'Khám phá về Trung Đông': 5 cuốn sách lịch sử và 5 tác phẩm văn học không thể bỏ qua về Trung Đông

'   5 cuốn sách lịch sử Trung Đông   '

1/ “Lịch sử Do Thái” của Paul Johnson

Lịch sử Do Thái của Paul Johnson bắt đầu từ những sự kiện được ghi chép trong Kinh Thánh và kết thúc với việc thành lập Nhà nước Israel. Cuốn sách không chỉ giới thiệu về lịch sử 4.000 năm tồn tại của người Do Thái mà còn đề cập đến những ảnh hưởng, tác động và đóng góp của họ cho nhân loại.   

Người Do Thái đã phát triển một bản sắc độc đáo và cụ thể sớm hơn bất kỳ dân tộc nào còn tồn tại đến ngày nay. Họ duy trì điều này qua những thử thách khốc liệt cho đến ngày nay. Sức mạnh chịu đựng đặc biệt này bắt nguồn từ đâu? Sức mạnh ý chí đặc biệt đó đã làm cho người Do Thái nổi bật và duy trì bản sắc của họ như thế nào? Sức sống mãnh liệt của họ có phải là do bản chất không thay đổi, hay khả năng thích ứng, hay cả hai?... Liệu lịch sử của họ có cho thấy những nỗ lực như vậy đáng giá không? Hay chỉ là vô ích?

Những điều mà Paul Johnson đã tìm hiểu, nghiên cứu và trình bày trên từng trang sách, sẽ giúp độc giả tự trả lời phần nào những câu hỏi này.

“Lịch sử của người Do Thái có thể được diễn tả như một chuỗi các thăng trầm và thảm kịch liên tiếp. Nó cũng có thể được coi như một lịch sử liên tục không ngừng nghỉ của sự kiên nhẫn, cần cù và năng suất, với phần lớn không được ghi chép. Nỗi buồn thường không được phát biểu trong khi niềm vui thì im lặng. Các nhà sử học cần nhớ điều này. Trải qua hơn 4.000 năm, người Do Thái đã chứng minh rằng họ không chỉ là những người sống sót vĩ đại, mà còn là những người rất tài năng trong việc thích ứng với các xã hội mà số phận đã đẩy họ vào, và trong việc tích lũy bất kỳ giá trị nhân văn nào mà các xã hội này mang lại.”

2/ “Lịch sử của Israel” của Daniel Gordis

Trong số các dân tộc trên thế giới, ít có dân tộc nào phải chịu đựng số phận bị đày ải, bị áp bức và bị tàn sát như dân tộc Do Thái với hai lần di cư, lần thứ nhất bắt đầu vào năm 722 TCN và lần thứ hai bắt đầu vào năm 135 TCN.

Trải qua 21 thế kỷ lưu vong, phân tán khắp nơi và đến năm 1948 người Do Thái mới thực hiện được ước mơ “Phục quốc” (Zionism), mà một nhà báo Do Thái gốc Áo – Hung khởi xướng tại châu Âu từ năm 1896. Trong hoàn cảnh tương tự, nhiều sắc tộc, dân tộc khác trong cùng khu vực Lưỡng Hà đã bị tiêu vong hoặc đồng hóa từ lâu. Tuy nhiên, mặc dù phải chịu đựng những đau khổ, mất mát (như nạn diệt chủng Holocaust của Đức Quốc xã rồi nạn lưu đày, trại tập trung), người Do Thái không chỉ duy trì được tôn giáo, văn hóa, dòng họ, bản sắc của mình, mà còn có những ảnh hưởng vượt trội trong cả khoa học tự nhiên và khoa học xã hội, góp phần vào sự tiến bộ chung của nhân loại.

