỷ XIII.
Đền Cửa Ông còn là nơi thờ phụng các danh tướng hào kiệt thời Trần như Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn cùng với Yết Kiêu, Dã Tượng, Trần Khánh Dư, Phạm Ngũ Lão…

Địa hình tại đền Cửa Ông là một dải thung lũng hẹp mà kéo dài theo con đường 18, nằm giữa hai dãy đồi cao. Từ xưa, con đường này đã là lối đi độc nhất vô nhị dẫn ra vùng biên giới phía Đông Bắc. Cửa Ông như một chiếc cổng mở ra miền Đông, nối liền vùng đồi núi với vùng mỏ giàu có và vùng đất rộng lớn ở phía Tây.

Tất cả các cuộc chinh phạt từ phía Bắc, hay các triều đại phong kiến điều binh ra miền biên giới Đông Bắc đều phải đi qua Cửa Ông. Do đó, nơi này đã trở thành một căn cứ quân sự quan trọng. Phía Nam của Cửa Ông là vịnh Bái Tử Long, một khu vực biển phong phú, tạo điều kiện thuận lợi cho việc phát triển cảng biển.

Với vị trí địa lý thuận lợi và địa hình phù hợp, Cửa Ông từ lâu đã trở thành trung tâm giao thương giữa đồng bằng sông Hồng với vùng Đông Bắc Việt Nam và Đông Nam Trung Quốc. Bến thuyền ở Cửa Ông cổ xưa được gọi là Cửa Suốt.

Đền Cửa Ông không chỉ là một di tích lịch sử lớn mà còn mang giá trị nghệ thuật và văn hóa sâu sắc. Toàn cảnh khu đền được xây dựng trên các ngọn đồi thấp, xen kẽ dưới những tán cây cổ thụ, tạo nên cảnh quan thanh bình và uy nghi.

Đền được xây dựng từ đá, gạch Bát Tràng, vữa hồ pha mật, gạch lát nền làm từ đất sét nung, ngói được nung từ đất... Các tác phẩm điêu khắc trên tường nhà đền được thực hiện với các loại gỗ như đinh, lim, trắc, gụ. Khung nhà được xây dựng theo các phong cách khác nhau như kèo, cầu, dường, trụ... trên đó có các bức phù điêu, bức trướng, câu đối... và các hoa văn được trang trí bằng sơn vàng, thếp son.

Du khách đến với khu di tích đền sẽ được khám phá ba khu vực chính gồm đền Hạ, đền Trung và đền Thượng, mỗi nơi đều có một vị trí độc đáo. Đền Hạ nằm ở phía dưới, thờ Mẫu; đền Thượng bao gồm đền chính thờ Trần Quốc Tảng, đền Quan Châu, đền Quan Chánh...

Ngày nay, đền Cửa Ông vẫn lưu giữ 34 tượng pho lớn nhỏ, được nghệ nhân điêu khắc tỉ mỉ, với các tư thế ngồi trong ngai, khám, long đình vô cùng cân đối, mang lại giá trị nghệ thuật cao

Đại lễ Đền Cửa Ông
Đại lễ Đền Cửa Ông diễn ra vào 2 dịp 3, 4 tháng 2 và 3, 4 tháng 8 âm lịch hàng năm. Lễ hội bao gồm 2 phần chính: lễ và hội. Phần lễ bao gồm lễ xin mở hội tại đền Thượng, sau đó là lễ dâng hương xin rước Đức Ông vi hành từ 6h đến 6h30 tại đền Thượng.

Phần quan trọng của lễ là việc rước kiệu Đức Ông và các thần thánh vi hành quanh khuôn viên. Phần hội bao gồm các chương trình nghệ thuật và trò chơi dân gian phổ biến trong khu vực.

Lễ hội Đền Cửa Ông tái hiện lại lịch sử và công lao của các bậc vị anh hùng, những người đã đóng góp cho đất nước và nhân dân. Đây cũng là dịp để nhắc nhở mọi người về tinh thần “Uống nước nhớ nguồn”, khơi dậy tình yêu dân tộc trong mỗi con người.

Ngoài ra, lễ hội cũng là cơ hội để quảng bá giá trị của di tích quốc gia đặc biệt là đền Cửa Ông. Đồng thời, sự kiện này đóng vai trò quan trọng trong việc thu hút du khách đến với thành phố Cẩm Phả và tỉnh Quảng Ninh.
Theo Mytour
***
Tham khảo: Hướng dẫn du lịch từ Mytour
MytourNgày 24 tháng Mười, 2022