Các tỷ phú trong lĩnh vực công nghệ đang hỗ trợ nhiều dự án nghiên cứu để giúp con người sống lâu hơn và khỏe mạnh hơn.
Khi Nir Barzilai bắt đầu nghiên cứu về khoa học chống lão hoá cách đây 30 năm, thì đó chỉ là một ước mơ xa xôi. Nhưng giờ đây, nhà khoa học người Mỹ gốc Israel tin rằng thế giới đang dần biến ước mơ này thành hiện thực, tìm ra các loại thuốc ngăn chặn tác động của lão hoá.
Barzilai - Giám đốc Viện Nghiên cứu Lão hoá tại Đại học Y khoa Albert Einstein ở New York, cho biết: 'Chúng ta đã vượt qua giai đoạn của hy vọng và hứa hẹn. Chúng ta đang ở giữa chặng đường biến hứa hẹn thành hiện thực.'
Ông dự định thực hiện một thử nghiệm quy mô lớn để kiểm tra liệu một loạt các loại thuốc trị tiểu đường thông thường - metformin có thể kéo dài tuổi thọ thêm nhiều năm hay không, sau một nghiên cứu đầy hứa hẹn tại Anh.
Nếu các cơ quan quản lý chấp thuận metformin cho mục đích chống lão hoá, ông tin rằng các công ty dược phẩm và công nghệ sinh học lớn sẽ đổ xô vào lĩnh vực này. Barzilai nói: 'Một khi chúng tôi chứng minh được điều đó, tôi tin rằng đó sẽ là một cú sốc làm rung chuyển cả thế giới.'

Dù cái chết là điều không thể tránh khỏi, nhưng chúng ta có thể học cách ngăn chặn nó. Khoa học đã nghiên cứu ra cách tăng tuổi thọ, ban đầu bằng các biện pháp thông thường như tiêm phòng, sau đó là các loại thuốc mới để điều trị các bệnh mãn tính như bệnh tim. Tại Anh, tuổi thọ trung bình đã tăng gần gấp đôi từ năm 1841 đến năm 2011.
Tuy nhiên, khi nhiều người đang đối mặt với những tháng ngày cuối đời trong tình trạng sức khỏe kém, các nhà khoa học như Barzilai đang nỗ lực không chỉ để gia tăng tuổi thọ mà còn để cải thiện sức khỏe, từ đó kéo dài thời gian chúng ta sống khỏe mạnh.
Các nhà nghiên cứu về tuổi thọ phủ định ý kiến rằng họ đang 'chữa trị cái chết', nhưng tầm nhìn của họ có thể giảm bớt một số vấn đề lớn hiện nay. Đó là chi phí y tế tăng cao đối với những người dần suy giảm sức khỏe khi già và sự giảm sút về năng suất lao động khi tuổi tác gia tăng.
Tuy nhiên, Barzilai đang gặp khó khăn trong việc tìm nguồn tài trợ cho thử nghiệm, mà có thể mất từ 4-6 năm và tốn 50-75 triệu USD. Ông đã nhận được 22 triệu USD, trong đó có 9 triệu USD từ Viện Y tế Quốc gia Mỹ (NIH).
Việc tìm ra chìa khóa để kéo dài tuổi thọ sẽ mang lại lợi ích cho tất cả chúng ta, nhưng việc huy động vốn thì không dễ dàng. Các nhà đầu tư trong ngành y tế thường muốn thấy lợi nhuận ngay lập tức, nhưng điều này không thể thực hiện trong trường hợp của metformin vì bằng sáng chế của nó đã hết hạn từ lâu. Trong khi đó, các chính phủ thường ưu tiên nghiên cứu về các loại bệnh.
Các tỷ phú công nghệ đã nhanh chóng lấp đầy khoảng trống này, bao gồm nhà sáng lập Amazon - Jeff Bezos, doanh nhân người Israel Yuri Milner và 2 nhà sáng lập Google là Larry Page và Sergey Brin. Barzilai hy vọng sẽ trình bày một số ý tưởng với những nhà đầu tư giàu có này trong một sự kiện về tuổi thọ.
Tuy nhiên, một số nhà phê bình lo ngại rằng nếu các cá nhân giàu có chiếm ưu thế, thì những tiến bộ trong tương lai có thể tạo ra một tầng lớp ưu tú không phải là thế hệ mới mà là những người già.
Mở cánh cửa ngược thời gian sinh học
Khi lĩnh vực nghiên cứu về tuổi thọ mở ra, các nhà khoa học đã đặt ra câu hỏi cơ bản nhất: Lão hoá là gì? Vào năm 2013, một nhóm có ảnh hưởng đã đưa ra 9 dấu hiệu lão hoá, các quá trình di truyền và sinh hoá dẫn đến suy giảm chức năng và có thể gây tử vong.
Eric Verdin - giám đốc điều hành của Viện Nghiên cứu và Lão hoá Buck ở California, cho biết các nhà khoa học đã thay đổi cách họ suy nghĩ về lão hoá. Từ việc cho rằng đó là quá trình thụ động, sang học cách tự thay đổi nó. Cuối cùng, một bước đột phá có thể đơn giản là ngăn cơ thể phản ứng với những căn bệnh mãn tính gây ra cái chết. Theo ông, yếu tố rủi ro lớn nhất của các bệnh lão hoá không phải là cholesterol hay hút thuốc mà là tuổi tác.
