Khám phá "vũ trụ song song" cách đây 13,2 tỉ năm của Ngân Hà

(NLĐO) - Firefly Sparkle, được phát hiện trong khu vực vũ trụ chỉ 600 triệu năm sau Vụ Big Bang, là bản sao "sơ khai" của Ngân Hà.

Theo Sci-News, dữ liệu từ kính viễn vọng không gian James Webb vừa phát hiện một thiên thể có thể phản chiếu hình ảnh của thiên hà chứa Trái Đất, Ngân Hà, trong những ngày đầu hình thành.

Mang tên gọi Firefly Sparkle - Đom đóm lấp lánh, thiên hà này tồn tại ở một khu vực không gian chỉ 600 triệu năm sau sự kiện Vụ nổ Big Bang.

Điều này có nghĩa rằng hình ảnh mà James Webb thu được là của 13,2 tỉ năm trước, vì ánh sáng từ Firefly Sparkle đã mất hàng tỉ năm để đến được Trái Đất.

Tiến sĩ Lamiya Mowla từ Đại học Wellesley (Mỹ), thành viên của nhóm nghiên cứu quốc tế về Firefly Sparkle, cho biết việc phát hiện ra thiên hà này là một sự kiện đáng kinh ngạc.

James Webb không thể quan sát trực tiếp vị trí chính xác của thiên hà cổ đại này cách đây 13,2 tỉ năm. Tuy nhiên, một thấu kính hấp dẫn đã hỗ trợ cho việc quan sát.

Thấu kính hấp dẫn là một vật thể hoặc cụm vật thể nằm trước tầm nhìn, có trường hấp dẫn mạnh mẽ đến mức cong vẹo không-thời gian, tạo ra hiệu ứng như một kính lúp tự nhiên.

Trong trường hợp này, cụm thiên hà khổng lồ có tên MACS J1423.8+2404 hoạt động như một thấu kính hấp dẫn, giúp James Webb nhìn thấy rõ ràng Firefly Sparkle, như thể nó là một chiếc kính lúp khổng lồ treo trước mắt.

Firefly Sparkle không chỉ là một thiên hà hiếm gặp mà còn rất đặc biệt. Nó không chỉ phơi bày rõ ràng từng thành phần mà còn có tuổi đời rất xa xưa, với khối lượng tương đương với Ngân Hà sơ khai, như các nhà khoa học đã tính toán.

Khối lượng của Firefly Sparkle tập trung ở 10 cụm sao, với tổng khối lượng ước tính gấp khoảng 10 triệu lần khối lượng của Mặt Trời.

Điều này khiến Firefly Sparkle trở thành một trong những thiên hà có khối lượng nhỏ nhất được quan sát, với các cụm sao rõ ràng vào thời điểm vũ trụ chỉ mới hình thành vài trăm triệu năm trước.

Các nhà thiên văn học cũng phát hiện thêm hai thiên hà gần đó, được gọi là Firefly-Best Friend và Firefly-New Best Friend, cách Firefly Sparkle lần lượt 6.000 và 40.000 năm ánh sáng, có kích thước nhỏ hơn Ngân Hà hiện tại.

Có dấu hiệu cho thấy các thiên hà này đang tiến gần đến một vụ sáp nhập với Firefly Sparkle.

"Từ lâu, các nhà khoa học đã suy đoán rằng các thiên hà trong vũ trụ sơ khai hình thành qua quá trình tương tác và sáp nhập liên tục với những thiên hà nhỏ hơn. Chúng ta có thể đang chứng kiến quá trình đó" - Yoshihisa Asada, nhà nghiên cứu từ Đại học Kyoto (Nhật Bản) và cũng là đồng tác giả của nghiên cứu, chia sẻ.

Nói cách khác, việc quan sát Firefly Sparkle giống như đang nhìn vào một "thế giới song song" của Ngân Hà, nhưng là hình ảnh từ quá khứ, khi nó chỉ vừa mới hình thành.

Nhờ vào việc quan sát này, các nhà khoa học có thể hiểu rõ hơn về quá trình hình thành của nơi mà Trái Đất chúng ta đang tồn tại.

Những phát hiện này vừa được công bố trên tạp chí khoa học Nature.