Cuốn sách này sẽ là bộ sưu tập tài liệu về lịch sử hình thành dân tộc Do Thái và nhà nước Israel hấp dẫn nhất. Mặc dù tập trung vào thông tin lịch sử, nhưng Daniel Gordis đã khéo léo kết hợp nguồn tri thức bách khoa khô khan đó bằng văn phong của một tiểu thuyết gia. Điều này giúp việc tiếp nhận thông tin dày đặc từ cuốn sách trở nên dễ dàng hơn rất nhiều.

“TRONG CỘNG ĐỒNG TÔN GIÁO, nỗi tuyệt vọng về sự chia cắt của Jerusalem đặc biệt sâu sắc. Người Do Thái bị cấm đi đến Bức tường phía Tây – phần còn lại duy nhất của đền thờ cổ đại tại Jerusalem. Trong hai nghìn năm, người Do Thái đã cầu nguyện ở đó, mặc dù với số lượng ít. Nay, khi Israel đã mất Thành cổ Jerusalem trong Chiến tranh giành độc lập, và khi Hebron cùng các địa điểm truyền thống khác của người Do Thái cũng nằm trong tay kẻ thù, thì thật trớ trêu khi nhà nước Do Thái không có chủ quyền đối với những địa điểm thiêng liêng truyền thống của dân tộc mình.”

3/ “Miền Đất Hứa Của Tôi” của Ari Shavit

Miền đất hứa của tôi là hành trình cá nhân của một người Israel, đặt ra những câu hỏi trước những biến cố lịch sử nặng trĩu trên quê hương mình. Đây là cuộc hành trình vượt thời gian và không gian của một người sinh ra tại Israel, nhằm khám phá câu chuyện vĩ đại của dân tộc mình. Thông qua lịch sử gia đình, lịch sử cá nhân và các cuộc phỏng vấn sâu sắc, Shavit đã cố gắng đưa ra những câu hỏi sâu xa hơn về Israel, về sự hình thành tương lai của người Do Thái.

Đây là một trong những cuốn sách quan trọng và có tác động mạnh mẽ mà Ari Shavit viết để khôi phục lại cảm giác thực tế về Israel và mối liên kết mạnh mẽ với nó, để khôi phục lại sự hùng mạnh của một sự thật đơn giản trong cái nhìn tổng thể về những sự kiện phức tạp. Miền đất hứa của tôi gây ấn tượng về nhiều mặt, đặc biệt là về việc nó không chú trọng quá nhiều vào việc cung cấp thông tin về chính trị cho người đọc. Shavit, một nhà bình luận trong ban biên tập của Haaretz, có một tư duy độc lập, không bị ảnh hưởng bởi bất kỳ lý thuyết nào. Ông viết không để tán dương hoặc trách móc, mặc dù ông đã làm cả hai điều này, thay vào đó, với sự mềm mại và lý luận; ông viết để quan sát và suy ngẫm.

Đây là cuốn sách ít thiên vị nhất về Israel. Một cuốn sách Phục quốc Do Thái nhưng không bị kích động bởi chủ nghĩa phục quốc. Nó nói về toàn bộ trải nghiệm của Israel. Shavit đắm mình trong toàn bộ lịch sử của đất nước mình. Dù một số sự kiện trong đó làm ông tổn thương, song không gì là xa lạ đối với ông. Ông đã viết một chương xuất sắc về chính trị gia tham nhũng nhưng đầy sức hút, Aryeh Deri, và sự trỗi dậy trên chính trường của tôn giáo dòng Sephardi tại Israel, qua đó minh họa rõ nét tầm hiểu biết của mình.

“Một trong những cuốn sách nhiều sắc thái và thách thức nhất viết về Israel trong những năm qua… Sức mạnh thực sự của cuốn sách: về một vấn đề rất dễ gây tranh cãi, nhưng được ông Shavit dẫn dắt trên lập trường không thiên kiến” – The Wall Street Journal. 

