Đã từ những năm 1920, đĩa vinyl đã trải qua nhiều thay đổi đáng kể. Đặc biệt là việc ra đời của định dạng phổ biến 33 1/3-RPM vào năm 1948 do Peter Goldmark (CBS) giới thiệu. Đĩa vinyl đã trải qua nhiều biện pháp xử lý để cải thiện chất lượng và độ bền, nâng cao độ chính xác khi dập đĩa, làm mịn bề mặt, giảm mài mòn rãnh đĩa và tăng tuổi thọ tổng thể cho đĩa. Công nghệ và kỹ thuật dập đĩa cũng đã được cải tiến liên tục, với sự giới thiệu của Mobile Fidelity, Neotech Vinyl, HD Vinyl...
Một chiếc đĩa 1step Supersonic của Mofi, sử dụng chất liệu nhựa đặc biệt từ NEOTECH và được sản xuất tại nhà máy RTI danh tiếng
Đĩa jazz Blue Note là một dạng đặc biệt từ nhà Musicmatters, sử dụng chất liệu SRX Vinyl được NEOTECH cung cấp và dập tại RTI với quy trình khác biệt so với Mofi 1Step. Âm thanh của chúng có chất lượng cao và giá trị rất lớn.
Thành phần hóa học của đĩa vinyl bao gồm một hỗn hợp phức tạp các chất phụ gia, mỗi chất có công dụng riêng biệt để cải thiện chất lượng nhựa và tạo ra âm thanh tốt nhất khi dập đĩa.Các thành phần cơ bản của đĩa vinyl
Nhựa dẻo nhiệt được dùng để sản xuất đĩa vinyl chủ yếu bao gồm các copolymer của vinyl clorua (PVC) và vinyl axetat (PVA) ở tỷ lệ khoảng 2:1 (PVA:pVC). Hỗn hợp này chiếm khoảng 75-96% tổng trọng lượng, còn lại 4-25% là các chất phụ gia khác, đóng vai trò quan trọng trong quá trình ép và tăng tuổi thọ cho đĩa.
PVC là vật liệu lý tưởng với độ mềm và mật độ tinh thể khoảng 10-20%, giúp tăng độ bền. Ngoài ra, PVC có chi phí thấp, không dễ gãy và tạo ra bề mặt mịn màng giúp kim stylus di chuyển chính xác nhất trong rãnh đĩa. Bên cạnh PVC và PVA, các chất phụ gia quan trọng bao gồm:
Mỗi loại chất phụ gia có thể được chọn với tỷ lệ % khác nhau, thường thì chất độn (filler) chiếm tỷ lệ lớn nhất.
Chất ổn định nhiệt
Phụ gia ổn định nhiệt rất cần thiết vì PVC có độ ổn định nhiệt khá thấp dưới 70°C (trên 70°C sẽ phân hủy do khí HCL thải ra trong quá trình xử lý nhiệt độ cao, khoảng từ 120 đến 155°C). Chất ổn định nhiệt giúp loại bỏ khí HCL để bảo vệ khuôn dập khỏi bị ố và ăn mòn, đồng thời giúp đĩa vinyl tránh ảnh hưởng của tia cực tím và giảm ô nhiễm môi trường khi lão hóa.
Chất ổn định nhiệt thường chiếm tỷ lệ từ 0.5-1.5% trong hỗn hợp nhựa (tính theo trọng lượng), bao gồm các muối kim loại của axit béo hoặc các hợp chất cơ kim (organometallic), thường được gọi trong ngành là “xà phòng kim loại”. Các kim loại bao gồm chì, thiếc, barium, cadmium. Các axit béo thường là axit lauric hoặc axit stearic. Ngoài ra, còn có các chất ổn định khác như este organophosphite và chất chống oxy hóa phenolic được thêm vào để ổn định tổng thể các phản ứng hóa học, đồng thời giảm sử dụng kim loại nặng và tăng cường khả năng chống tia cực tím.
Lưu ý: Do các hợp chất cơ kim dễ bị ăn mòn, vì vậy không nên lau chùi đĩa vinyl bằng các dung dịch có tính axit. Đĩa cũng nên được bảo quản trong bìa đĩa không có axit.
Chất bôi trơnChất điền đặn (filler)Chất uốn dẻoChất ổn định hóa họcPhụ gia màu sắc
Nhựa PVC/PVA tự nhiên là trong suốt, không màu. Quá trình dập đĩa sẽ thêm phụ gia màu để dễ dàng nhận biết các vết xước trên bề mặt đĩa nếu có. Bột than thường được sử dụng phổ biến nhất và chiếm từ 0.25-0.5% trọng lượng đĩa. Lợi ích của bột than là giúp kiểm soát tĩnh điện và không tan trong nước, từ đó không bị mất đi khi lau chùi đĩa.Hiện nay, bột than đang dần được thay thế bằng các chất tạo màu hóa học hoặc titanium dioxide dạng rắn. Tuy nhiên, titanium dioxide có thể làm giảm độ mịn bề mặt của đĩa, vì vậy hầu hết các audiophile vẫn ưa chuộng bột than hoặc màu tự nhiên không chứa carbon.
Những vấn đề phức tạp khác
Việc kết hợp các thành phần vinyl đòi hỏi sự tỉ mỉ, đặc biệt quan trọng trong quá trình sản xuất đĩa và ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng của sản phẩm cuối cùng. Tuy nhiên, ngoài việc điều chỉnh quá trình này một cách hoàn hảo, vẫn còn những vấn đề khác mà chúng ta cần chú ý, như vấn đề về đóng gói và vận chuyển. Một chiếc đĩa được sản xuất hoàn hảo nhưng bị đóng gói không cẩn thận hoặc bị xử lý vận chuyển không đúng cách vẫn có thể dẫn đến hỏng hóc. Việc cầm nắm đĩa một cách không cẩn thận hoặc chọn lựa bìa đĩa kém chất lượng vì lý do tiết kiệm cũng có thể gây ra nhiều hậu quả khôn lường.
Nguồn tham khảo fromvinyltoplastic