Trong Khung Cảnh Mênh Mông Của Biển Nước, Những Đồi Sừng Sững Giống Như Hòn Đảo Nhỏ Được Tạo Nên Từ Đất Đỏ Bazan, Nhìn Xa Xa Giống Như Những Chiến Thuyền Khiến Du Khách Cứ Ngỡ Lạc Giữa Vịnh Hạ Long Trên Cao Nguyên.
Khám Phá Khu Bảo Tồn Thiên Nhiên Tà Đùng: “Vịnh Hạ Long” Trên Cao Nguyên

Người Mạ, Những Cư Dân Địa Phương Gọi Nơi Đây Là Khu Bảo Tồn Thiên Nhiên Tà Đùng, Thuộc Địa Phận Xã Đắk Som, Huyện Đắk Glong, Tỉnh Đắk Nông.
Đảo Xanh Giữa Hồ
Từ Thị Xã Gia Nghĩa Tới Khu Bảo Tồn Thiên Nhiên Tà Đùng Chỉ Khoảng 50km, Nhưng Đoạn Đường Này Là Một Thử Thách Thực Sự Với Bất Cứ Người Nào Muốn Chinh Phục Bởi Những Khúc Cua Tay Áo, Dốc Nối Dốc. Một Bên Là Vực Sâu, Bên Là Đồi Núi Trùng Điệp. Không Khó Để Nhận Ra Trụ Sở Khu Bảo Tồn Với Tấm Bảng Giới Thiệu Nằm Bên Quốc Lộ 28, Đối Diện Trụ Sở UBND Xã Đắk Som.
Gặp khách, anh Khương Thanh Long – phó giám đốc chịu trách nhiệm khu bảo tồn thiên nhiên Tà Đùng – hồ hởi chào đón và giới thiệu về cảnh đẹp. Theo anh Long, khu bảo tồn ra đời từ năm 2003, nhưng sau bảy năm, khi các nhà máy thủy điện trên lưu vực sông Đồng Nai ngăn chặn dòng nước, những đồi núi xung quanh xã Đắk Som mới biến thành những hòn đảo giữa biển nước mênh mông. Du khách thường kéo nhau lên khám phá Tà Đùng từ thời điểm đó.
Dẫn chúng tôi men theo rẫy cà phê nở trắng muốt, phát ra hương thơm ngào ngạt, anh Long chỉ cho chúng tôi những địa điểm lý tưởng để ngắm cảnh và chụp hình. Đứng từ rẫy cà phê, nhìn toàn cảnh Tà Đùng lẫn trong sương mù, những hòn đảo xanh dễ liên tưởng đến hình thù độc đáo như con thuyền, con rồng, bản đồ…
“Tà Đùng theo tiếng của người đồng bào là cây mía lớn. Nơi đây liên quan đến truyền thuyết tình yêu lãng mạn giữa nàng H’Bung xinh đẹp sống trên đỉnh Tà Đùng với chàng K’Jang khỏe mạnh ở dãy núi Nâm Nung” – anh Long kể.
Bước xuống bến thuyền sẵn sàng du ngoạn trên lòng hồ, anh Nguyễn Viết Ngọc, cán bộ khu bảo tồn, cho biết Tà Đùng giống như một thung lũng lòng chảo với bốn phía là núi non. Thuyền của chúng tôi lần lượt rẽ nước ngang qua những hòn đảo nằm soi bóng xuống mặt hồ trong xanh, tĩnh lặng. Trên thuyền có thể nhìn rõ thảm thực vật mọc quanh đảo như rừng le, lồ ô, tre trúc, cây bụi và cả những tán điều do người dân trồng xen kẽ…
Chỉ tay về phía dãy núi mờ ảo trong sương, anh Ngọc cho biết: “Kia là đỉnh Tà Đùng với độ cao 1.982m, cũng là ngọn núi cao nhất tỉnh Đắk Nông”. Định vị bằng bản đồ, Tà Đùng nằm giữa cao nguyên Đắk Nông và cao nguyên Di Linh (Lâm Đồng). Chính vì thế, nơi đây còn là điểm giao thoa về địa lý và sinh học giữa khu vực nam Tây nguyên với Đông Nam bộ, có giá trị vô cùng quan trọng trong việc bảo tồn các loài gen đặc hữu và bảo vệ môi trường sinh thái.