4/ “Từ Beirut đến Jerusalem” của Thomas Friedman

Từ Beirut đến Jerusalem đã đi sâu vào lịch sử đau thương và rất phức tạp của cuộc xung đột ở khu vực Trung Đông. Cuốn sách khiến độc giả trải nghiệm hết những cung bậc cảm xúc, từ những đau đớn tột cùng đến những nụ cười sảng khoái. Một cuốn sách không thể bỏ qua đối với bất cứ ai đang tìm kiếm cái nhìn sâu hơn về những nguyên nhân chính trị và những ảnh hưởng tâm lý của cuộc xung đột đa sắc tộc đã bủa vây khu vực chưa bao giờ dừng lại này.

Cuốn sách nói về những xung đột dữ dội ở khu vực Trung Đông, được chia thành hai phần: Beirut và Jerusalem.

• Phần thứ nhất: Beirut, Friedman đã tái hiện một cách sống động về cuộc nội chiến ở Liban. Từ lịch sử của cuộc nội chiến, những xung đột nội bộ dữ dội cho đến chi tiết về Mỹ tham gia vào cuộc chiến này được ống kính của ông thu thập một cách trọn vẹn.
• Phần thứ hai: Jerusalem, hai chương đầu tiên tạo ra một bức tranh tổng thể về văn hóa của người Do Thái và nguồn gốc của người Israel, từ đó tác giả phân tích sâu hơn về lịch sử và diễn biến của cuộc xung đột giữa người Palestine và người Israel.

“Cuốn sách kết hợp tuyệt vời giữa bài báo về tình hình Trung Đông và diễn giải của Thomas Friedman về những vấn đề ông quan tâm. Sự kết hợp giữa nỗi đau và sự hài hước tạo nên một sức hút đặc biệt… Phân tích về ‘quan điểm đối lập’ trong ‘cuộc xung đột đa dân tộc ở Israel’ là một trong những diễn giải sáng suốt nhất từng được viết về Israel.” – Coror Cruise O’Brien, New York Time

5/ “Lawrence Xứ Ả-Rập” của Scott Anderson

Lawrence xứ Ả-Rập là tác phẩm của nhà văn và phóng viên chiến trường người Mỹ Scott Anderson, sẽ giúp làm rõ câu chuyện về sự hình thành của Trung Đông hiện đại, và từ cái nhìn sâu sắc vào quá trình đó giúp ta hiểu rõ hơn về những thách thức hiện tại họ đang đối mặt. 

Thomas Edward Lawrence, hay còn được biết đến với tên gọi ”Lawrence xứ Ả-rập”, là một sĩ quan Quân đội Anh nổi tiếng với vai trò trong Cuộc nổi dậy của người Ả-rập chống sự thống trị của Đế quốc Ottoman – Thổ Nhĩ Kỳ trong những năm 1916 – 1918. Lawrence không chỉ là chứng nhân mà còn là một trong những người tham gia trực tiếp vào một số sự kiện quan trọng nhất dẫn đến sự hình thành của Trung Đông hiện đại. 

Cuốn sách “Lawrence xứ Ả-Rập” của Anderson tập trung vào T.E. Lawrence trong câu chuyện với ba nhân vật khác, đại diện cho các thế lực ở Trung Đông trong Thế chiến I. 

• Một nhà khảo cổ được quân đội Anh tuyển mộ;
• Một quý tộc thất thế, là sĩ quan tình báo duy nhất của Mỹ ở Trung Đông trong Thế chiến I;
• Một học giả trẻ người Đức ngụy trang dưới vỏ bọc Ả-rập để phát động chiến tranh;
• Một nhà khoa học Do Thái với mục tiêu thiết lập mạng lưới gián điệp chống Ottoman.

Bốn nhân vật lịch sử trên sẽ lần lượt tham gia vào những trò chơi ngầm phức tạp và các cuộc đối đầu tay đôi, giúp kiến tạo Trung Đông hiện đại, định hình thế giới mà chúng ta sống ngày nay. Phạm vi rộng lớn này cũng giúp Anderson truy tìm nguồn gốc của những rạn nứt chính trị ngày nay, bao gồm xung đột Ả-rập – Do Thái, chủ nghĩa Hồi giáo và vai trò của ngành dầu khí ở Trung Đông.

