Buzz
Mẹ tôi thì lúc nào cũng mắng tôi với những câu kiểu: "Ăn cơm đi mà bỏ cái điện thoại xuống", "Chơi điện thoại ít lại", "Xem điện thoại suốt ngày, rồi lại kêu đau đầu"...
Bạn bị đau đầu, mẹ lại bảo là do chơi điện thoại quá nhiều. Bạn bị đau tay, mẹ lại cho rằng đó là do chơi điện thoại quá lâu. Bạn đau bụng, mẹ cũng lại bảo là do điện thoại.
Xin lỗi bác sĩ Hippocrates, nhưng có vẻ như các bà mẹ ở Châu Á có vẻ nghĩ rằng: Điện thoại chính là nguyên nhân của mọi bệnh tật. Cứ như là trước khi có điện thoại thông minh thì con người chưa bao giờ bị bệnh vậy.
Tuy nhiên, cũng phải nhìn nhận lại, trong thời đại mà công nghệ phủ sóng khắp nơi, liệu việc sử dụng điện thoại có thực sự làm con người yếu đi không?
Hiện nay, các nghiên cứu khoa học đang dần chỉ ra rằng việc sử dụng thiết bị công nghệ có ảnh hưởng đến sức khỏe con người. Các vấn đề như căng thẳng mắt do nhìn màn hình quá lâu, rối loạn giấc ngủ vì ánh sáng xanh từ màn hình, hay thậm chí ảnh hưởng xấu đến tâm lý, đều đã được ghi nhận.
Tuy nhiên, để kết luận rằng "chơi điện thoại quá nhiều" là nguyên nhân chính khiến bạn bị ốm, thì câu trả lời không đơn giản như vậy. Bài viết này sẽ cùng bạn phân tích sự thật đằng sau lời nhắc nhở quen thuộc của mẹ, dựa trên các nghiên cứu khoa học uy tín.
Chúng ta sẽ cùng tìm hiểu các ảnh hưởng cụ thể của điện thoại đến sức khỏe cả về thể chất lẫn tinh thần, đồng thời phân biệt rõ những yếu tố thực sự có hại và những hiểu lầm phổ biến. Liệu mẹ bạn có thực sự đúng khi cho rằng điện thoại là thủ phạm, hay có những nguyên nhân sâu xa hơn đằng sau tình trạng sức khỏe của bạn? Hãy cùng khám phá nhé!
Cybersickness: Khi điện thoại thực sự khiến bạn cảm thấy "ốm"
Có bao giờ bạn nhìn vào màn hình điện thoại trong một thời gian dài, dù là chơi game, xem phim hay lướt mạng xã hội, rồi đột nhiên phải ngừng lại, dụi mắt, xoay cổ hay vặn tay cho đỡ mỏi? Và rồi cảm giác chóng mặt, buồn nôn bất ngờ ập đến?
Nếu bạn từng gặp phải tình huống này, có thể bạn đang gặp phải hiện tượng gọi là Cybersickness – hay còn gọi là "say sóng không gian ảo". Đây là một tình trạng xảy ra do sự mất cân bằng giữa các tín hiệu mà não nhận được từ các giác quan.
Khi bạn nhìn vào màn hình điện thoại để chơi game, xem video hay lướt mạng xã hội, mắt bạn liên tục nhận các tín hiệu về chuyển động ảo. Tuy nhiên, cơ thể bạn lại không di chuyển theo, tạo ra sự xung đột giữa các giác quan.
Kết quả là cơ thể bạn sẽ xuất hiện những triệu chứng giống như say tàu xe, bao gồm:
- Chóng mặt và buồn nôn: Là do sự không khớp giữa tín hiệu từ mắt và sự chuyển động của tai trong (cơ quan giữ thăng bằng của cơ thể).
- Mỏi mắt: Việc nhìn vào màn hình quá lâu sẽ gây căng thẳng cho mắt, dẫn đến đau đầu và làm giảm khả năng tập trung.
- Mất thăng bằng: Một số người thậm chí cảm thấy loạng choạng khi đứng lên sau khi đã nhìn chằm chằm vào màn hình trong một thời gian dài.
Một trong những nguyên nhân chính khiến chứng Cybersickness ngày càng phổ biến là việc sử dụng điện thoại thông minh ngày càng tăng. Các nền tảng như TikTok, YouTube, và các trò chơi di động không chỉ khiến người dùng dành nhiều thời gian hơn mà còn sử dụng những hiệu ứng hình ảnh phức tạp dễ gây cảm giác "say".
