
Không chỉ là tên của một bài hát của Sơn Tùng MTP, “lạc trôi” còn là trạng thái tinh thần mà cả người thất nghiệp và người bận rộn thường phải đối mặt.

Trong thời kỳ kinh tế khó khăn, làn sóng sa thải vẫn chưa có dấu hiệu dừng lại. Lướt qua mạng xã hội hoặc các diễn đàn, không khó để bạn bắt gặp những bài viết chia sẻ về tình trạng mất phương hướng, sống không kiên định trong thời gian thất nghiệp.
Trái ngược hoàn toàn, bạn bận rộn đến nỗi lịch trình luôn đầy đặn, và luôn có cảm giác mỗi ngày đều bị người khác điều khiển. Bạn sống trong “chế độ tự động”, làm việc theo kiểu lập trình tự động mà không chú ý đến điều gì.
Nếu bạn gặp phải một trong hai tình trạng trên, bạn có thể đang trải qua giai đoạn “floating through life” (trôi nổi giữa cuộc đời). Dù biết rằng “cuộc đời chỉ đến một lần”, nhưng không phải lúc nào tình hình cũng như chúng ta mong muốn hoặc nằm trong tầm kiểm soát của chính mình.
Có những dấu hiệu cho thấy bạn đang “lạc trôi” giữa dòng đời?
“Floating through life” là tình trạng xảy ra khi bạn sống mà không có mục tiêu hay kế hoạch cụ thể. Bạn không biết phải làm gì, nên cuộc sống đẩy bạn từ công việc này sang công việc khác.
Theo chia sẻ của Jenna Thibault, chuyên viên cao cấp về thuế và quản lý nhân sự tại EnPro Industries, chúng ta có thể “lạc trôi” theo nhiều cách khác nhau. Một số biểu hiện phổ biến của tình trạng này bao gồm:
Thiếu mục tiêu cụ thể để phấn đấu
Điều này là dấu hiệu rõ nhất khi bạn đang thất nghiệp. Bạn không thấy được mục đích hay ý nghĩa trong các hoạt động hàng ngày, và cảm thấy buồn chán khi bắt đầu mỗi ngày vì không biết mình sẽ làm gì cho hết ngày.
Nếu bạn vẫn đang đi làm, bạn chỉ “vận hành” như một chiếc máy. Bạn không xác định được hướng đi mà bạn muốn phát triển, cũng như không tích cực xây dựng mối quan hệ trong công việc. Bạn muốn thoát ra khỏi tình trạng hiện tại nhưng lại không biết cách, và bạn cũng chưa sẵn lòng rời bỏ vùng an toàn để thử những điều mới.