'   5 cuốn sách văn học viết về Trung Đông   '

1/ “Người đua diều” của Khaled Hosseini

Câu chuyện kể về cuộc sống của Amir, một người đàn ông người Afghanistan lớn lên ở Mỹ, nhưng vẫn phải đối mặt với quá khứ đầy tiếc nuối ở quê nhà. Cuốn sách đầy cảm xúc, với một cốt truyện phức tạp về tình bạn, sự phản bội và cơ hội để chuộc lỗi.

Sự nhu nhược của Amir đã khiến anh trở thành một kẻ gian dối, nhưng qua cuộc hành trình tìm lại chính mình, anh đã tìm thấy cơ hội để chuộc lỗi và bắt đầu một cuộc sống mới.

Người đua diều là một tác phẩm đầy cảm hứng với nhiều yếu tố thú vị và đáng suy ngẫm, đã thống trị bảng xếp hạng của The New York Times trong suốt một thời gian dài.

2/ “Ngàn mặt trời rực rỡ” của Khaled Hosseini

Nếu bạn đã đọc Người đua diều, thì không thể bỏ qua Ngàn mặt trời rực rỡ của Khaled Hosseini. Cuốn sách này chứng minh rằng thành công của Người đua diều không phải là ngẫu nhiên.

Mariam và Laila, hai phụ nữ với số phận đối lập, cuộc đời họ gặp nhau trong hoàn cảnh khắc nghiệt. Một là cô bé không được cha nhận, một là cô gái sống trong giàu sang. Cả hai trở thành vợ của cùng một người đàn ông, trải qua những đau khổ và bạo lực. Một trong họ giết chồng, một phải rời bỏ đất nước để bảo vệ con cái. Số phận họ liên kết vào nhau trong cuộc sống đầy thăng trầm, mạnh mẽ trước thách thức của cuộc sống ở Afghanistan.

Tạp chí Time đã xếp Ngàn mặt trời rực rỡ vào vị trí thứ ba trong danh sách 10 tiểu thuyết hay nhất thế giới năm 2007.

3/ “Và rồi núi vọng” của Khaled Hosseini

Một lần nữa, tác giả Khaled Hosseini đã khiến độc giả không thể bỏ lỡ.

Abdullah và Pari sống với cha, mẹ kế và em khác mẹ trong ngôi làng Shadbagh nghèo đói và lạnh giá. Abdullah yêu thương em hết mực, còn với Pari, anh trai chính là người cha thứ hai, chăm sóc từng bữa ăn, từng giấc ngủ. Một mùa thu, hai anh em cùng cha băng qua sa mạc đến Kabul sôi động, không biết rằng sẽ có một cuộc chia ly sẽ làm đảo lộn cuộc đời của họ, để lại khoảng trống không thể lấp đầy trong tâm hồn Pari...

Từ một sự kiện duy nhất, câu chuyện mở ra nhiều cung đường phức tạp, đi qua thế hệ, vượt biển cả, từ Kabul tới Paris, từ San Francisco tới hòn đảo xinh đẹp Tinos của Hy Lạp. Với sự tinh tế, sâu sắc và sự khéo léo, Khaled Hosseini đã viết ra những dòng văn tuyệt vời về mối liên kết định hình con người và cuộc sống, về những quyết định nhỏ nhoi mà vẫn vẹn nguyên giá trị qua thời gian.

4/ “Những Người Đàn Bà” của Etaf Rum

Những Người Đàn Bà là câu chuyện đau đớn, mạnh mẽ về số phận của phụ nữ yếu đuối trong xã hội Palestine. Họ bị lặng im trong gia đình, lấy chồng theo sự sắp đặt của cha mẹ và bị giam cầm trong bếp, chỉ lo cho gia đình.

