
Thông tin này vừa được UNEP và Chương trình Môi trường LHQ chia sẻ trong hội nghị quan trọng tại Barbados. Ước tính cho thấy tác động của kháng sinh sẽ gây ra sự suy giảm kinh tế đáng kể, đẩy hơn 24 triệu người vào cảnh nghèo đói vào năm 2030.
Kháng sinh, hay còn gọi là AMR, là hiện tượng khi vi khuẩn, virus và nấm phát triển khả năng chống lại các loại thuốc được tạo ra để tiêu diệt chúng. Tình trạng này đang ngày càng phổ biến và nguy cơ là trong vài thập kỷ tới, các loại thuốc hiện có có thể sẽ không còn hiệu quả đối với các dạng nhiễm trùng nhẹ.
Trên toàn thế giới vào năm 2019, có khoảng 5 triệu trường hợp tử vong liên quan đến kháng sinh. Dự kiến con số này sẽ tăng lên gấp đôi vào năm 2050. Việt Nam hiện đứng thứ 4 trong khu vực châu Á Thái Bình Dương về tỷ lệ kháng thuốc và là một trong những quốc gia có tỷ lệ cao nhất trên thế giới. Trong báo cáo năm 2020, có tới 88% dạng thuốc kháng sinh được bán tràn lan mà không cần kê đơn, con số này tăng lên đến 91% ở vùng nông thôn. Nhiều người nghĩ rằng kháng sinh là thuốc chữa bệnh. Tuy nhiên, chúng đã và đang được sử dụng rộng rãi, đặc biệt trong các dạng thuốc diệt côn trùng và các sản phẩm vệ sinh. Việc vi khuẩn và virus trở nên mạnh mẽ hơn thông qua việc tiếp xúc với các hoá chất này, tăng khả năng phát tán các gen chống thuốc.
Việc phát tán này giờ đây được xem là nguy cơ lớn hơn do biến đổi khí hậu, ô nhiễm, thay đổi mô hình thời tiết và sự gia tăng đô thị hóa ở nhiều nơi. Nhiệt độ nóng lên làm tăng cơ hội cho nhiều loại mầm bệnh phát triển, điều này đã được nhiều bài viết chia sẻ. Biến đổi khí hậu cũng tăng khả năng ngập lụt, là điều kiện lý tưởng cho các bệnh truyền nhiễm lan rộng, đặc biệt khi tất cả các nguyên nhân như nước, chất thải và các yếu tố khác hoà trộn vào nhau mà không được dọn dẹp kịp thời. Câu chuyện về các bệnh nấm cũng tương tự, khi nhiệt độ tăng lên, giả thuyết trước đây cho rằng nhiệt độ cơ thể con người ở mức 36.5 độ là không thể cho phép nấm phát triển thoải mái. Tuy nhiên, nghiên cứu mới chỉ ra rằng nấm bệnh có thể phát triển trong môi trường nhiệt độ như vậy, ngụ ý rằng con người có nguy cơ mắc các bệnh do nấm cao hơn.
Để giải quyết vấn đề này, LHQ đưa ra một chơi xổ số xuất, mặc dù không mới nhưng vẫn rất cần thiết. Đó là hạn chế việc sử dụng không đúng mục đích các loại thuốc kháng sinh hoặc kháng nấm. Đơn giản là những loại thuốc này không có hiệu quả đối với các bệnh do virus gây ra như cảm lạnh hoặc cúm, và việc sử dụng chúng cho các bệnh này là vô ích. Mỗi lần sử dụng có thể tăng nguy cơ kháng kháng sinh trong các lần sau, đặc biệt là ở những người đã sử dụng quá nhiều kháng sinh trước đó. Cải thiện sức khỏe thông qua cung cấp dinh dưỡng đầy đủ và việc vận động phù hợp cũng là một cách để làm cho cơ thể mạnh mẽ hơn. Ở mức độ lớn hơn, các nhóm nghiên cứu kêu gọi các chính phủ cần xác định và tập trung vào việc thiết lập các quy định hạn chế sử dụng kháng sinh trong nông nghiệp, cùng với các biện pháp giảm ô nhiễm môi trường.
Biết rằng công việc này rất mơ hồ và khó thay đổi ở mức độ cá nhân, nhưng nếu nhìn xa hơn, đây vẫn là nhiệm vụ cần thiết để tạo ra một tương lai tốt hơn cho những thế hệ sau này. Hiện nay, nhiều tổ chức đang nỗ lực đạt được mục tiêu One Health, tức là tác động từ mọi phía để cải thiện sức khỏe cho cả cộng đồng. Hy vọng rằng đây sẽ là cách để loài người đối phó với tình trạng kháng kháng sinh hiện tại. Mọi người có thể đọc báo cáo đầy đủ tại liên kết ở cuối bài.