Khoa học tiết lộ phương pháp giảm cân mới: Viên nang rung để làm cho dạ dày cảm thấy no

Béo phì đang là một vấn đề phổ biến ở nhiều quốc gia phát triển và đang phát triển, vì vậy giới y học và dinh dưỡng học đang nỗ lực tìm kiếm các phương pháp giảm cân hiệu quả, từ việc sử dụng thuốc, phẫu thuật cắt dạ dày đến các chế độ ăn kiêng nghiêm ngặt.

Gần đây, các nhà khoa học đã giới thiệu một phương pháp giảm cân nhẹ nhàng hơn nhiều và không tốn kém: đó là viên nang có thể rung nhẹ, kích thích các dây thần kinh trong dạ dày để lừa não rằng bạn đã no.

Trong một báo cáo được công bố trên Science Advances, các nhà nghiên cứu khẳng định rằng viên nang rung đã khiến các con lợn tham gia vào thí nghiệm ăn ít hơn mà không gây ra phản ứng phụ đáng kể. Từ thành công này, nhóm nghiên cứu đang nghiên cứu cách phát triển một phương pháp giảm cân tương tự trên con người.

'Đây là một phương pháp đáng tin cậy và tài tình', nhà nghiên cứu thần kinh học Guillaume de Lartigue của Trung tâm Hóa giác Monell, một người không tham gia vào nghiên cứu, nhận xét. Dựa trên kiến thức chuyên môn của mình, ông khẳng định rằng dữ liệu rất thuyết phục.

Tuy nhiên, một số chuyên gia khác đặt câu hỏi về khả năng biến viên nang thành một phương pháp giảm cân thực tế.

Khi ăn, dạ dày sẽ căng ra, kích thích các dây thần kinh trong thành dạ dày gửi thông tin lên não. Tín hiệu này khiến chúng ta cảm thấy no, kết hợp với khả năng tự kiểm soát và nhận biết về việc thừa cân, làm cho chúng ta dừng ăn.

Các nhà nghiên cứu đang nỗ lực tạo ra các phương pháp điều trị béo phì dựa trên hiệu ứng kích thích dạ dày, đã thử nghiệm việc đặt bóng nước vào bụng để tạo cảm giác no. Một thiết bị được cấy vào kích thích dây thần kinh vagus (hay còn gọi là thần kinh phế vị), truyền tín hiệu từ dạ dày lên não.

Tuy nhiên, các biện pháp này có thể trở nên không hiệu quả theo thời gian do dạ dày trở nên quen với việc căng ra liên tục, thậm chí có nguy cơ tử vong. Phương pháp kích thích dây thần kinh cũng đòi hỏi phẫu thuật, nhưng không mang lại hiệu quả lớn trong việc giảm cân.

Trong một nghiên cứu mới, một nhóm do kỹ sư sinh học Shriya Srinivasan của Đại học Harvard và bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa kiêm kỹ sư sinh học Giovanni Traverso của Viện Công nghệ Massachusetts dẫn đầu, đã phát triển một giải pháp thay thế: một viên nang kích thước 31×10 milimet chứa một động cơ nhỏ và pin.

Trong viên nang còn có một công tắc gel ngăn động cơ vận hành, nhưng gel tan ra nhanh chóng khi tiếp xúc với dịch dạ dày, cho phép động cơ bắt đầu hoạt động. Viên nang rung trong khoảng 38 phút, tương đương với thời gian nó sẽ ở trong dạ dày. Các nhà nghiên cứu cho rằng những rung động này sẽ kích thích dây thần kinh và gửi tín hiệu no lên não.

Để kiểm chứng, nhóm nghiên cứu đã thực hiện thí nghiệm đưa viên nang vào dạ dày của những con lợn con có kích thước và trọng lượng tương đương một người trưởng thành.