Dọc suốt câu chuyện là sự câm lặng của ba thế hệ phụ nữ.

• Thế hệ đầu thoát khỏi sự chiếm đóng của Israel trong xung đột Palestine và Israel, chạy trốn đến Mỹ để tránh cuộc sống ở trại tị nạn.
• Thế hệ thứ 2 đồng ý một cuộc hôn nhân sắp đặt với người Mỹ gốc Palestine hy vọng rằng ở Mỹ, tiếng nói của phụ nữ sẽ được tôn trọng hơn so với Palestine.
• Thế hệ thứ 3, suýt chút nữa thì sẽ phải đối mặt với số phận của các thế hệ trước, nếu cô ấy không phát hiện ra bí mật khủng khiếp về gia đình và số phận của người mẹ đáng thương... Mỗi thế hệ đều có giấc mơ và khát vọng về tự do và quyền của phụ nữ, nhưng không phải ai cũng có thể chiến đấu đến cùng.

Dựa trên nền văn hóa của Mỹ với những lời hứa và khao khát tự do, nhưng cũng kèm theo những phong tục cảm hóa, khép kín và kiểm soát đối với phụ nữ, Những Người Đàn Bà là một cái nhìn sâu sắc về sự tuyệt vọng, cảm giác chịu đựng của phụ nữ gốc Palestine. Tuy nhiên, bên trong họ cũng ẩn chứa sức mạnh phi thường, lòng dũng cảm để tìm lại tiếng nói và phẩm giá của mình.

Với những trang sách cuốn hút, gợi cảm và lôi cuốn đến phút cuối cùng, NHỮNG NGƯỜI ĐÀN BÀ đã được Amazon bình chọn là cuốn sách viết về phụ nữ hay nhất năm.

5/ “Những tiểu thư Hồi Giáo” của Rajaa Alsanea 

Ngay từ khi mới phát hành, Những tiểu thư Hồi giáo đã gây sốt ở cả thế giới Ả Rập, sau đó lan rộng sang phương Tây. Cuốn tiểu thuyết đầu tay của nhà văn trẻ này đã mở ra một góc nhìn mới vào cuộc sống hàng ngày của các cô gái Ả Rập thượng lưu ở Xê út, luôn bị che giấu sau những bức màn của vẻ ngoài tinh túy.

Đó là một thế giới xa hoa bí mật, khi được tiết lộ, dù bằng cách rất thú vị và nhẹ nhàng, nhiều chi tiết của nó vẫn khiến nhiều người bất ngờ. Có những phụ nữ trẻ được giáo dục tử tế, đi mua sắm tại những trung tâm thương mại sang trọng, có mạng Internet và những trò tán gẫu, nhưng cũng có những cuộc hôn nhân sắp đặt như thời Trung cổ, những “cảnh sát tôn giáo” có thể bắt giữ một cô gái chỉ vì cô nói chuyện với một chàng trai trên phố, những án phạt cho kẻ nào dám bán hoa hồng đỏ trong lễ Valentine. Có những tình yêu rực rỡ khi ở nước ngoài, nhưng lại tan vỡ trước ngưỡng cửa bảo thủ của thành phố Riyadh. Có những đường dây điện thoại quá tải vào nửa đêm, vì mọi người không được phép tiết lộ quá nhiều điều dưới ánh sáng ban ngày.

Gamrah, Michelle, Sadeem và Lamees là bốn trong hàng triệu cô gái Riyadh, và trong hành trình thương lượng với cuộc sống ở đó, họ đã chia sẻ những câu chuyện chân thực, buồn có, vui có, về con đường đến với tình yêu và thành công trong sự nghiệp tại một trong những thành phố khắc nghiệt nhất đối với phụ nữ trên thế giới này.

- Tổng hợp bởi Mytour