James Peyer, giám đốc điều hành của Cambrian Biopharma, chuyên đầu tư vào các công ty nghiên cứu lão hoá, cho biết 'ngôi sao mai' của lĩnh vực này đang tạo ra một thế hệ thuốc phòng bệnh mới. Ông tin rằng loại thuốc này có nhiều tác động đến sức khoẻ của con người như vaccine và thuốc kháng sinh.
Các nhà khoa học đã có những khám phá quan trọng về việc có thể quay ngược đồng hồ sinh học ở mức độ tế bào, sử dụng các 'yếu tố trẻ hoá' tạo ra khả năng đảo ngược bệnh tật.
Một nguyên nhân khác là các tế bào lão hoá tích tụ ở người lớn tuổi gây ra những vấn đề về sức khoẻ. Các nhà khoa học tại Phòng khám Mayo Mỹ đã phát hiện ra rằng nếu để các tế bào lão hoá chết đi trong 1 con chuột, chúng sẽ khoẻ mạnh và sống lâu hơn từ 20 đến 30%. Song, cho đến nay, phần lớn những khám phá này mới được thực hiện trên động vật.
Thử nghiệm những giả thuyết này trên người sẽ đối mặt với những thách thức lớn, và sẽ mất rất nhiều thời gian để chờ xem liệu con người dùng thuốc có sống lâu hơn hay không. Các nhà nghiên cứu cũng phải điều chỉnh các thử nghiệm của họ theo quy định hiện có, tức là xem lão hoá không phải là 1 căn bệnh. Họ phải nhắm mục tiêu đến các bệnh cụ thể, dù một số người kỳ vọng có thể áp dụng rộng rãi hơn.
Dù Barzilai cho rằng metformin có khả năng kéo dài tuổi thọ, thử nghiệm của ông sẽ nhằm mục đích chứng minh rằng loại thuốc này làm trì hoãn một số nhóm bệnh, bao gồm đột quỵ, suy tim, ung thư và chứng mất trí cũng như tử vong. Đến nay, trở ngại lớn nhất là kiếm đủ tiền để tài trợ cho các thử nghiệm lớn.
Tìm kiếm nguồn tài trợ
Khi Rick Klauser bắt đầu gọi vốn cho Altos Labs, ông đã chuẩn bị một bài thuyết trình dài cho các nhà đầu tư. Thay vì tìm kiếm các cổ đông tiềm năng với một danh sách các dự án và hạn chót, cựu giám đốc Viện Ung thư Quốc gia Mỹ mong muốn họ sẽ đầu tư vào cái mà ông gọi là 'động cơ khám phá.'
Ý tưởng của ông là Altos sẽ thuê những nhân tài hàng đầu trong ngành, bao gồm cả cựu giám đốc khoa học của GSK Hal Barron với vai trò là CEO. Ông hy vọng họ sẽ làm việc chặt chẽ hơn và hợp tác hơn là chỉ làm việc nghiên cứu học thuật, để giải quyết những vấn đề lớn về trẻ hoá tế bào với mục tiêu chống lại bệnh tật.
Công ty sau đó đã huy động được 3 tỷ USD - một mức kỷ lục trong ngành khoa học đời sống, trong một vòng gọi vốn do Arch Venture Partners dẫn đầu và được cho là có sự đóng góp của Bezos và Milner. Theo Barron, số tiền này sẽ cho phép họ thất bại nhiều lần trong quá trình theo đuổi mục tiêu.
Altos ra mắt vào đầu năm 2022, hiện là thí nghiệm được biết đến nhiều nhất trong lĩnh vực khoa học chống lão hoá. Startup đầu tiên là Calico Life Science, thuộc Alphabet, được thành lập vào năm 2013, nơi Barron từng dẫn đầu hoạt động nghiên cứu.
Robert Nelsen - đồng sáng lập của Arch Venture Partners, cho biết công ty chỉ muốn tìm nhà đầu tư dài hạn. Nhóm nhà đầu tư của ông có thể nắm giữ cổ phần của Altos trong 10-15 năm nếu cần, dù anh tin rằng các nhà đầu tư sẽ nhận thấy giá trị sớm hơn.
Jonathan Lewis, CBO của Calico, cho biết 'khoản tiền tài trợ' từ Alphabet từ khi còn là Google đã giúp công ty tập trung vào lĩnh vực sinh học ít người quan tâm khi ra mắt vào năm 2013. Kể từ đó, Calico đã nhận được tài trợ từ cả công ty dược phẩm AbbVie. Họ đang nhận được cam kết đầu tư 3,5 tỷ USD từ cả Alphabet và AbbVie. Calico hiện có 3 loại thuốc tiềm năng trong các thử nghiệm lâm sàng ban đầu.
Nhiều nhà đầu tư liều lĩnh thường tham gia vào lĩnh vực này, tuy nhiên họ tập trung vào các công ty đang thử nghiệm các nguyên tắc khoa học chống lão hoá một cách toàn diện hơn trong các thử nghiệm cụ thể có thể sản xuất thuốc nhanh chóng hơn. Tuy nhiên, việc tiếp cận từng bước có thể chậm trễ hơn và nếu thử nghiệm đầu tiên không thành công, công ty đó có thể gặp rắc rối.
Mehmood Khan đang là CEO của Hevolution Foundation, một tổ chức phi lợi nhuận chuyên nghiên cứu về tuổi thọ được cam kết đầu tư 1 tỷ USD/năm bởi hoàng gia Ả Rập Xê Út. Ông cho biết, mục tiêu của họ là kéo dài tuổi thọ khoẻ mạnh, vì lợi ích của nhân loại, nhằm đảm bảo khoảng cách tuổi thọ giữa người giàu và người nghèo không trở nên quá lớn.
Tham khảo FT
