Không cần kỹ năng photoshop, AI sẽ làm hậu kỳ ảnh cho chúng ta từ giờ.

Sức mạnh của trí tuệ nhân tạo có thể thay đổi cách chúng ta chụp ảnh mãi mãi.

*Quan điểm của Andrew Molitor, một nhà phát triển phần mềm và nhiếp ảnh gia

Nhiếp ảnh hiện đại có hai xu hướng chính. Một là sự bùng nổ về số lượng ảnh được chụp và chia sẻ trên mạng xã hội và các dịch vụ lưu trữ. Tôi thậm chí không theo dõi số liệu về tỷ lệ tải ảnh lên mạng mỗi phút, mỗi ngày hoặc mỗi năm, bởi chúng quá phổ biến. Điều này phản ánh việc có quá nhiều ảnh tồn tại và chúng ta đang bị chìm ngập trong số lượng này.

Thực tế không như vậy, trừ khi bạn là một người nghiện Instagram. Phần lớn ảnh mà chúng ta thấy hàng ngày đến từ các quảng cáo, tin tức, hoặc giải trí. Một bức ảnh quảng cáo có thể được hàng tỷ người trên thế giới thấy, trong khi một bức ảnh cá nhân có thể chỉ được một số ít người xem. Số lượng hàng tỷ ảnh đó không ảnh hưởng đến cuộc sống hàng ngày của chúng ta nhiều như chúng ta nghĩ.

Hiện nay, bất kỳ ai cũng có khả năng tạo ra ảnh. Trước đây, chỉ có một số ít người có thể chụp ảnh. Nhưng hiện nay, từ 20% đến 80% dân số có khả năng chụp ảnh, và con số này tiếp tục tăng. Bất kỳ ai cũng có thể chụp bức ảnh từ con đường, chiếc xe, nhà cửa, biển, thác nước, và nhiều hơn nữa. Vấn đề không phải là có quá nhiều ảnh, mà là có quá nhiều người chụp ảnh.

Bỏ qua xu hướng đầu tiên, chúng ta sẽ tập trung vào xu hướng lớn thứ hai trong nhiếp ảnh: trí tuệ nhân tạo - AI.

Trên các điện thoại thông minh cao cấp mới ra mắt gần đây, chúng ta thấy sự hiện diện của AI, từ chế độ chụp chân dung trên iPhone đến khả năng chụp ảnh trong điều kiện thiếu sáng của Google Pixel. Chúng ta đang chứng kiến sự chuyển đổi từ việc chụp ảnh chỉ tập trung vào từng pixel trên cảm biến và thường kèm theo một số thuật toán xử lý. Trong thế giới mới này, thông tin được tập trung nhiều hơn vào từng pixel và sau đó được chuyển giao cho thuật toán trí tuệ nhân tạo để xử lý và tạo ra kết quả mỹ mãn, được học từ trước.

Trong tương lai, có thể chúng ta sẽ thấy các thế hệ cảm biến mới được thiết kế để thực hiện những nhiệm vụ như vậy. Chúng có thể được phân chia thành các phần lớn dành cho độ nhạy sáng và phần nhỏ còn lại dành cho việc tái tạo chi tiết. Cấu trúc cảm biến Bayer hiện tại có thể sẽ được thay thế bằng các thế hệ mới, tiên tiến hơn. Dù cảm biến máy ảnh có phát triển theo hướng đó hay không, việc áp dụng AI vào trong cảm biến sẽ là điều không thể tránh khỏi.

Bây giờ, một bức ảnh có thể được tạo ra từ nhiều tấm ảnh khác nhau, một số có kích thước điểm ảnh khác nhau, một số bị thiếu sáng, một số quá sáng, một số khác ghi lại màu sắc, ... Tất cả sẽ được xử lý và kết hợp bởi AI để tạo ra một bức ảnh hoàn hảo về màu sắc, ánh sáng, tương phản, và chi tiết. Rõ ràng, việc chụp ảnh có thể trở nên phức tạp và 'thô sơ' hơn rất nhiều so với việc chụp ảnh RAW của nhiều nhiếp ảnh gia hiện nay.

Dù cảm biến máy ảnh được phát triển theo hướng đó hay không, việc áp dụng AI vào xử lý hình ảnh vẫn là xu hướng và là một phần không thể thiếu trong nhiếp ảnh trong thời gian tới.

Ví dụ, tôi đã sử dụng một công cụ chỉnh sửa ảnh trực tuyến có tích hợp AI để chỉnh sửa lại một bức ảnh chụp trái cây. Tôi đã giảm độ phân giải xuống chỉ còn 100 x 80 pixel cố ý. Công cụ này đã trả lại cho tôi một bức ảnh có độ phân giải 400 x 320 pixel, lớn hơn nhiều so với ảnh gốc.

Kết quả vẫn có vẻ mềm mại một chút, không thực sự sắc nét, nhưng vẫn tốt hơn nhiều so với ảnh ban đầu. Dưới đây là kết quả mà tôi đã nhận được, hãy cùng ngạc nhiên với tôi nhé!

Chúng ta có thể thấy rằng AI dường như đã tái tạo lại bức ảnh với kích thước lớn hơn và độ chi tiết, sắc nét được cải thiện đáng kể. Nó (AI) đã học về các loại trái cây, cách chúng xuất hiện trong thực tế, và dường như chỉ cần một chút áp dụng kiến thức đã học để biến một bức ảnh không tốt của tôi thành một tấm ảnh tốt hơn nhiều.

