Buzz
Sự Phát Triển Mạnh Mẽ Của Trí Tuệ Nhân Tạo Trong Ngành Nghề Nhiếp Ảnh Đang Gây Ra Nhiều Tranh Cãi, Khi Một Số Nhiếp Ảnh Gia Đặt Ra Câu Hỏi: Liệu Chúng Ta Nên Chấp Nhận Những Bộ Ảnh Được Tạo Ra Bởi Trí Tuệ Nhân Tạo Là Một Tác Phẩm Nhiếp Ảnh, Và Những Người Đưa Ra Lệnh Cho AI Thực Hiện Có Phải Là Nghệ Sĩ?
Vào Tháng 2/2023, Cộng Đồng Nhiếp Ảnh Thế Giới Sôi Động Trước Thông Tin Về Jos Avery - Một 'Nhiếp Ảnh Gia' Nổi Tiếng Với Gần 30.000 Người Theo Dõi Trên Instagram - Thú Nhận Rằng, Những Tác Phẩm Chụp Chân Dung Của Mình Thực Ra Được Tạo Ra Bởi Trí Tuệ Nhân Tạo (AI).
'Tài Khoản Instagram Của Tôi Đã Tăng Vọt Lên Gần 12 Nghìn Người Theo Dõi Kể Từ Tháng 10, Nhiều Hơn Tôi Mong Đợi', Jos Avery Thú Nhận.
'Bởi Vì Đó Là Nơi Tôi Đăng Những Bức Chân Dung Do AI Tạo Ra Và Do Con Người Hoàn Thiện. Có Lẽ Hơn 95% Người Theo Dõi Không Nhận Ra Đây Là Ảnh Do AI Thực Hiện. Tôi Muốn Tự Mình Làm Rõ Điều Này.'
Theo Đó, Jos Avery Đã Đăng Những 'Bức Ảnh' Ấn Tượng Của Mình Từ Tháng 10 Năm Trước, Lừa Dối Những Người Theo Dõi Rằng Rằng Chúng Là Những Bức Chân Dung Chân Thực — Thậm Chí Còn Mô Tả Cả Thiết Bị Máy Ảnh Mà 'Nhiếp Ảnh Gia' Này Sử Dụng (Một Chiếc Nikon D810 Với Ống Kính 24-70mm).
Hóa Ra, 180 Bức Ảnh Của Jos Avery Đăng Tải Trên Instagram Đã Được Chọn Lọc Từ 14.000 Bức Ảnh, Vốn Được Tạo Ra Bởi MidJourney - Một Công Cụ Tổng Hợp Hình Ảnh Được Hỗ Trợ Bởi AI Khá Phổ Biến.
'Tôi Tạo Ra Tới 85 Bức Ảnh Để Lọc Ra Một Tấm Ảnh Có Thể Sử Dụng Được, Và Vứt Bỏ Toàn Bộ Những Tấm Không Đạt Chuẩn', Jos Avery Thừa Nhận.
Sau Khi Chọn Ra Bức Ảnh Ưng Ý, Avery Chỉnh Sửa Lại Một Lần Nữa Bằng Phần Mềm Adobe Lightroom Và Photoshop, Trước Khi Đăng Tải Lên Trang Instagram Của Mình. Avery Nhấn Mạnh, Mặc Dù Những Hình Ảnh Này Không Phải Là Ảnh Thực, Nhưng Chúng Vẫn Đòi Hỏi Rất Nhiều Tính Nghệ Thuật Và Chỉnh Sửa Từ Phía Anh Để Được Coi Là Ảnh Chân Thực.
Công Đoạn Này Khiến Jos Avery, Vốn Trước Đó Còn Không Có Tên Tuổi Trong Lĩnh Vực Nhiếp Ảnh, Cảm Giác Như Mình Là Một Người 'Nghệ Sĩ' Trong Lĩnh Vực Nhiếp Ảnh.
'Phải Tốn Rất Nhiều Nỗ Lực Để Tạo Thứ Gì Đó Trông Giống Như Được Chụp Bởi Một Nhiếp Ảnh Gia Con Người Từ Các Tấm Ảnh Do AI Tạo Ra. Quá Trình Sáng Tạo Vẫn Phụ Thuộc Rất Nhiều Vào Tay Người Nghệ Sĩ Hoặc Nhiếp Ảnh Gia, Chứ Không Phải Máy Tính.', Jos Avery Chia Sẻ Với Trang Ars Technica.
Vốn Từng Có Rất Nhiều Hoài Nghi Ban Đầu Về AI, Avery Dường Như Đã Thay Đổi Quan Điểm Về Loại Hình Nghệ Thuật Mới Mẻ Này.
'Thành Thật Mà Nói, Tôi Cảm Thấy Rất Mâu Thuẫn,' Avery Thừa Nhận. 'Mục Đích Ban Đầu Của Tôi Là Đánh Lừa Mọi Người Để Giới Thiệu AI Và Sau Đó Viết Một Bài Báo Về Nó. Nhưng Bây Giờ Nó Đã Trở Thành Một Lối Thoát Nghệ Thuật. Quan Điểm Của Tôi Đã Thay Đổi.'
Trên Thực Tế, Những 'Nghệ Sĩ' Như Jos Avery Không Còn Hiếm Gặp. Họ Được Gọi Là 'Synthographer', Vốn Kết Hợp Giữa Từ Tổng Hợp (Synthesis) Và Nhiếp Ảnh Gia (Photographer), Mô Tả Về Những Người Sử Dụng Các Trình Tạo Hình Ảnh AI Để Tạo Ra Các Phương Tiện Kỹ Thuật Số. Họ Hoạt Động Trong Một Lĩnh Vực Được Gọi Là Synthography, Tức Phương Pháp Tạo Phương Tiện Kỹ Thuật Số Tổng Hợp Bằng Cách Sử Dụng Máy Học.
