Được soạn bởi Chuyên gia Tâm lý ThS.BS Nguyễn Thành Long - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Mytour Times City.

Không phải mọi đứa trẻ yêu thích chơi điện tử đều bị coi là nghiện game. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã định rõ nghiện game là tình trạng rối loạn tâm thần, thuộc nhóm rối loạn do hành vi có đặc điểm nghiện ngập.

Trẻ được xem là nghiện game nếu trong thời gian dài (ít nhất 12 tháng) có biểu hiện mất kiểm soát khi chơi game. Họ dành quá nhiều thời gian chơi game, làm xa lạ với công việc hàng ngày và mối quan hệ xã hội. Hành vi chơi game không kiểm soát, tổn thương sức khỏe mặc dù đã nhận ra hậu quả.

Nghiện game là một bệnh tật. WHO phân loại những người chơi game quá mức là đối tượng bệnh tâm thần với những biểu hiện sau:

• Mất kiểm soát khi chơi game (quyết định chơi, thời gian, tần suất, cường độ, thời điểm dừng,...).
• Ưu tiên chơi game hơn các hoạt động cuộc sống khác và hoạt động hàng ngày.
• Tăng cường thời gian chơi, bất chấp những hậu quả tiêu cực.

Chơi game tác động mạnh đến cuộc sống của trẻ. WHO chỉ ra rằng nghiện game ảnh hưởng tiêu cực đến cuộc sống cá nhân. Với trẻ đang phát triển, việc game chi phối cuộc sống là rất đe dọa. Chúng dành thời gian cho game, làm giảm sự quan tâm đến học tập, sức khỏe, và thế giới xung quanh. Nhiều trẻ nghiện game có thể trở nên quá mức bạo lực và hung hăng.

Nếu việc chơi game ảnh hưởng đến học tập, công việc, sức khỏe hoặc sự hòa nhập xã hội, thì trẻ cần sự giúp đỡ.

Để xác định liệu trẻ có cần sự giúp đỡ từ chuyên gia y tế hay không, cha mẹ có thể trả lời những câu hỏi sau:

• Trẻ có cảm thấy cần giảm thời gian chơi game không?
• Trẻ có cảm thấy khó chịu khi bị người khác chỉ trích về việc chơi game?
• Trẻ có bao giờ cảm thấy tồi tệ hay có tội lỗi với việc chơi game?
• Game có phải là thứ đầu tiên mà trẻ nghĩ đến khi thức dậy vào buổi sáng không?
• Có sự thay đổi tiêu cực về tâm trạng từ khi bắt đầu thói quen này không?
• Giảm mối quan hệ xã hội – mất liên lạc với bạn bè, gia đình không?

Hiểu rõ về sự say mê game sẽ giúp xác định và đối phó với vấn đề, đặc biệt là đối với phụ huynh muốn biết liệu con mình có bị say mê game hay không?

Thường cha mẹ lo lắng rằng “mọi trò chơi chơi xổ sốu xấu xa và ảnh hưởng không tốt”. Tuy nhiên, điều này không phải luôn là đúng. Chơi game có thể mang lại nhiều lợi ích, tăng cường sự phối hợp tay - mắt, kỹ năng giải quyết vấn đề và kết nối giữa mọi người. Thậm chí có những trò chơi hỗ trợ cho một số vấn đề sức khỏe.

Quan trọng nhất là giúp trẻ nhận ra tác động tiêu cực của việc say mê game và giúp họ điều chỉnh hành vi ngay từ khi phát hiện dấu hiệu ham chơi game.

Quan sát hành vi hàng ngày của trẻ và quan tâm đúng lúc là rất quan trọng. Trong cuộc sống hiện đại, nhiều cha mẹ có thể bận rộn và không nhận ra rằng sự thiếu quan tâm có thể khiến trẻ dễ dàng rơi vào trò chơi. Hoặc khi trẻ bắt đầu có dấu hiệu say mê game, họ không nhận được sự giúp đỡ kịp thời.

Say mê game là một vấn đề sức khỏe, nhưng giáo dục tâm lý và hành vi cho trẻ không hề dễ dàng. Do đó, cha mẹ có thể nhờ đến sự giúp đỡ của các chuyên gia tâm lý giàu kinh nghiệm để đánh giá và cải thiện tình trạng của trẻ.