Khám phá vẻ đẹp tinh tế của làng nghề kim hoàn Kế Môn

Cố đô Huế có nhiều làng nghề truyền thống đa dạng, mang lại sản phẩm chất lượng. Trong đó, làng nghề kim hoàn Kế Môn nổi tiếng với các sản phẩm điêu khắc, trang sức từ vàng bạc phục vụ cho vương triều.

Khám phá vẻ đẹp tinh tế của làng nghề kim hoàn Kế Môn

Theo lịch sử ghi lại, vào năm 1783, thời Tây Sơn, ông Cao Đình Độ và con trai ông, Cao Đình Hương, từ Thanh Hóa, đã được triều đình triệu tập đến kinh đô Phú Xuân, Huế để phát triển ngành nghề vàng bạc, chuyên nghiên cứu nghệ thuật điêu khắc, chạm trổ vàng bạc, đồ trang sức cho hoàng gia.

Tại làng Kế Môn, ông truyền bá nghề kim hoàn cho người dân và biến nơi này thành trung tâm của thợ vàng, thợ bạc nổi tiếng nhất vùng Đàng Trong. Từ đó, người dân trong làng đã tích lũy kinh nghiệm và bí quyết, góp phần tạo dựng danh tiếng cho làng nghề kim hoàn Kế Môn đến ngày nay.

Ngày 28 tháng 2 năm Canh Ngọ, ông Cao Đình Độ qua đời. Nhà vua đã truy phong ông với tước hiệu “Đệ nhất tổ sư”, ban đất xây lăng như cho các quan đại thần và tổ chức tang lễ chu đáo. Để tưởng nhớ công lao khai sinh ra ngành nghề kim hoàn, vua đã cấp đất để xây dựng nhà thờ tổ nghề kim hoàn tại số 7, đường Chùa Ông.

Các sản phẩm của những nghệ nhân từ làng nghề kim hoàn Kế Môn phản ánh sự tinh tế, sâu sắc về văn hóa Việt Nam. Những nghệ nhân tài ba đã tạo ra những tác phẩm nghệ thuật qua quy trình chặt chẽ, tinh túy về giá trị thẩm mỹ, tạo nên đặc điểm riêng trong từng sản phẩm.

Trải qua nhiều thế kỷ, làng Kế Môn đã trở thành nơi bắt nguồn của nghề kim hoàn ở Đàng Trong. Nghề kim hoàn Kế Môn chủ yếu làm đồ trang sức từ vàng bạc với các hoa văn đa dạng như: ngành trơn tạo ra các sản phẩm giản dị, không có nhiều chi tiết trang trí; ngành đậu tạo ra các sản phẩm có hoa văn chạm khắc phức tạp; ngành chạm trổ trực tiếp tạo ra các hoa văn trên sản phẩm.

Với lòng đam mê và tình yêu nghề, những người thợ kim hoàn đã sáng tạo ra những sản phẩm đầy tâm huyết. Mỗi sản phẩm đều mang trong đó sự linh hồn của nghệ sĩ. Các sản phẩm ở đây đáp ứng được nhu cầu làm đẹp, trang sức và trang trí của người dân và quý tộc tại Kinh thành Huế.

Sản phẩm kim hoàn từ Kế Môn nổi tiếng với chất lượng cao so với nhiều nơi khác, được chế tác một cách tinh xảo, chạm trổ tinh tế bởi bàn tay tài năng của những thợ có kinh nghiệm, tài năng và sự sáng tạo, thể hiện rõ nhất trên các sản phẩm như dây chuyền, khuyên tai, vòng cổ, nhẫn, lắc…

Sau hơn hai trăm năm, những người sinh sống ở làng nghề kim hoàn Kế Môn đã phát triển nghề nghiệp của họ ở hầu hết các thành phố, thị trấn và chợ lớn trên toàn quốc và sau này là ra nước ngoài. Nghề kim hoàn đã trở thành nguồn sống của cư dân Kế Môn, trở thành nguồn tự hào của nhiều thế hệ.

Người dân làng Kế Môn đã phổ biến nghề truyền thống của họ trên khắp thế giới, hiện nay, tiểu bang Texas của Hoa Kỳ có tới 40 cơ sở kim hoàn thuộc về người dân gốc Kế Môn. Tại Huế, các sản phẩm kim hoàn được trưng bày tại “Tịnh Tâm Kim Cổ”; trong các lễ hội nghề truyền thống, người dân làng Kế Môn thường tham dự.

Mỗi năm, vào ngày 27 tháng 2 âm lịch, cư dân làng đều tổ chức lễ giỗ tổ. Ngoài khu lăng mộ tổ và nhà thờ tổ kim hoàn vẫn được bảo tồn, chỉ khi đến Huế du khách mới có cơ hội trực tiếp chứng kiến các công đoạn của nghề kim hoàn truyền thống lâu đời. Để tưởng nhớ và tôn vinh nghề kim hoàn, cụ đồ An đã sáng tác bài thơ “Tặng người thợ bạc” treo tại từ đường nhà thờ tổ:

“Âm thanh từ lò bạc rộn ràng

Mỗi ngày đều đón tiếp khách sang thăm

Chạm trổ theo hình ảnh rồng hổ

Đầu chạm tạo nên bức tranh phong cảnh

Nhớ lại những lúc cầm nắm công cụ bạc

Mỗi khi cưỡi ngựa trên cánh đồng rộng lớn

Tỏa sáng vẻ đẹp, toả sáng uy nghi

Nghề nghiệp vững chắc, lâu bền bền vững”.

Theo Mytour.vn

***

Tham khảo: Hướng dẫn du lịch Mytour.vn