
Trong lý thuyết âm nhạc, khoảng cách âm phản ánh sự chênh lệch về độ cao giữa các nốt nhạc. Đây là một khái niệm cơ bản trong âm nhạc, tương đương với thuật ngữ interval trong tiếng Anh và intervalle trong tiếng Pháp khi thảo luận về âm nhạc.
Tổng quan
- Khi các nốt nhạc vang lên đồng thời, khoảng cách giữa chúng là theo chiều dọc (vertical) và tạo thành khoảng cách hòa âm (harmonic). Ngược lại, khi các nốt nhạc được phát ra liên tiếp, khoảng cách giữa chúng là theo chiều ngang (horizontal) và tạo thành khoảng cách giai điệu (melodic). Ví dụ trong khuông nhạc ở đầu trang, các khoảng cách được mô tả là khoảng cách 8 giữa các nốt đô (C), với bên trái là khoảng cách hòa âm (C+C) và bên phải là khoảng cách giai điệu (C-C-C).
- Trong âm nhạc phương Tây hiện đại, thường thì khoảng cách âm được đo bằng số bậc trong thang âm, bằng cách đếm các dòng và khoảng trống giữa các nốt từ dưới lên trên trong khuông nhạc. Nếu hai nốt có độ cao giống nhau, khoảng cách giữa chúng là 0. Ví dụ: khi gảy dây rê (D) ở đàn guitar hai lần, thì hai âm D có khoảng cách giai điệu = 0; khi hai guitar cùng lúc phát ra nốt D, thì khoảng cách hòa âm = 0. Dù các nhạc cụ khác có âm sắc khác nhau, nếu chúng cùng chơi nốt D, khoảng cách giữa các nốt vẫn là 0.

- Quãng được xác định bằng cách đếm trên khuông nhạc, với đơn vị nhỏ nhất là 1/2 cung nhạc. Tuy nhiên, trong nhạc lý phương Tây, việc đo đạc có phần phức tạp hơn. Đặc biệt, đối với các đàn thuộc họ vĩ cầm, vì không có phím trên cần đàn, chúng có thể tạo ra quãng nhỏ hơn 1/2 cung mà không phải ai cũng có thể nhận ra. Khi hai nốt tạo ra quãng nhỏ hơn 1/2 cung, chúng được gọi là microtone (vi quãng).
Đo vi quãng
- Để đo quãng nhạc, trong âm nhạc học sử dụng đơn vị gọi là cent (IPA: /sɛnt/), là đơn vị logarit dùng để đo các khoảng âm nhạc. Một cách đơn giản, quãng nửa cung tương đương với 100 cent. Vì vậy, trong một quãng 8 cơ bản (ví dụ: từ C, D, E, F, G, A, B đến C) có 12 nửa cung, tương đương với quãng = 1200 cent.
- Do đó, một vi quãng (microtone) nhỏ hơn 100 cent. Theo toán học, quãng n tính bằng cent giữa hai thanh âm có tần số f1 và f2 được tính bằng công thức:
Nguồn tham khảo
Các liên kết bên ngoài
- Gardner, Carl E. (1912): Essentials of Music Theory, p. 38
- Encyclopædia Britannica, Interval
- Lissajous Curves: Interactive simulation of graphical representations of musical intervals, beats, interference, vibrating strings
- Elements of Harmony: Vertical Intervals
- Just intervals, from the unison to the octave, played on a drone note
Tiêu đề chuẩn
