Không chỉ một, mà đến hai tiểu hành tinh có thể đã tiêu diệt các con khủng long

(Tại Tổ Quốc) - Một cấu trúc giống như miệng núi lửa rộng 8,5 km nằm sâu dưới đáy biển hàng trăm mét.

Chicxulub, một tiểu hành tinh đã xóa sổ hầu hết loài khủng long, có thể có một 'anh em' khác đã rơi xuống Trái Đất với kích thước nhỏ hơn.

Ngoài khơi bờ biển Tây Phi, sâu dưới hàng trăm mét đáy biển, các nhà khoa học đã phát hiện những dấu vết của một hố va chạm rộng 8,5 km, được gọi là Nadir.

Nhóm nghiên cứu ước tính rằng miệng núi lửa Nadir có thể đã hình thành gần cùng thời điểm với Chicxulub - kẻ giết khủng long - khi đâm vào vị trí của ngày nay là Mexico. Theo báo cáo trên tạp chí Science Advances ngày 17/8, nếu được xác nhận, điều này có thể ngụ ý rằng khủng long không chỉ bị diệt vong bởi một tiểu hành tinh, mà có tới hai tiểu hành tinh.

Gần 200 hố va chạm đã được phát hiện trên Trái Đất, hầu hết là trên đất liền. Veronica Bray, một nhà khoa học hành tinh tại Đại học Arizona ở Tucson, nói rằng điều này là do các hố va chạm dưới biển dần bị chôn vùi dưới lớp trầm tích, làm cho cấu trúc Nadir trở thành một phát hiện khoa học quan trọng.

Nhà địa chất học Uisdean Nicholson từ Đại học Heriot-Watt ở Edinburgh tình cờ phát hiện cấu trúc này trong quá trình phân tích dữ liệu thu thập bởi sóng địa chấn dưới lòng đất để tìm kiếm cấu trúc vật chất ngoài khơi Guinea.

Ẩn mình dưới đáy biển - và ở độ sâu gần 1 km nước - ông đã nhận ra một cấu trúc hình bát úp với một tầng bậc thang bị phá vỡ và một đỉnh trung tâm rõ rệt.

Dựa trên kích thước của cấu trúc, Bray, Nicholson và đồng nghiệp của họ ước tính rằng, nếu một tiểu hành tinh là nguyên nhân của địa hình đặc biệt này, thì nó có thể rộng hơn 400 mét. Hơn nữa, các nhà nghiên cứu ước tính rằng tác động sẽ gây ra rung chuyển mặt đất giống như một trận động đất mạnh 7 độ Richter và tạo ra sóng thần cao hàng trăm mét.

Michael Rampino, một nhà địa chất học từ Đại học New York, người không tham gia vào nghiên cứu, nói rằng tác động của Nadir sẽ ít tàn phá hơn nhiều so với tác động từ tiểu hành tinh Chicxulub rộng khoảng 10 km. Ông nói: “Chắc chắn rằng nó sẽ không gây ra thiệt hại toàn cầu'.

Sử dụng các lớp địa chất tiếp giáp với Nadir, nhóm nghiên cứu ước tính cấu trúc đã hình thành vào cuối kỷ Phấn trắng - cách đây khoảng 66 triệu năm. Các nhà nghiên cứu phỏng đoán rằng tiểu hành tinh Nadir thậm chí có thể đã tạo thành một cặp với tiểu hành tinh Chicxulub, sau đó hai tiểu hành tinh này bị tách ra khỏi nhau bởi lực hấp dẫn trong một lần bay ngang qua Trái Đất trước đó.

Tuy nhiên, kết luận của nghiên cứu vẫn khiến một số chuyên gia cảm thấy còn nhiều điểm nghi ngờ. Nhà địa chất Philippe Claeys từ Vrije Universiteit Brussel ở Bỉ, người không tham gia vào nghiên cứu, nói rằng: “Trông giống như một hố va chạm, nhưng cũng có thể là một cái gì đó khác. Để xác nhận rằng cấu trúc này là một hố va chạm, cần phải tiến hành nghiên cứu kỹ lưỡng hơn, đặc biệt là cần phải khoan sâu vào lớp địa chất để tìm bằng chứng rõ ràng, chẳng hạn như thạch anh'.

Tuổi của cấu trúc Nadir vẫn là một điều bí ẩn. Dữ liệu địa chấn cho thấy rằng nó có thể đã hình thành vào cuối kỷ Phấn trắng hoặc có thể muộn hơn một chút, theo Claeys. Rampino đề cập việc khoan trong miệng núi lửa có thể cung cấp thông tin chính xác hơn về ngày hình thành.

Đây không phải là lần đầu tiên các nhà khoa học nghiên cứu xem Chicxulub có quan hệ với Boltysh hay không. Một số nghiên cứu cho rằng miệng núi lửa Boltysh ở Ukraine có thể hình thành đồng thời với Chicxulub, mặc dù các nhà nghiên cứu đã xác định rằng Boltysh hình thành sau 650.000 năm.

Bray và đồng nghiệp đang cố gắng tìm nguồn tài trợ để lấy mẫu từ miệng núi lửa, với kế hoạch khoan vào năm 2024. Nếu thành công, điều này sẽ giúp giải đáp nhiều câu hỏi về nguồn gốc của Nadir, theo Bray. Tuy nhiên, những câu hỏi mới có thể lại nảy sinh.

Tham khảo: Sciencenews; Sina; Zhihu