Buzz
Phát hiện mới này khiến các nhà khoa học phấn khích như trẻ con được tặng đồ chơi mới.
Bão mạnh có thể gây ra sự tàn phá kinh khủng, và khi đủ mạnh, nó còn có thể làm rung chuyển đáy biển. Khi khám phá ra hiện tượng này, các nhà khoa học đã đặt cho nó cái tên 'bão động'. Trong nhiều năm qua, mặc dù các nhà khoa học đã ghi nhận các rung động nhỏ do bão gây ra, cũng như hoạt động địa chấn nhỏ khi sóng biển do gió bão đập vào bờ, nhưng 'bão động' là một khái niệm hoàn toàn mới.
“Các rung động từ hoạt động địa chấn nhỏ liên tục xuất hiện, do tác động của gió và sóng lên lòng biển,” Wendy Bohon, một nhà địa chất và chuyên gia khoa học tại Tổ chức Nghiên cứu Địa chấn, nói. Khi bão đủ mạnh để kích thích các chất lở lớn trong lòng biển, 'bão động' sẽ xuất hiện. Một nhóm các nhà khoa học đã công bố nghiên cứu về hiện tượng mới này trên Geophysical Research Letters.
“'Bão động' là hoạt động địa chấn có thể lan rộng trên diện rộng của lục địa, do bão biển lớn và bão tuyết gây ra,” Catherine de Groot-Hedlin, một nhà địa chất học tại Viện Hải dương học Scripps, một trong những nhà nghiên cứu tham gia vào báo cáo khoa học mới, nói.
Khác với các rung động nhỏ do hoạt động địa chấn nhỏ gây ra, 'bão động' chỉ xảy ra tại một số vị trí cụ thể. Mặc dù hiện tượng này mới được phát hiện, và cơ chế phát sinh của nó vẫn chưa rõ ràng, các nhà nghiên cứu đã có thể xác định được rằng 'bão động' xuất hiện tại những điểm không có sự cố địa chấn lớn trên các thềm lục địa.
“Khi có một cơn bão lớn, tương tác giữa hình dáng và độ sâu của lòng biển với sóng lớn tạo ra một hiện tượng chưa được hiểu rõ,” nhà nghiên cứu Bohon nói. “Chúng tôi nhận thấy có năng lượng liên tục tác động lên đáy biển theo một cách rất đặc biệt, và máy đo địa chấn đã ghi nhận được những biến động này.”
Một thiết bị đo địa chấn.
Sóng biển ở khắp các vùng biển trên thế giới đều gây ra những hoạt động địa chấn hỗn loạn, tương tự như việc bạn ném một cục đá vào hồ và tạo ra những sóng lớn. Tuy nhiên, theo nhà nghiên cứu Bohon, bão động tạo ra những sóng địa chấn có trật tự, như việc bạn ném một hòn đá lớn xuống hồ và tạo ra những sóng đều đặn.
Công cụ phát hiện ra hiện tượng mới cũng đáng chú ý. Nó ban đầu được phát triển để phát hiện sóng âm hồng ngoại, và sau đó được điều chỉnh một chút để chứng minh rằng bão động là có thật.
“Tôi đã phát triển nó để phát hiện các tín hiệu âm thanh hồng ngoại,” nhà nghiên cứu de Groot-Hedlin nói. Sloan Coats, một trong những tác giả khác của báo cáo khoa học, đã phát hiện sóng địa chấn trong quá trình theo dõi khu vực Tây Bắc Thái Bình Dương; Coats đã đề xuất việc thay đổi thuật toán phát hiện sóng địa chấn.
Sau nhiều giờ quan sát và thu thập dữ liệu, nhóm các nhà khoa học đã xác nhận rằng những sóng địa chấn mới phát hiện không phải do hoạt động địa chất của lục địa gây ra, mà do những cơn bão cực lớn. Họ đã phát hiện ra hiện tượng bão động.
Sóng địa chấn từ động đất hoặc các vụ nổ lớn đã được biết từ trước, nhưng bây giờ ta mới nhận ra rằng bão cũng có thể tạo ra chúng. Các loại sóng khác nhau sẽ có đặc điểm khác nhau, tương tác với các vật chất khác nhau theo cách riêng của chúng, vì vậy sóng địa chấn là một công cụ quan trọng để khám phá bí ẩn dưới lòng đất. “Nó sẽ cho chúng tôi biết những gì đang diễn ra dưới lòng đất, thông qua tốc độ sóng, cách sóng biến đổi và cách sóng bị giảm đi,” Bohon nói.
Bão động không chỉ là một hiện tượng bí ẩn, mà còn đặt ra nhiều câu hỏi mới cho ngành địa chất: liệu những kiến thức đã biết từ trước có chính xác không?
“Máy đo địa chấn có thể áp dụng cho nhiều hiện tượng khác, không chỉ là động đất”, nhà nghiên cứu Bohon khẳng định. Lĩnh vực địa vật lý là một ngành khoa học linh hoạt, đầy tính sáng tạo. Cô Bohon tiếp tục: “Có nhiều điều chúng ta cần khám phá, nhưng không thể quan sát trực tiếp, vì thế chúng ta cần tìm ra phương pháp mới để nghiên cứu chúng”.
Máy đo địa chấn cũng có thể được sử dụng để nghiên cứu sự biến đổi trong không khí. “Máy có thể đo thay đổi nhỏ khi một cơn bão bắt đầu hình thành”, cô Bohon nói. Hiện tượng bão động này sẽ trở thành một công cụ mới cho các nhà địa vật lý, khi họ vừa phát hiện ra một hiện tượng mới, một nguồn dữ liệu mới mà họ có thể áp dụng vào nhiều lĩnh vực chưa được khám phá; họ có thể cảm nhận niềm vui ấy như một nhóm trẻ con nhận được đồ chơi mới, và thông qua sự sáng tạo của mình, trẻ em sẽ khám phá ra những cách chơi mà không ai nghĩ đến.