Khác với các nhiếp ảnh gia truyền thống, quan trọng không chỉ là góc chụp và ánh sáng, synthographer tập trung vào việc tạo lời nhắc hoặc từ khóa chuẩn xác và hình dung cho bức ảnh của mình. Để có bức ảnh đẹp, synthographer cần thời gian và kiên nhẫn để thử nghiệm với các lời nhắc khác nhau.
Sân chơi của synthographer khác biệt với nhiếp ảnh gia truyền thống. Thay vì tìm kiếm bối cảnh và đối tượng phù hợp, họ tập trung vào các công cụ tạo hình ảnh từ văn bản như MidJourney, Stable Diffusion và DALL-E.
Các công cụ AI như MidJourney được đào tạo từ hàng nghìn tác phẩm của họa sĩ nổi tiếng, giúp tạo ra các phong cách nghệ thuật riêng biệt.
Các công cụ AI này phân tích thông tin đầu vào từ người dùng để tạo ra hình ảnh dựa trên mô tả văn bản.
Những hình ảnh từ MidJourney đã gây chú ý với tính nghệ thuật cao và khả năng phối màu đẹp mắt, thậm chí được so sánh với tác phẩm của họa sĩ thực thụ.
Sự xuất hiện của synthographer gây tranh cãi về liệu ảnh AI có được coi là tác phẩm nhiếp ảnh và synthographer có thể coi là nhiếp ảnh gia.
Một số nhiếp ảnh gia truyền thống phản đối synthographer như Jos Avery tự xưng là nghệ sĩ hoặc nhiếp ảnh gia.
Theo blog về nhiếp ảnh The Phoblographer, một bức ảnh phải được tạo ra bởi máy ảnh. Dù là bằng máy ảnh cũ hay iPhone mới nhất, chúng đều phải tiếp xúc với ánh sáng để được tạo ra. Những bức tranh siêu thực hoặc 'ảnh do AI tạo ra' không được coi là nhiếp ảnh.
Theo quan điểm của The Phoblographer, 'Hình ảnh do AI tạo ra không xứng đáng gọi là ảnh'. Các bức ảnh này được tạo ra bằng thuật toán và không phải là do con người bấm nút chụp ảnh.
Nhiếp ảnh gia Dirk Kultus phản đối quan điểm của các synthographer như Jos Avery về việc coi họ là nghệ sĩ ảnh. Theo ông, các công cụ AI chỉ sửa đổi và tạo ra ảnh dựa trên dữ liệu có sẵn, không phải do con người tạo ra.
Dirk Kultus chia sẻ rằng các công cụ AI chỉ dựa vào thuật toán và dữ liệu có sẵn để tạo ra ảnh, người dùng không có ảnh hưởng lớn đến sản phẩm cuối cùng.
Một số nhiếp ảnh gia cho rằng AI là một 'cánh tay nối dài', giúp họ dễ dàng tạo ra tác phẩm hơn. Đồng thời, AI cũng giúp các nhiếp ảnh gia mới dễ dàng tiếp cận và sáng tạo hơn.
Nhiếp ảnh gia Vũ Mạnh Tuấn nhận xét rằng AI giúp những người mới trong việc chỉnh sửa ảnh một cách nhanh chóng và chuẩn xác hơn, giúp họ có nhiều thời gian hơn để sáng tạo.
Trước các tranh cãi về synthographer, nhiếp ảnh gia này cho rằng những người tạo ra ảnh bằng AI cũng có thể được coi là nghệ sĩ.
'Những bức ảnh này hoàn hảo, nhưng thực tế, sự hoàn hảo phụ thuộc vào người điều khiển AI. Những người này cũng là những nghệ sĩ xuất sắc và mỗi bức ảnh mang phong cách riêng của họ', ông Tuấn nhận định.
Nhiếp ảnh gia Chu Việt Hà cho rằng AI sẽ hỗ trợ rất nhiều trong việc hiện thực hóa ý tưởng của các nhiếp ảnh gia.
'Nếu nhiếp ảnh gia biết cách sử dụng sản phẩm của AI để thực hiện ý tưởng hoặc hiện thực hóa các khung cảnh khó thực hiện, đó là điều tuyệt vời. AI có thể giúp nhiếp ảnh gia giải tỏa và sáng tạo nhiều hơn', nhiếp ảnh gia Chu Việt Hà nói.
Tuy nhiên, anh nhiếp ảnh gia này cảnh báo rằng việc lạm dụng AI và không sử dụng nó để sáng tạo mới là điều không đáng khích lệ.
Trước câu hỏi về AI có thể thay thế con người trong nhiếp ảnh, nhiều nhiếp ảnh gia tại Việt Nam cho rằng tác phẩm AI vẫn thiếu đi cảm xúc so với tác phẩm của con người.
Nhiếp ảnh gia Chu Việt Hà nhận xét rằng sự 'không hoàn hảo' của con người là điều quan trọng, khiến cho các tác phẩm trở nên đầy cảm xúc hơn so với các tác phẩm AI.
'Nhiếp ảnh giá trị là ghi lại những khoảnh khắc, tình cảm của con người. AI có thể hỗ trợ, nhưng không thể thay thế hoàn toàn nhiếp ảnh', nhiếp ảnh gia Vũ Mạnh Tuấn kết luận.
