Dennis Sager, một trong những trí tuệ toán học quan trọng, đã đóng góp vào việc đưa loài người lên Mặt Trăng.
Có một câu nói hóm hỉnh về khoa học tên lửa, nhưng thật sự, việc điều khiển tên lửa là một thách thức đích thực! Để mang phi hành gia lên không gian, mọi phép toán phải chính xác đến từng chi tiết: từ quỹ đạo của tên lửa, lực Newton cần thiết để vượt qua trọng lực của Trái Đất đến … trọng lượng của hành lý phi hành gia.
Hầu hết những phép toán phức tạp này được thực hiện tại Phòng Tính toán Thời gian Thực (RTCC), một không gian tính toán mạnh mẽ được IBM xây dựng. Tuy nhiên, chỉ có sức mạnh máy tính là chưa đủ, NASA đã cần đến sự kiểm soát của các chuyên gia toán học để đưa con người lên Mặt Trăng.
Ngoài RTCC, còn một địa điểm khác chứa sức mạnh tính toán, đó là Phòng Tính toán Phụ trợ Thời gian Thực (RTACF), nơi các chuyên gia toán học kiểm tra độ chính xác của các phép toán từ RTCC.
Trong RTACF, Dennis Sager, một trong những nhà toán học trẻ tuổi nhất, đã đóng góp lớn vào Dự án Gemini và các sứ mệnh Apollo đầu tiên.
Họ có khả năng vượt qua cả máy tính, sẵn lòng đối mặt với bất kỳ thách thức nào trong sứ mệnh vũ trụ phức tạp. RTCC chuẩn bị mọi kế hoạch và tính toán trước khi tàu cất cánh, còn RTACF kiểm soát sự kiện trực tiếp trong suốt chuyến bay để đáp ứng mọi tình huống linh hoạt.
“Chúng tôi có khả năng thay đổi thời gian thực ngay cả trong chuyến bay. Chúng tôi có thể làm những điều mà trước đó không ai nghĩ tới trước khi phi thuyền hành trình tới không gian,” cựu nhà toán học Dennis Sager chia sẻ.
Mặc dù biết rằng “Sức mạnh toán học không thể vượt qua sức mạnh của trời,” nhóm RTACF vẫn nỗ lực đối phó với những “bất ngờ” như gió bão ảnh hưởng đến lịch trình phóng tên lửa. Họ phải tính toán và dự đoán các đường bay tiềm ẩn của tên lửa, nhằm tránh các sự cố không mong muốn.

Vào năm 1969, Apollo 11 đã ghi dấu một trang sử vĩ đại của nhân loại.
Trong một tình huống như vậy, họ phải đối mặt với tàu du hành không người lái Luna 15 của Nga. Trong khi Apollo 11 lên đường tới Mặt Trăng, Nga cũng đưa ra nỗ lực với tàu Luna 15, muốn chiếm lợi thế trong cuộc đua lên Mặt Trăng.
“Họ đã dự định đặt chân lên Mặt Trăng, thu thập mẫu đá, sau đó quăng chúng về Trái Đất, từ đó tự tuyên bố họ là người đầu tiên đem đá Mặt Trăng trở lại và chiến thắng Mỹ,” Sager cho biết. “Họ sẽ đến trước Apollo 11 khoảng một hoặc hai ngày.”
Dù biết về dự án Luna 15, nhóm toán học tại RTACF không biết quỹ đạo của nó. “Chúng tôi phải tính toán quỹ đạo của [Luna 15] để Apollo 11 có thể tránh xa hoàn toàn,” Sager nói. Nhờ dữ liệu từ đài thiên văn Anh Quốc, họ đã làm được điều đó. Cuối cùng, Luna 15 đáp xuống Mặt Trăng ở một vị trí đủ xa, chỉ vài giờ trước khi Neil Armstrong và Buzz Aldrin bắt đầu hành trình trở về.
Tuy nhiên, sau sứ mệnh Apollo 11, thời đại đã thay đổi, công nghệ tiên tiến hơn. Các nhà khoa học đã tin tưởng vào máy tính hơn, khiến RTACF trở nên dư thừa. Khi sứ mệnh Apollo 12 diễn ra, NASA giảm đội ngũ nhân sự, chỉ còn hai thành viên trong đội RTACF là Al Divalerio và Dennis Sager.
Theo Sager, DiValerio, một người “ông già” đáng yêu, lúc đó chỉ mới 34 tuổi. Nhưng điều đáng buồn xảy ra khi Apollo 12 đang bay, DiValerio qua đời đột ngột vì cơn đau tim. Sager trở thành người duy nhất còn lại kiểm soát RTACF. Sager nhận ra mình sẽ trở thành người dư thừa trong ngành hàng không vũ trụ.

Đó là Tổ hợp Máy tính Thời gian Thực, nhưng nó cũng sớm trở nên không cần thiết khi NASA sở hữu các máy tính mạnh mẽ hơn.
Không lâu sau đó, Sager rời ngành để theo đuổi giấc mơ y học. “Vào thời điểm đó, một làn sóng buồn sau Apollo lan rộng khắp nước Mỹ. Một số lượng lớn chúng tôi rời khỏi kỹ thuật để theo đuổi y học. Và vậy, tôi quyết định trở thành bác sĩ,” ông chia sẻ.
Tuy nhiên, Sager không bao giờ từ bỏ ước mơ vũ trụ dễ dàng như vậy. Nhiều năm sau đó, ông lại một lần nữa nộp đơn trở thành phi hành gia. Mọi thứ trôi chảy cho đến khi vấn đề về thị lực khiến ông không thể tiếp tục. Mặc dù vậy, ông vẫn tự hào khi đã đóng góp vào sứ mệnh Apollo lịch sử.
“Làm việc với Apollo thực sự là một trải nghiệm đáng nhớ,” ông nói. “Tôi không phải là người đặc biệt nào cả. Họ có thể làm được mọi thứ mà không cần tới tôi. Tôi chỉ là một phần nhỏ trong sứ mệnh này, và tôi rất may mắn vì điều đó.”
Tham khảo Technology Review
