Hãy nhớ rằng đây không phải là một cuộc thử nghiệm đơn thuần cho vui đâu!
Mới đây, các nhà khoa học đã phát hiện ra một đặc điểm đặc biệt của loài sống đơn bào này: chúng là hậu duệ của các dạng sống đầu tiên trên Trái Đất nhưng lại có khả năng sống trên bề mặt thiên thạch. Điều đáng chú ý là chúng có khả năng tự tạo ra môi trường sống và tổng hợp chất dinh dưỡng trên thiên thạch. Kết quả mới đây của thí nghiệm đã được công bố trên tạp chí Nature, mở ra tri thức mới về khả năng xuất hiện sự sống trên các hành tinh khác.
'Quá trình tổng hợp chất trên thiên thạch thật sự là điều bí ẩn và hấp dẫn, đó là cách một mảnh đất có thể biến thành nguồn năng lượng sinh học cung cấp cho một sinh vật,' Tetyana Milojevic, tác giả chính của nghiên cứu, nhấn mạnh. 'Việc khám phá ra quá trình này thật sự tuyệt vời.'

Cuộc sống trên một hòn thiên thạch không hề dễ dàng, nhưng cũng chỉ là một trong số nhiều môi trường khắc nghiệt mà Metallosphaera sedula có thể tồn tại. Loài vi khuẩn này được phát hiện lần đầu tiên tại một khu vực núi lửa ở Ý vào năm 1989, và được xem là một trong những sinh vật kiên cường nhất, thích ứng với môi trường khắc nghiệt.
Các sinh vật giống như Metallosphaera sedula là cẩm nang quý giá cho sự hiểu biết về lịch sử của Trái Đất và khả năng sống trong môi trường khắc nghiệt. Trên lý thuyết, có vô số môi trường như vậy trong vũ trụ rộng lớn.
Khi giáo sư Milojevic quyết định trồng Metallosphaera sedula trên thiên thạch, điều đó không đem lại nguy hiểm gì vì loại vi khuẩn này không gây bệnh và thiên thạch không thiếu. Mục đích của cô là để quan sát phản ứng của chúng. Metallosphaera sedula không chỉ thích thú với môi trường khô cằn mà còn có dấu hiệu muốn trở lại sống trên đó.
“Chúng tôi quan sát thấy chúng thích thú trong môi trường mới,” giáo sư nói. “Các nghiên cứu sinh ngay lập tức nhận ra rằng các tế bào này tràn đầy sức sống, dường như chúng đang nhảy múa trên viên đá không gian này.”

Việc M. sedula sống tốt cũng là một điều bất ngờ, vì loài sinh vật này được biết đến là khó tính và chỉ thích sống trong môi trường khắc nghiệt. Nhiều vi khuẩn hiện đại thích nghi tốt với môi trường phòng thí nghiệm, nhưng việc nuôi M. sedula thì không dễ dàng. Sinh vật thuộc Vực Vi khuẩn cổ này mất nhiều ngày để nhân đôi, trong khi vi khuẩn E. coli chỉ mất 20 phút. Để nuôi M. sedula, các nhà nghiên cứu còn phải bọc nó bằng carbon dioxide.
“Cứ như việc chăm sóc trẻ em trong phòng thí nghiệm,” giáo sư Milojevic nói.
Sử dụng kỹ thuật hiển vi electron, nhóm nghiên cứu đã xác nhận được sự tồn tại và vị trí chính xác của các kim loại có thể chiết xuất từ viên thiên thạch bởi M. sedula. Họ cũng phát hiện ra các dấu vết hóa học của sự trao đổi chất trong các cụm vi sinh vật đã chết gần như hoàn toàn.
Chúng ta có thể biến khả năng đo đạc các dấu vết hóa học ngay cả sau khi sinh vật đã chết thành một công cụ hiệu quả để tìm kiếm sự sống ngoài hành tinh. Tuy nhiên, khoa học hiện đại vẫn chưa đủ để xác định loài sinh vật chỉ dựa trên các dấu vết hóa học chúng để lại trong quá trình trao đổi chất với môi trường. Cần thêm nhiều thí nghiệm khác để xác định thời gian tồn tại của những dấu vết này, đặc biệt là khi nghiên cứu đến môi trường vũ trụ.
Giáo sư Milojevic cho biết rằng dạng sống này còn mang theo khả năng “khai thác sinh học”, tức là trích xuất khoáng từ thiên thạch. Có thể trong tương lai, con người sẽ nuôi M. sedula trên tàu vũ trụ, nhằm khai thác khả năng bất ngờ của vi khuẩn đơn bào này?
“Chúng tôi sẽ nghiên cứu sâu hơn về nguồn gốc và tiềm năng của khả năng này, và xem nó có thể mang lại những lợi ích gì. Đây là lý do tại sao Vực Vi khuẩn cổ có thể mang lại nhiều lợi ích cho con người,” cô tổng kết.
Tham khảo trên Vice
