Thuộc vùng lãnh thổ của cả hai quốc gia Bolivia và Peru, hồ Titicaca là một viên ngọc tự nhiên có diện tích khoảng 8.300 km², nằm ở độ cao 3.813m so với mặt nước biển. Nơi này không chỉ là mái nhà của cộng đồng bản địa mà còn chứa đựng những câu chuyện huyền bí…
Hành trình khám phá hồ Titicaca tại Peru

Tôi hạ cánh tại vùng đất của Bolivia và tìm một hostel gần hồ nhất. Thị trấn Copacabana nhộn nhịp với du khách đến từ khắp nơi trên thế giới. Khách sạn, quán bar, cửa hàng lưu niệm đặt trên bờ hồ. Các công trình kiến trúc tôn giáo ở thị trấn mang dấu ấn của người Tây Ban Nha từ thời kỳ cai trị nơi này.
Titicaca có tổng cộng 41 đảo, thuộc sở hữu của cả Peru và Bolivia. Từ Copacabana, du khách có thể khám phá đảo Mặt trời (Isla del Sol), đảo Mặt trăng (Isla de la Luna) với hàng trăm di tích Inca từ thế kỷ XIV. Nơi đây còn là nơi huyền bí, tưởng nhớ về các vị thần như thần Mặt trời và nữ thần Mặt trăng Mama Quilla. Thời gian hạn chế, tôi chỉ kịp ngắm hoàng hôn tím buông xuống ở thị trấn biên giới này.
Hành trình trải nghiệm hồ Titicaca từ thành phố Puno ở Peru
Người Uro - Di sản văn hóa trước thời kỳ Inca

Dừng chân tại hòn đảo lau sậy của gia đình người Uro, anh Pana chia sẻ về quá trình di cư của họ. Ngôi làng nổi của họ đã di chuyển theo thời gian, từ bờ hồ Titicaca đến gần thành phố Puno. Một số gia đình thậm chí chuyển đến sông Huili để đảm bảo độ sâu cho đảo nổi. Ngày nay, cộng đồng người Uro đã mở rộng ra nhiều phía của vịnh Puno.
Vợ của Pana, tóc đuôi sam, mặc trang phục truyền thống, hướng dẫn cách xây dựng nhà và sử dụng dụng cụ hàng ngày từ cây totoras. Họ xây những hòn đảo nhân tạo bằng cách sử dụng cây totoras, loại cây này khi phân hủy tạo ra khí và rễ giữ lại khí này tạo thành đảo nổi.
Người dân thêm lau sậy vào đám rễ để củng cố bề mặt đảo và buộc neo giữ cho đảo không bị lùi khi có sóng lớn. Cuộc sống của Pana, sau thời gian học đại học ở Lima, quay về Puno làm du lịch. Cùng với vợ con, họ sống trên đảo nổi, sản xuất sản phẩm lưu niệm từ lau sậy để bán cho khách du lịch.


Cuộc sống của Pana không chỉ là công việc tiếp đón khách và quản lý homestay. Trong những tháng du lịch ít khách, anh câu cá, săn chim, và cắt cây totoras để sửa chữa nhà cửa. Con cái của anh vẫn đi học trên những ngôi trường nổi được làm bằng lau sậy trên hồ. Mặc dù cuộc sống không dư dả, nhưng tinh thần của họ vẫn thoải mái và hạnh phúc.
Cuộc sống trên đảo nổi của người Uro - Hòn đảo nổi di động
Hành trình tiếp tục đưa chúng tôi đến hòn đảo Taquile, cách thị trấn Puno 45km. Với 2.000 cư dân, Taquile từng là nhà tù thuộc Tây Ban Nha, nhưng nay đã trở thành nơi cư trú truyền thống, giữ vững lối sống không bị ảnh hưởng bởi tiện nghi hiện đại.
Trước khi đặt chân lên đảo, anh thuyền trưởng nhắc nhở du khách về vệ sinh và giữ gìn môi trường. Họ quan tâm đến việc bảo vệ đảo khỏi ô nhiễm từ rác thải du khách.

Chúng tôi dạo bộ qua Taquile, nơi không gian yên bình bên hồ Titicaca xanh thẳm. Các gia đình vẫn trồng cây lương thực và chăn thả gia súc theo cách truyền thống của người Inca.
Tôi cảm thấy như lạc vào quá khứ khi bước chân trên đảo, nơi giữ lại vẻ hoang sơ và trong lành. Taquile nổi tiếng với trang phục truyền thống và nghệ thuật dệt được UNESCO công nhận là di sản phi vật thể của nhân loại.
Trong khi nam giới tại nhiều nơi trên thế giới ít quan tâm đến việc dệt, ở Taquile, đây là một nhiệm vụ quan trọng và độc quyền của đàn ông. Họ bắt đầu nghề này từ 7 tuổi, trong khi phụ nữ chịu trách nhiệm về dệt vải và sợi.
Chúng tôi nhìn thấy nhiều trẻ bán các sản phẩm thủ công như dây đeo tay, túi xách với giá rẻ, làm từ đàn ông nơi đây. Công việc này là nguồn thu nhập đặc biệt của họ, được hướng dẫn viên giới thiệu.

Lối sống truyền thống của người Taquile là điều đặc sắc, khiến du khách tò mò khám phá. Như cách họ nhận diện qua trang phục, phụ nữ diện thế nào khi đã có chồng, và cách phân biệt đàn ông đã kết hôn hay chưa. Xã hội Taquile giữ vững giá trị đạo đức từ nền văn minh Inca, không trộm cắp, không nói dối, và không lười biếng.
Hồ Titicaca ngày nay vẫn là kho tàng chứa đựng nhiều câu chuyện huyền bí và lối sống xa xưa của người bản địa. Rất tiếc vì chưa có cơ hội ở lại nhà người Uro để hiểu thêm về họ…
Theo Doanh Nhân Sài Gòn
***
Tham khảo: Cẩm nang du lịch Mytour.com
Mytour.comNgày 29 tháng Tư, năm 2016