Nàng tiên chưa thức giấc
Đi qua những thôn làng của người Mạ nằm bên chân núi Tà Đùng, chúng tôi vẫn bắt gặp những dấu tích của phong tục cà răng, căng tai. Phong tục này không chỉ mang ý nghĩa làm đẹp cá nhân mà còn là biểu hiện của lòng dũng cảm và sự trưởng thành của cộng đồng. Thông qua nó, người con trai và con gái có cơ hội kết hôn.
Già K’Cà Ràng ở thôn 1, xã Đắk Som là một trong những người hiếm hoi ở độ tuổi 80 mà chúng tôi may mắn gặp. Ông K’Cà Ràng tự hào chia sẻ: “Ngày xưa, để có đôi tai đẹp như hiện nay, người già phải xỏ bằng ngà voi đấy”. Khẳng định những mái nhà gỗ đặc trưng của người Mạ, người K’Ho, và những tập tục cà răng, căng tai đã trở thành quá khứ.
“Tôi hi vọng trong tương lai, những giá trị văn hóa truyền thống từ kiến trúc nhà cửa đến văn hóa cồng chiêng của cộng đồng sẽ được khôi phục” – phát ngôn của anh Long. Một thành viên trong đoàn phượt chuyên nghiệp cho rằng, “với vịnh Hạ Long trên Tây Nguyên” này, việc tổ chức các chuyến du lịch trải nghiệm thiên nhiên, khám phá những nét văn hóa độc đáo của người Mạ, người K’Ho sẽ thu hút nhiều du khách trong và ngoài nước.
Tuy nhiên, theo một cán bộ của khu bảo tồn, dịch vụ du lịch tại khu vực Tà Đùng đang gặp khó khăn. “Vì thiếu chỗ ăn uống, nơi nghỉ ngơi và dịch vụ tiện ích, nên chỉ thỉnh thoảng mới có nhóm phượt đến đây khám phá và dựng lều qua đêm” – ông này chia sẻ. Ông cũng cho biết rằng, vào năm 2014, UBND tỉnh Đắk Nông đã đề xuất quy hoạch Tà Đùng thành khu du lịch sinh thái – văn hóa, nhưng cho đến nay vẫn chưa có nhà đầu tư nào tham gia.
Một người dân sống bên hồ chia sẻ với chúng tôi về ngày “vịnh Hạ Long trên Tây Nguyên” mới nở, mỗi cuối tuần, du khách từ mọi nơi kéo đến, thuê thuyền dạo quanh hồ, mua cá từ các nhà dân và rồi lên đảo thưởng thức đàn hát sôi động. “Cách đây không lâu, tôi có mấy chuyến thuyền chở khách mỗi tuần. Nhưng sau đó, lượng khách giảm đi đáng kể, chắc có lẽ vì họ đã quá chán cảnh đẹp” – một người dân nói.
Sự đa dạng sinh học
Khu bảo tồn thiên nhiên Tà Đùng rộng lớn với diện tích tổng cộng 20.338,8ha, bao gồm hơn 47 hòn đảo đủ kích thước. Trên những đảo này, chủ yếu là rừng le, lồ ô, và rừng hỗn giao tre nứa – gỗ. Lớp thảm thực vật rừng phủ rộng khắp, chiếm đến 85% diện tích vùng lõi của khu bảo tồn, bao gồm cả rừng nguyên sinh (chiếm 48%) và rừng thứ sinh đa dạng (chiếm 36%).
Theo kết quả điều tra của Trung tâm Đa dạng Sinh học và Phát triển – Viện Sinh học Nhiệt đới năm 2011 cùng với Trường Đại học Lâm nghiệp Việt Nam năm 2012, khu bảo tồn ghi nhận khoảng 1.406 loài thực vật và 574 loài động vật.
Theo Tuổi Trẻ
***
Tham khảo: Hướng dẫn du lịch Mytour.com
Mytour.comTháng Chín 7, năm 2016