Nhưng đây là điểm quan trọng: Bức ảnh sau khi xử lý trông giống thật nhưng thực ra không phải là thật. Những trái cây trong bức ảnh không giống như vậy trong thực tế. Có hai khía cạnh của AI mà chúng ta không muốn: 'Nếu nó làm sai thì sao?' và 'Nếu nó làm đúng thì sẽ như thế nào?'.

Nếu AI làm sai, điều đó có thể dễ hiểu bởi AI có thể mang lại niềm vui cho người dùng, nhưng nó đang làm sai kiểu như chuyển đổi từ một bức ảnh mờ nhòe của một khẩu súng đồ chơi thành một bức ảnh rõ ràng của một khẩu súng thực. Dù nghe có vẻ vui vẻ nhưng sẽ ra sao nếu hình ảnh đó xuất hiện trong một phiên tòa, nơi yêu cầu sự chính xác tuyệt đối?

Còn về việc AI làm đúng, bạn sẽ cảm thấy thế nào khi chụp người yêu của mình bằng smartphone và kết quả là một làn da mịn màng, đôi môi gợi cảm, đôi mắt sâu và đen hơn, mà bạn không thể tắt chức năng làm đẹp đó. Bạn sẽ thích kết quả ảo diệu đó hay không, tùy thuộc vào từng người.

Nhiều người không hài lòng khi nhìn thấy ảnh của mình trên Snapchat. Nền tảng này thường áp dụng một lớp làm mịn lên ảnh, làm cho vẻ đẹp trở nên giả tạo và khiến con người trở nên lo lắng. Sự tự nhiên và chân thực đang dần biến mất, và có lẽ trong tương lai, chúng ta chỉ có thể tìm thấy điều đó trong chiếc gương không thông minh.

Bây giờ hãy kết hợp hai xu hướng trên lại với nhau.

Trong vòng 5 năm tới, hầu hết các máy ảnh sẽ tích hợp trí tuệ nhân tạo, hoạt động như một công nghệ chủ chốt, có thể là chế độ bổ sung hoặc được áp dụng vào các khía cạnh mà chúng ta chưa từng tưởng tượng. Điều này có nghĩa là rất nhiều ảnh sẽ được AI xử lý để trở nên hấp dẫn hơn dựa trên những gì mà chúng ta đã dạy cho nó.

Nếu điều đó xảy ra trong vòng 5 hoặc thậm chí 10 năm tới, không chỉ mọi thứ và mọi người sẽ được chụp lại, mà cả chủ thể trong ảnh cũng sẽ bị biến dạng, không giống với thực tế dù có muốn hay không. Mọi bức ảnh chân dung của phụ nữ sẽ tự động trở nên hoàn hảo theo tiêu chuẩn được lập trình sẵn. Cảnh đẹp sẽ trở nên sáng sủa và hấp dẫn hơn. Hay các bức ảnh chụp ban đêm sẽ trở nên sáng hơn, sắc nét hơn, và ít nhiễu hơn nhưng thực ra chỉ là sản phẩm của việc AI làm quá mức.

Chúng ta sẽ có hàng tỷ thiết bị chụp ảnh từ nhiều nhà sản xuất phần cứng khác nhau, mỗi nhà sản xuất lại có các phiên bản phần mềm và thuật toán riêng. Điều này có thể dẫn đến việc AI thực hiện sai lầm hoặc hành động không tốt, và đôi khi nó sẽ thực hiện đúng nhưng với kết quả không được chấp nhận.

Điều làm cho nhiếp ảnh khác biệt với hội họa là việc tái tạo bức ảnh từ ánh sáng trong thế giới thực. Tuy nhiên, trong thế giới mới với tốc độ học của AI tăng nhanh chóng, điều này có thể sẽ biến mất, khiến cho nhiếp ảnh không còn là nghệ thuật nữa, mà chỉ còn là hình ảnh được tạo ra bởi trí tuệ nhân tạo.

Các nhà sản xuất đang cố gắng làm cho chúng ta tin vào những gì AI tạo ra trong việc tạo ra hình ảnh, vì đó chính là nhiệm vụ của những người lập trình AI. Nhưng liệu ảnh dưới đây có đúng không? Có thể nó có sự thật ở một mức độ nào đó, nhưng hoàn toàn không đáng tin cậy.

Những hệ thống học máy đào tạo trí tuệ nhân tạo đang được điều khiển, lập trình bởi những người đàn ông trẻ, da trắng tại Mỹ, tạo ra một công cụ dành cho mọi người, bao gồm cả những người già và không phải da trắng trên khắp thế giới. Dù bạn là người theo đuổi 'chân lý', có những lúc bạn cũng phải dùng thiết bị chụp ảnh được lập trình để tạo ra bức ảnh selfie không giống bạn trong thực tế.

Trong lĩnh vực nhiếp ảnh, trí tuệ nhân tạo sẽ tạo ra những ảnh có ảnh hưởng đến xã hội, đạo đức, văn hóa và luật pháp. Chúng ta chỉ chưa biết cụ thể những ảnh hưởng đó sẽ như thế nào.