Khản tiếng hay khàn tiếng là tình trạng thay đổi giọng nói thường gặp khi có vấn đề về khô hoặc ngứa rát họng. Đây cũng là một triệu chứng xuất phát từ các vấn đề liên quan đến dây thanh âm và có thể do viêm thanh quản. Nếu tình trạng khản tiếng kéo dài hơn 10 ngày, quan trọng là cần đến cơ sở y tế ngay lập tức, vì khản tiếng có thể là dấu hiệu của những vấn đề y học nghiêm trọng khác.

Khản tiếng thường xuất phát từ viêm nhiễm đường hô hấp trên, chủ yếu là do virus. Trong đó, viêm thanh quản là nguyên nhân gây khản tiếng phổ biến nhất. Viêm thanh quản là tình trạng thanh quản hoặc dây thanh âm bị viêm do nhiễm trùng, kích thích hoặc làm việc quá mức.

Viêm thanh quản cấp tính diễn ra trong khoảng 3 tuần, trong khi viêm thanh quản mạn tính kéo dài hơn 3 tuần. Có nhiều nguyên nhân gây viêm thanh quản: nhiễm virus; nhiễm vi khuẩn hoặc các yếu tố môi trường (khói thuốc, chất gây dị ứng, độ ẩm thấp...)

Một số nguyên nhân phổ biến gây khản tiếng hoặc làm tình trạng khản tiếng trở nên nặng hơn:

• Trào ngược dạ dày thực quản
• Hút thuốc lá
• Uống rượu hoặc đồ uống có chứa caffein
• La hét, hát kéo dài hoặc các nguyên nhân khác gây “quá tải” dây thanh âm
• Dị ứng
• Hít phải các chất độc hại
• Ho nặng và kéo dài

Những nguyên nhân ít gặp hơn gồm:

• Poly dây thanh âm
• Một số loại ung thư đầu mặt cổ: ung thư tuyến giáp, ung thư vùng hầu họng hoặc ung thư phổi

Những nguyên nhân cơ học có thể làm tổn thương vùng họng, ví dụ như đặt nội khí quản.

• Nam giới trong thời kỳ dậy thì (giọng trầm hơn)
• Suy giảm chức năng tuyến giáp
• Phình động mạch chủ ngực
• Các rối loạn thần kinh cơ làm suy giảm chức năng thanh quản

Khản tiếng nói chung không phải là tình trạng cần đến cấp cứu, tuy nhiên, có thể liên quan đến một số vấn đề nghiêm trọng.

Cần thăm bác sĩ ngay nếu tình trạng khản tiếng kéo dài hơn 1 tuần ở trẻ em và trên 10 ngày ở người lớn.

Cần thăm bác sĩ ngay nếu khản tiếng đi kèm với tình trạng chảy nước nhãi ở trẻ nhỏ hoặc gặp khó khăn khi thở hoặc nuốt.

• Nghỉ ngơi thanh quản và dây thanh âm trong vài ngày: giảm nói chuyện hoặc la hét. Tránh nói thì thầm vì có thể làm căng dây thanh âm nặng hơn.
• Uống nhiều nước hoặc trái cây có nước: giúp giảm triệu chứng và làm dịu họng.
• Không sử dụng đồ uống có cồn hay caffein: tránh làm khô họng và làm khàn tiếng nặng hơn.
• Sử dụng máy làm ẩm không khí.
• Tắm nước nóng.
• Hạn chế hoặc dừng hút thuốc lá vì hút thuốc gây khô và kích thích họng.
• Loại bỏ tác nhân gây dị ứng trong môi trường nếu có.
• Không sử dụng các thuốc xịt làm khô và kích thích mũi.

Thăm bác sĩ nếu các biện pháp trên không giảm triệu chứng khàn tiếng.

Thay đổi hành vi và môi trường có thể giúp bảo vệ dây thanh âm, thanh quản và ngăn chặn tình trạng khàn tiếng:

• Dừng hút thuốc và tránh hút thuốc thụ động: hít khói thuốc lá gây kích thích dây thanh âm và thanh quản, làm khô rát họng.
• Rửa tay thường xuyên: Khàn tiếng thường do nhiễm trùng đường hô hấp trên. Vệ sinh tay thường xuyên giúp giảm thiểu nguy cơ mắc các bệnh đường hô hấp trên.
• Uống ít nhất 8 cốc nước mỗi ngày để giữ họng không bị khô.
• Tránh la hét hoặc nói to trong thời gian dài.
• Hạn chế đồ uống có caffein và cồn.

Bài viết tham khảo nguồn: healthline.com