Ánh sáng xanh phát ra từ màn hình điện thoại cũng làm tình trạng này trở nên nghiêm trọng hơn. Nó không chỉ ảnh hưởng đến nhịp sinh học, gây mất ngủ, mà còn khiến mắt mệt mỏi nhanh hơn, từ đó làm tăng khả năng mắc Cybersickness nếu bạn tiếp tục sử dụng thiết bị.
Ngoài ra, bạn sẽ càng dễ bị Cybersickness nếu điện thoại của bạn gặp hiện tượng "lag", có các chuyển động giật, hoặc khi bạn xem video, chơi game với tốc độ khung hình thấp. Thời gian nhìn vào màn hình càng dài thì nguy cơ mắc chứng này càng cao.
Do đó, có thể nói mẹ bạn đúng một phần. Việc chơi điện thoại quá nhiều có thể khiến bạn gặp phải Cybersickness. Mặc dù hội chứng này không phải là bệnh nghiêm trọng, nhưng nếu gặp phải thường xuyên, nó có thể ảnh hưởng đến công việc, học tập và chất lượng cuộc sống của bạn.
Nhiều người cảm thấy mệt mỏi kéo dài, mất hứng thú, thậm chí gặp phải các vấn đề về tâm lý như lo âu hay trầm cảm nhẹ sau khi sử dụng thiết bị điện tử trong thời gian dài.
Hội chứng ống cổ tay, "Tech Neck"
Nếu bạn bị đau cổ, vai gáy hay đau tay, đừng vội than vãn với mẹ, vì một lần nữa, bà ấy có thể đã đúng: Chơi điện thoại nhiều thực sự có thể khiến bạn gặp phải tất cả những triệu chứng này.
Hãy bắt đầu với "Tech Neck", hay còn gọi là hội chứng "cổ công nghệ". Đây là hiện tượng khi chúng ta phải cúi gằm đầu xuống để sử dụng điện thoại, khiến cổ dần dần bị gù và dẫn đến những cơn đau nhức ở vùng cổ và vai.
Một nghiên cứu chỉ ra rằng khi bạn cúi đầu xuống 15 độ khi sử dụng điện thoại, áp lực lên cổ sẽ tăng thêm 4-5 kg. Nếu bạn cúi đầu 60 độ, cổ bạn sẽ phải chịu một lực tương đương 27 kg – tương đương với trọng lượng của một chiếc lốp xe ô tô cỡ nhỏ!
Vì thế, không có gì ngạc nhiên khi thế hệ của chúng ta ngày càng gặp phải các vấn đề về đau cổ vai gáy do sử dụng điện thoại. "Tech Neck" thường gây ra những cơn đau cổ, khiến việc xoay hoặc ngửa đầu trở nên khó khăn, và còn có thể gây đau đầu lan tỏa do chèn ép dây thần kinh.
Hơn nữa, tư thế sai khi sử dụng điện thoại cũng làm tăng nguy cơ thoái hóa đốt sống cổ và cột sống lưng, gây ra những cơn đau mạn tính. Bạn sẽ cảm thấy cơ thể cứng đờ, ê ẩm mỗi khi dùng điện thoại trong một tư thế không đúng.
Sau một thời gian, cơn đau bắt đầu lan xuống lưng dưới, đặc biệt là ở vùng thắt lưng. Việc duy trì tư thế "Tech Neck" có thể khiến cột sống bị cong không tự nhiên, tạo ra căng thẳng và làm giảm khả năng vận động linh hoạt của bạn.
Nếu duy trì thói quen này trong thời gian dài, nó có thể dẫn đến giảm mật độ xương, thoái hóa khớp và các vấn đề nghiêm trọng khác như đau thần kinh tọa.
Vấn đề không chỉ dừng lại ở đó. Khi tiếp tục sử dụng điện thoại trong thời gian dài, nó có thể gây ra một hội chứng khác kỳ lạ được gọi là "Hội chứng ống cổ tay" (Carpal Tunnel Syndrome).
Hội chứng này xảy ra khi dây thần kinh ở cổ tay bị chèn ép, dẫn đến cảm giác tê hoặc ngứa ran ở các ngón tay, đặc biệt là ngón cái, ngón trỏ và ngón giữa. Đau sẽ lan ra cánh tay, đặc biệt khi bạn cầm hoặc sử dụng điện thoại lâu.