Khi đo hoạt động điện của một phần dây thần kinh lang thang, các nhà khoa học phát hiện rằng những rung động của viên nang tạo ra tín hiệu giống như khi làm giãn dạ dày của động vật bằng không khí, cho thấy viên nang kích thích các đầu cuối thần kinh của cơ quan này.

Srinivasan, Traverso và đồng nghiệp xác định rằng viên nang gây ra thay đổi về hormone trong lợn, giống như khi lợn ăn xong một bữa ăn. Phản ứng này bao gồm tăng insulin và giảm hormone ghrelin kích thích cảm giác đói. Tiếp tục theo dõi, họ nhận thấy lợn ăn ít hơn khoảng 40% so với nhóm đối chứng không nhận viên nang.

So với nhóm đối chứng, lợn có viên nang ít vận động sau khi ăn. 'Giống như trạng thái trì trệ sau ăn vậy', Srinivasan nói. Ngoài ra, bà nhận định các con vật có biểu hiện bình thường, không có dấu hiệu khó chịu với viên nang. Các nhà nghiên cứu đã kiểm tra các tác dụng phụ khác có thể xảy ra, như viêm niêm mạc dạ dày, tiêu chảy và nôn mửa, nhưng không phát hiện ra điều gì.

Trong hầu hết các thí nghiệm, viên nang được thả vào dạ dày của động vật. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, viên nang di chuyển dọc theo hệ tiêu hóa của con lợn và được bài tiết sau khoảng 4 ngày.

Tom Hildebrandt, một nhà tâm lý học lâm sàng tại Trường Dược Icahn thuộc Mount Sinai, nói rằng anh 'hy vọng nhưng cũng đầy hoài nghi' về phương pháp này.

Viên nang tương tự đã được sử dụng cho việc chẩn đoán bệnh, và ông cho biết viên nang có thể 'ít rủi ro'. Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu cần giải quyết một số vấn đề trước khi sử dụng viên nang làm phương pháp giảm cân hữu ích.

Ví dụ, không ai biết một viên nang rung sẽ tạo ra cảm giác như thế nào trong dạ dày của một người, khi mà 'một con lợn không thể diễn đạt được cảm xúc của nó'. Hơn nữa, các đầu thần kinh dạ dày ở bệnh nhân béo phì có thể trở nên ít nhạy cảm với sự căng ra, khiến phương pháp sử dụng viên nang rung giảm cân trở nên không hiệu quả.

Theo Allan Geliebter, một nhà tâm lý học cũng làm việc tại Mount Sinai và nghiên cứu về béo phì, kích thước của các viên nang là rào cản lớn nhất. Ông cho rằng những viên nang này lớn bằng những viên thuốc viên dạng nén lớn. Để kiểm soát cơn đói, mỗi ngày các bệnh nhân có thể phải nuốt tới hai viên thuốc dạ dày này.

Geliebter cho biết không ai muốn thử phương pháp giảm cân mới này. Phương pháp này 'có thể được phát triển và trở thành một liệu pháp khả thi. Nhưng chưa phải lúc', ông nói.

Cũng có những người lạc quan nghĩ rằng liệu pháp này có thể được triển khai với giá rẻ, khi thuốc giảm cân đắt đỏ và dễ gây ra tác dụng phụ. Nhà nghiên cứu Guillaume de Lartigue cho rằng nó sẽ hấp dẫn không ít người mắc chứng béo phì.

Traverso và Srinivasan cam kết sẽ điều chỉnh viên nang và nghiên cứu sâu hơn về tác động của nó đối với cơ thể. Hiện nhóm chưa thể chứng minh rằng viên nang rung giúp lợn giảm cân, vì đối tượng nghiên cứu vẫn đang trong tuổi phát triển.

Để giải quyết vấn đề này, các nhà nghiên cứu muốn thử nghiệm viên nang trên chó, loài vật có cấu trúc dạ dày giống với con người hơn. Nếu họ tìm được nguồn tài trợ cho nghiên cứu này, Traverso nói, 'chúng tôi có thể thử nghiệm trên người trong 2 đến 3 năm tới.'