
Thường thì chúng ta quan tâm đến những điều nằm ngoài tầm kiểm soát của mình.
Hầu hết mọi người đều nhẹ nhõm sau cơn lo ngại, nhưng có một tin buồn là cơn bão cúm mùa đã đạt đỉnh vào thời kỳ giữa Giáng sinh năm 1999 và tuần đầu tiên của tháng Một năm 2000. Bạn có thể hiểu rằng: kiến thức là quyền lực, và bạn có thể kiểm soát sức khỏe của mình. Năm 2020 là một năm 'thảm họa và thiên tai' trên toàn cầu với đại dịch Covid. Mọi người đã được cảnh báo rằng đó là một loại virus dễ lây lan từ người sang người, nhưng đa số ở các nước phát triển không đeo khẩu trang khi ra ngoài, tụ tập đông người, dẫn đến số người mắc bệnh tăng nhanh, số ca nhiễm được tính bằng hàng nghìn ca mỗi ngày. Dù có cơ sở vật chất tiên tiến như thế nào, cũng không đủ để đối phó với số ca bệnh tăng lên liên tục. Có những hành động tranh chấp, giành giật hàng hóa tại các siêu thị để tích trữ thực phẩm trong thời gian giãn cách xã hội. Mọi người đã quá hoảng sợ và không thể bình tĩnh để phân định xem nên làm gì để bảo vệ bản thân khỏi dịch bệnh. Thay vì ở nhà để tránh lây nhiễm từ cộng đồng, họ lại 'tụ tập' đông người, tạo ra nguy cơ cho bản thân mình.
Có thể khẳng định rằng 'Thảm họa diệt vong' hoàn toàn nằm ngoài tầm kiểm soát của chúng ta. Nếu nó xảy ra, dù bạn chuẩn bị kỹ lưỡng đến đâu, bạn vẫn không thể tránh khỏi, vì đó là điều tất yếu sẽ xảy ra. Còn với cúm mùa, Covid thì sao? Bạn có thể tiêm phòng cúm, có thể tự bảo vệ bản thân khỏi sự lây lan của Covid bằng cách tránh những nơi đông người, thường xuyên rửa tay, đeo khẩu trang khi ra ngoài,... Mỗi người chúng ta đều có thể tự bảo vệ sức khỏe, điều đó hoàn toàn nằm trong tầm kiểm soát của mỗi người khi có kiến thức cơ bản và tâm trí tỉnh táo trước mọi thông tin. Đừng dành quá nhiều sự quan tâm cho những điều không thực tế, hãy kiểm soát và lọc thông tin cần thiết và trở thành một nhân viên y tế có kiến thức cho bản thân.
Hãy cẩn thận khi tiếp xúc với biển thông tin trên Internet.
Chúng ta đang sống trong một thời đại đầy sự ngờ vực. Mỗi ngày, truyền thông tung ra vô vàn thông tin về chăm sóc sức khỏe nhưng chưa được thực chứng. Thông tin này có thể lan truyền và ảnh hưởng rất lớn, chỉ trong một đêm có thể gây ra sự hoang mang hoặc thay đổi thói quen của công chúng.
Chúng ta có thể truy cập thông tin mới quá nhanh, nhưng điều này có thể gây ra hàng ngàn luồng thông tin khi bắt đầu tìm kiếm. Khi bạn tìm kiếm về 'muối ăn có tốt cho sức khỏe hay không' trên Google, bạn sẽ nhận được nhiều luận điểm khác nhau về lợi - hại của muối ăn. Nhưng hãy tạm gác những cuộc tranh cãi về lợi và hại của muối ăn sang một bên, vì natri và clo, hai ion cấu thành muối ăn, khi đứng riêng lẻ là hai trong số những nguyên tố độc hại nhất. Natri là một kim loại mềm, có thể phát nổ khi tiếp xúc với nước, giết chết tế bào và có thể gây phát nổ. Clo là một thành phần trong thuốc tẩy và chất sát trùng bể bơi. Rất nhiều thành phần khác có thể độc trong môi trường phòng thí nghiệm nếu liều lượng đủ cao. Một số thành phần được coi là 'có lợi cho sức khỏe' nếu dùng đúng liều lượng: flo, omega-3 trong dầu cá và cồn. (Trích sách Hoang Mang)
Những luận điệu phổ biến thường dựa trên những nghiên cứu kém chất lượng, phóng đại, dễ gây hiểu nhầm, thậm chí hoàn toàn sai. Một số ý tưởng chỉ là mánh khoé tạo ra để nhằm vào những người dễ tin.
Những ví dụ phổ biến có thể kể đến việc:
Rất nhiều người không biết tìm đến ai để có những lời khuyên đáng tin cậy, không thiên vị, trong bối cảnh Internet đầy thông tin sai lệch khiến đầu óc người ta quay cuồng. Bơi trong biển thông tin mà không có đủ kiến thức sẽ kéo theo những rủi ro không đáng có.
Nếu bạn lo lắng về thông tin mà bạn đọc được, hãy tin vào chuyên gia. Hãy đến bệnh viện kiểm tra và tuân thủ lời khuyên của bác sĩ.
Nếu bạn có khả năng tự tìm hiểu, hãy nhớ rằng: Cẩn thận! Không phải tất cả thông tin bạn tìm được đều phù hợp với bạn. Mỗi người có cơ địa khác nhau, vì sao một loại bệnh có thể không được kê đơn thuốc giống như lần trước. Cũng có thông tin được quảng cáo quá mức để quảng bá cho một sản phẩm của một thương hiệu dược phẩm nào đó. Trong cuốn sách Hoang Mang, tác giả đã nói về việc phân biệt thông tin mà bạn nên ưu tiên qua các trang web khi có quá nhiều kết quả xuất hiện sau khi tìm kiếm. Hãy ưu tiên thông tin mà bạn tìm thấy trên internet.
Nếu bạn có kiến thức về sức khỏe, bạn sẽ biết cách tránh những nguy cơ không đáng có.
Để sống lâu, khỏe mạnh, nhiều thói quen hàng ngày liên quan đến sức khỏe đều nằm trong tầm tay chúng ta, chẳng hạn như chế độ ăn lành mạnh, đủ giấc ngủ, không hút thuốc, tập thể dục đều đặn và cố gắng giảm căng thẳng. Đó là kiến thức cơ bản về chăm sóc sức khỏe. Nếu bạn có thể giải quyết được những vấn đề đó, bạn có thể tiến xa hơn vào những vấn đề khoa học.
Sức khỏe không chỉ là lý thuyết mà còn là hành động. Việc tham gia giao thông tuân thủ luật lệ sẽ giảm nguy cơ tai nạn hơn là quan tâm đến vitamin. Uống đủ nước phù hợp với cơ thể quan trọng hơn là chỉ cố gắng đạt một lượng nước nhất định mỗi ngày.
Quan niệm về sức khỏe thường chỉ tập trung vào nhãn hiệu và xu hướng thời trang hơn là nhận biết và giảm thiểu các rủi ro thực sự. Hoang mang cung cấp các ví dụ cụ thể và con số về các nguy cơ mà chúng ta thường xuyên đối mặt.
Hương Nguyễn