Nếu kéo dài, hội chứng này có thể làm suy yếu bàn tay, khiến các thao tác cầm nắm trở nên khó khăn. Vì vậy, nếu bạn làm rơi đồ khi mẹ nhờ, có thể đó là dấu hiệu của hội chứng ống cổ tay. Và mẹ bạn lại sẽ nói: "Chơi điện thoại quá nhiều rồi!"
Điện thoại và bệnh truyền nhiễm
Đau đầu, cổ vai gáy, tay có thể liên quan đến việc sử dụng điện thoại, nhưng còn đau bụng thì sao? Liệu có mối liên hệ nào không?
Hóa ra, một lần nữa các bà mẹ Châu Á đã đúng. Việc chơi điện thoại thực sự có thể dẫn đến đau bụng. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng bề mặt điện thoại là nơi lý tưởng cho vi khuẩn và virus phát triển.
Một nghiên cứu ở Anh cho thấy, bề mặt điện thoại chứa vi khuẩn gấp 10 lần bệ toilet, bao gồm những loại vi khuẩn nguy hiểm như E. coli và Salmonella – hai tác nhân chính gây nhiễm trùng tiêu hóa và đau bụng.
Lý do rất đơn giản: điện thoại là vật dụng chúng ta sử dụng suốt ngày, mang theo khắp mọi nơi, từ nhà vệ sinh, quán ăn, phòng làm việc đến giường ngủ. Tuy nhiên, việc vệ sinh điện thoại lại thường bị bỏ qua. Khi tay chạm vào điện thoại rồi tiếp xúc với miệng, đồ ăn hoặc mặt, vi khuẩn có thể dễ dàng xâm nhập vào cơ thể, gây ra các bệnh tiêu hóa như đau bụng, tiêu chảy, hay ngộ độc thực phẩm.
Ngày nay, nhiều người có thói quen mang điện thoại vào nhà vệ sinh mà không nhận thức được rủi ro tiềm ẩn. Trong không gian ẩm ướt và kín như vậy, vi khuẩn và virus từ nước hoặc không khí (như Norovirus gây tiêu chảy và nôn mửa) có thể bám vào điện thoại. Khi bạn rời khỏi nhà vệ sinh, dù đã rửa tay, vi khuẩn vẫn có thể còn lại trên điện thoại, tạo ra nguồn lây nhiễm nguy hiểm.
Sau đó, bạn lại tiếp tục dùng điện thoại khi ăn, lướt mạng xã hội hoặc xem phim hoạt hình trong lúc ăn cơm. Điều này không chỉ làm giảm chất lượng bữa ăn mà còn làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn. Việc tay bạn liên tục chạm vào điện thoại và đồ ăn tạo cơ hội cho vi khuẩn xâm nhập vào cơ thể. Đặc biệt, vi khuẩn Staphylococcus aureus, thường xuất hiện trên da và bề mặt điện thoại, có thể gây ngộ độc thực phẩm khi xâm nhập vào thức ăn.
Vì vậy, khi mẹ bạn nói "Ăn cơm thì bỏ cái điện thoại xuống", đó thực sự là lời khuyên tốt cho sức khỏe. Bên cạnh đó, đừng quên rửa tay sau khi đi vệ sinh, trước khi ăn, và thậm chí sau khi sử dụng điện thoại vì nó là một ổ vi khuẩn chẳng khác gì toilet nhà bạn.
Vậy điện thoại di động có phải là nguồn gốc của mọi bệnh tật không? Câu trả lời là: Không! Nhưng sử dụng điện thoại quá nhiều có thể khiến bạn bị ốm không? Câu trả lời là: Có!
Từ Cybersickness, hội chứng ống cổ tay, Tech Neck đến các bệnh truyền nhiễm, điện thoại di động có thể gây hại cho sức khỏe của bạn nếu sử dụng quá nhiều. Mẹ bạn đã đúng phần nào đó.
Vậy lần sau, khi mẹ bạn "dặn dò" bạn rằng: "Chơi điện thoại ít thôi!", sao không thử tạm rời xa chiếc điện thoại, tắt màn hình một chút và dành thêm chút thời gian quan tâm đến mẹ của mình?