Thực hiện những việc mà người khác nói bạn “nên làm”
Khá nhiều người tích cực tham gia đủ loại hoạt động trong thời gian thất nghiệp. Điều này tốt, nhưng quan trọng hơn là họ học được gì từ những hoạt động đó. Theo những chia sẻ trên diễn đàn Patient UK, có khá nhiều người tham gia chỉ vì nghe theo lời khuyên của người khác, hoặc chỉ để tránh cảm giác lãng phí thời gian.
Tình trạng tương tự xảy ra với một số người đi làm. To-do list của họ lúc nào cũng đầy công việc do người khác giao, và họ tiếp tục làm dù có thích hay không. Dần dần, họ trở nên thụ động, luôn cần người khác “cầm tay chỉ việc” trước những nhiệm vụ mới.
Thiếu sở thích, đam mê ngoài công việc
Đây là vấn đề đau đầu với cả người đi làm và người thất nghiệp. Khá nhiều người quá mải mê công việc hoặc quá mệt mỏi để phát triển sở thích khác ngoài công việc. Điều này dẫn đến lối sống “tự lái” và vô định. Và khi gặp vấn đề mất việc, họ dễ rơi vào khủng hoảng tinh thần.
Nguyên nhân gì khiến bạn “lạc trôi”?
Thất nghiệp: Với một số người, công việc không chỉ đơn thuần là nguồn thu nhập mà còn là một phần của danh tính. Nó mang lại cảm giác thuộc về, cảm giác đóng góp và có ý nghĩa trong cuộc sống, đặc biệt khi họ dành ít nhất 8 tiếng/ngày cho công việc đó.
Vì vậy khi mất việc, họ cũng mất một phần bản dạng của bản thân. Cảm giác bối rối, mất phương hướng không thể tránh khỏi, khi họ không biết phải đặt mục tiêu cho điều gì khác ngoài công việc đã từng có.
Bị quá tải: Ngược lại với thất nghiệp, một số người lại bị áp đặt quá nhiều việc dẫn đến kiệt sức. Họ luôn bị deadline áp đặt, không còn thời gian riêng để nghỉ ngơi và phát triển các đam mê khác. Điều này khiến họ chỉ sống theo dòng đời cuốn trôi, đến đâu thì đến mà không thể kiểm soát cuộc sống.
Các biến cố: Chia tay, ly hôn hoặc mất người thân đều có thể làm bạn cảm thấy lạc lõng tạm thời. Tương tự như thất nghiệp, việc mất đi một người quan trọng trong cuộc sống sẽ khiến bạn cảm thấy như mất một phần bản thân. Ví dụ, sau khi chia tay, bạn không biết phải làm gì khi không còn có người kia bên cạnh.
Khủng hoảng nửa đường đời (quarterlife crisis): Đây là tình trạng nhiều người gặp phải, đặc biệt là khi họ mới ra trường và chưa xác định được hướng đi của mình. Theo cố vấn nghề nghiệp Josh Spector, vì chưa có nhiều kinh nghiệm sống, việc bạn cảm thấy lạc lõng khi đứng giữa nhiều lựa chọn khác nhau trong cuộc sống là điều hoàn toàn dễ hiểu.
Liệu “lạc trôi” có phải là bất ổn?
“Lạc trôi” thường gây ra cảm giác không thoải mái, thậm chí có thể dẫn tới khủng hoảng. Bởi bản chất của cảm giác không thoải mái này là sự sợ hãi với những điều mà mình chưa biết, với những gì có thể xảy ra tiếp theo trong cuộc sống. Tuy nhiên, có những thời điểm bạn nên để nó tồn tại, thay vì cố gắng kiểm soát để tìm một mục tiêu sống rõ ràng hơn.
Khi bạn thất nghiệp, lạc trôi giúp não bộ được nghỉ ngơi sau thời gian dài chỉ tập trung vào công việc và quá trình tìm việc. Bạn phải lạc mất mới tìm được hướng đi đúng, vì vậy đừng quá lo lắng về việc mất phương hướng, hãy thử và sai cho đến khi tìm ra công việc phù hợp.
Khi bạn chia tay hoặc mất đi người thân. Bạn cần thời gian để rời xa phiên bản cũ của bản thân mà từng gắn liền với người đó, trước khi bắt đầu lại với những mục tiêu mới.
Khi bạn ở tuổi đầu 20, vừa ra khỏi khuôn viên an toàn của trường học mà chưa biết phải làm gì với cuộc đời. Điều này hoàn toàn bình thường, hãy sống bình tĩnh tiếp tục, đừng so sánh cuộc sống của mình với người khác.
Tuy nhiên nếu bạn cảm thấy lạc trôi vì quá nhiều việc, hãy xem xét tạm ngưng hoặc giảm bớt khối lượng công việc. Điều này giúp bạn có thời gian để đánh giá lại tình hình và chọn ra những mục tiêu quan trọng nhất để tập trung vào. Đồng thời, hãy học cách từ chối những việc bạn cảm thấy không có đủ thời gian hoặc năng lượng để thực hiện.

Đây là bước quan trọng để bạn lấy lại sự kiểm soát trong cuộc sống của mình, từ đó bạn có thể tự chủ hơn trong việc xác định hướng đi tiếp theo để không còn bị “lạc trôi” nữa. Trong quá trình này, hãy chia sẻ cùng người thân, bạn bè hoặc một người cố vấn phù hợp để nhận được sự giúp đỡ và đồng thời có thêm cái nhìn sâu sắc hơn về bản thân.
